BHP w elektrowniach wiatrowych

W latach 2014-2028 przedsiębiorstwa energetyczne planują oddać do eksploatacji łącznie ponad 18 GW nowych mocy wytwórczych, z czego 7,5 GW to inwestycje w energetykę wiatrową. [1]. Według danych Ministerstwa Gospodarki [2] w latach 2005-2010 moc zainstalowana elektrowni wiatrowych w Polsce zwiększyła się czternastokrotnie, a prognozy wskazują zwiększenie udziału elektrowni wiatrowych w produkcji energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii do 47% w 2020 r.

Na świecie notuje się stały wzrost liczby wypadków w elektrowniach wiatrowych zwanych również turbogeneratorami wiatrowymi [3]. W tematycznej bazie Caithness Windfarm [4] zarejestrowano ponad 1,5 tys. zdarzeń wypadkowych i różnego typu awarii związanych z elektrowniami wiatrowymi. Dotyczą one m.in. wypadków podczas prac transportowych, upadków, przygnieceń, przypadków uderzenia oderwaną z wirnika bryłą lodu, uszkodzeń konstrukcji (złamania wieży lub łopatki turbiny) oraz innych uszkodzeń mechanicznych, pożarów i eksplozji, przekroczeń dopuszczalnego hałasu oraz awarii elektrycznych (rys.1).

Wypadki związane z elektrowniami wiatrowymi w Polsce zgłaszane są do bazy danych Państwowej Inspekcji Pracy [5] od 2009 roku. Związane były one z pracami na etapie budowy elektrowni (montaż stalowych klinów do szalunku podstawy turbiny wiatrowej, prace spawalnicze prowadzone ok. 2 m poniżej poziomu posadowienia turbiny, szlifowanie spoiny wykonywanej podstawy wieży wiatrowej na wysokości ponad 3 m oraz ręczne malowanie płyty betonowej ustawionej ukośnie do pionu w specjalnym stojaku. Trzy z pośród tych wypadków było ciężkich (poparzenie płonącą benzyną, złamanie kręgosłupa po upadku z wysokości, amputacja pourazowa obu nóg po ich przygnieceniu betonową płytą, a jeden był śmiertelny (zmiażdżenie głowy w szczelinie na klin do szalunku podstawy turbiny wiatrowej).

W Sprawozdaniu Głównego Inspektora Pracy [6] wskazane zostały istotne nieprawidłowości podczas użytkowania elektrowni wiatrowych w Polsce wynikające często z niedostatecznej świadomości zagrożeń zarówno wśród pracodawców jak i pracowników. Dotyczą one zarówno stosowania ochronnych środków technicznych (np.: dojść do stanowisk pracy, dróg ewakuacyjnych, środków ochrony indywidualnej) jak i organizacyjnych (wydawania pisemnych poleceń, wykonywania prac, opracowania instrukcji wykonywania prac itp.). Wnioskiem z tego raportu jest postulat wzmocnienia działań prewencyjnych adresowanych do obu ww. grup.

Źródło:  opracopwanie pt. "Wytyczne doboru środków prewencji w celu ograniczania zagrożeń przy użytkowaniu urządzeń do pozyskiwania energii wiatrowej"

Autor: dr inż. Mariusz Dąbrowski, CIOP-PIB

2016 r.

Wytyczne opracowano na podstawie wyników III etapu programu wieloletniego pn. „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy", sfinansowanego w latach 2014-2016 w zakresie zadań służb państwowych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Koordynator programu: Centralny Instytut Ochrony Pracy-Państwowy Instytut Badawczy. Zadanie nr 2.Z.11 pn. „Opracowanie zasad doboru i stosowania środków prewencji w celu ograniczania zagrożeń przy użytkowaniu urządzeń do pozyskiwania energii słonecznej i wiatrowej”.

____________________________________

[1].  Prognozy są optymistyczne. URE zbadał plany inwestycyjne wytwórców na najbliższe 15 lat. Urząd Regulacji Energetyki, Warszawa 2014 [dostęp: 2016.10.15] http://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/aktualnosci/5914, Prognozy-sa-optymistyczne-URE-zbadal-plany-inwestycyjne-wytworcow-na-najblizsze-.html?search=79035582

[2].  Raport zawierający analizę realizacji celów ilościowych i osiągniętych wyników w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii w latach 2009-2010, z uwzględnieniem szerszej perspektywy czasowej. Minister Gospodarki, Warszawa 2011.

[3].  Lubośny Z.: Farmy wiatrowe w systemie elektroenergetycznym. WNT, Warszawa 2012

[4].  Summary of Wind Turbine Accident data to 31 March 2016. Portal Caithness Windfarm Information Forum. http://www.caithnesswindfarms.co.uk

[5].  Elektroniczna baza danych o wypadkach Państwowej Inspekcji Pracy z lat 2009-2013.

[6].  Sprawozdanie Głównego Inspektora Pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2010 roku. Warszawa 2011.