Multimedialne wizualizacje zagrożeń mechanicznych dla wybranych maszyn szczególnie niebezpiecznych z zastosowaniem systemów CAD - jako narzędzie wspomagające szkolenia

Głównym celem zadania jest opracowanie multimedialnych wizualizacji zagrożeń mechanicznych dla wybranych maszyn szczególnie niebezpiecznych z zastosowaniem oprogramowania komputerowego do tworzenia trójwymiarowej grafiki i animacji. Wizualizacje te będą wykorzystywane przede wszystkim jako narzędzia uzupełniające i zwiększające atrakcyjność szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy prowadzonych dla pracodawców, pracowników oraz służb bezpieczeństwa i higieny pracy
Celem 2. etapu zadania było wykonanie komputerowych modeli pilarki taśmowej i pilarki stołowej tarczowej do drewna oraz modelu postaci człowieka do wizualizacji zagrożeń mechanicznych związanych z użytkowaniem tych maszyn. Dla osiągnięcia tego celu przeprowadzono wizytę w zakładzie stolarskim, w którym wykonano dokumentację fotograficzną, filmową i szkicową środowiska pracy oraz stanowisk pracy operatorów pilarki taśmowej i pilarki tarczowej stołowej. Ponadto w warsztacie mechanicznym wykonano szczegółową dokumentację fotograficzną i szkicową tokarki TUM25, szlifierki stołowej i wiertarki kolumnowej, gdzie szczególną uwagę zwrócono na kształt, rozmiar i kolorystykę elementów wyposażenia tych obrabiarek oraz na rozmieszczenie tych elementów względem siebie
Na podstawie zgromadzonej dokumentacji fotograficznej, filmowej oraz szkicowej zaprojektowano i wykonano komputerowe modele pilarki taśmowej i pilarki stołowej tarczowej do drewna oraz tokarki uniwersalnej TUM 25, a także przeprowadzono modernizację, wykonanych w poprzednim etapie, komputerowych modeli wiertarki kolumnowej i szlifierki stołowej. Modernizację przeprowadzono w celu wzbogacenia tych modeli o techniczne środki ochronne (osłony) i inne elementy konstrukcyjne maszyn. Ponadto w ramach zadania wykonano dwa komputerowe środowiska pracy prezentujące stolarnię i warsztat mechaniczny, w których będą inscenizowane zagrożenia mechaniczne dla potrzeb tworzonych multimedialnych wizualizacji. Wykonanie dwóch oddzielnych komputerowych środowisk pracy prezentujących stolarnię i warsztat mechaniczny podyktowane było wykorzystaniem w tworzonych wizualizacjach różnych obrabiarek przeznaczonych do obróbki skrawaniem drewna i metalu. Komputerowe środowisko pracy stolarni w całości wykonano w ramach niniejszego zadania. Natomiast środowisko warsztatu mechanicznego, stworzone w ramach innego projektu programu wieloletniego Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy (nr 4.R.06) realizowanego przez autora zadania, zostało zaadaptowane do potrzeb inscenizacji zagrożeń mechanicznych występujących przy obsłudze obrabiarek do metalu. Przy wykonywaniu stanowisk pracy (Fot. 1.), umieszczonych w obu środowiskach, odzwierciedlono tylko najważniejsze elementy ich wyposażenia oraz elementy najbardziej istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy

Fotografia.1. Widok wykonanych komputerowych stanowisk pracy modelu (1) tokarki, (2) pilarki taśmowej, (3) pilarki tarczowej, (4) szlifierki stołowej i (5) wiertarki kolumnowej

Następnie wykonano model postaci pracownika (Fot. 2.) zwracając szczególną uwagę na właściwe odwzorowanie jego ruchów głowy, tułowia, kończyn dolnych i górnych, co pozwoli na rzeczywiste odwzorowanie operacji wykonywanych na stanowiskach pracy podczas inscenizacji zagrożeń mechanicznych występujących przy obsłudze ww. obrabiarek. Wprowadzenie animacji ruchu modelu pracownika przyczyni się do większego realizmu tworzonych wizualizacji występowania zagrożeń mechanicznych związanych z obróbką skrawaniem na wymienionych obrabiarkach

Fotografia.2. Widok wykonanego komputerowego modelu postaci pracownika

W ramach 2. etapu, opracowano dziesięć pełnych scenariuszy dla potrzeb tworzonych multimedialnych wizualizacji zagrożeń mechanicznych, w których opisano przebieg kolejnych scen, przedstawiono komentarze i sposób w jaki ma być prezentowana każda ze scen oraz zagrożenia mechaniczne występujące przy wykonywanych danych czynnościach w pracy i skutki ich zadziałania
Komputerowe środowisko pracy wraz ze stanowiskami pracy poszczególnych obrabiarek do drewna i metalu, a także model postaci pracownika i opracowane scenariusze, będą stanowić podstawę do realizacji, w 3. etapie zadania, multimedialnych wizualizacji zagrożeń mechanicznych. Wizualizacje te będą wykorzystywane jako uzupełnienie materiałów szkoleniowych i pomocy dydaktycznych do szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy prowadzonych dla pracowników, pracodawców oraz służb bezpieczeństwa i higieny pracy.