Zasady projektowania i adaptacji miejsc pracy do możliwości i potrzeb osób z niepełnosprawnością ruchową i sensoryczną

Celem projektu było zbadanie wpływu niepełnosprawności ruchowej i sensorycznej na koordynację ruchową i sprawność kończyn górnych na podstawie dokładności sterowania oraz usystematyzowanie minimalnych wymagań w zakresie projektowania obiektów, pomieszczeń oraz przystosowania stanowisk pracy dla osób z niepełnosprawnością ruchową i sensoryczną.

W ramach realizacji projektu przeprowadzono badania dokładności sterowania w trzech grupach osób z niepełnosprawnością: narządu ruchu (paraplegicy), wzroku (niewidzący), słuchu (niesłyszący) oraz w grupie osób bez oznak niepełnosprawności.

Wyniki badań dokładności sterowania wskazują, że osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu, wzroku, słuchu uzyskały mniejsze wartości dokładności sterowania w całym zakresie pomiarowym zadanej siły (10 N, 20 N, 40 N i 80 N). Pomimo ogólnej sprawności w zakresie funkcji kończyn górnych, zbliżonej do osób bez oznak niepełnosprawności, mniejsze wartości uzyskały osoby z niepełnosprawnością ruchową i sensoryczną. Wskazuje to na konieczność dostosowania stanowisk pracy, gdy wykonywane są czynności wymagające od pracownika sterowania procesem pracy lub maszyną. Dostosowanie zakresu sterowania jest w tym przypadku szczególnie ważne, gdy czynności związane ze sterowaniem wykonywane są przez osoby z niepełnosprawnością narządu wzroku lub słuchu. Zastąpienie wzroku słuchem lub słuchu wzrokiem jest możliwe jedynie w przypadku odpowiedniego dostosowania zakresu siły podczas sterowania z wykorzystaniem zmysłu zastępczego.

Osoby z niepełnosprawnością sensoryczną mają mniejsze możliwości w zakresie dokładności sterowania w porównaniu z osobami z niepełnosprawnością ruchową i osobami bez oznak niepełnosprawności.

Zmniejszenie u osób z niepełnosprawnością narządu wzroku, słuchu czy ruchu koordynacji ruchowej zaobserwowane podczas badań dokładności sterowania wskazuje na konieczność właściwego kształtowania środowiska pracy i doboru właściwych pomocy technicznych do wykonywanej pracy.

Projekt IV.B.09. Różnice w wynikach dokładności sterowania z zastosowaniem sygnałów dźwiękowych (słuchawki) lub sygnałów wzrokowych (lampki) dla osób z różnymi niepełnosprawnościami (1 – największa dokładność, 0 – całkowity brak dokładności).

W opracowanym poradniku usystematyzowano wymagania prawne dotyczące obiektów, pomieszczeń i miejsc pracy odnośnie do przystosowania ich do potrzeb osób z niepełnosprawnością ruchową i sensoryczną, określono potrzeby adaptacji stanowisk pracy oraz  przedstawiono przykładowe pomoce techniczne i wybrane pomoce osobiste ułatwiające wykonywanie czynności.

Wyniki projektu przedstawiono w 1 publikacji o zasięgu międzynarodowym oraz  zaprezentowano na 1 konferencji międzynarodowej. Ponadto przygotowano materiały informacyjno-szkoleniowe, które wykorzystano na 6 szkoleniach.