Przepisy prawne i wymagania normatywne dotyczące energetyki słonecznej

Podstawowym dokumentem prawnym w odniesieniu do elektrowni słonecznych jako obiektów energetycznych jest ustawa Prawo energetyczne [6].Przykładowo zgodnie ze stanowiskiem Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska przedsięwzięcie inwestycyjne polegające na budowie elektrowni fotowoltaicznej o powierzchni zabudowy (powierzchni terenu zajętej przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia) nie mniejszej niż 1 ha lub 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, jest kwalifikowanym zagospodarowaniem terenu, w przepisach z zakresu ochrony środowiska traktowanym w kategoriach przedsięwzięć mogących znacząco na nie oddziaływać [7].

Przygotowanie procesu inwestycyjnego budowy naziemnej instalacji fotowoltaicznej regulują więc przepisy ustaw:

• o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [8]
• Prawo budowlane [9]
• o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [10]
• o ochronie gruntów rolnych i leśnych [11].

Spośród rozporządzeń dotyczących urządzeń do pozyskiwania energii słonecznej (kolektorów słonecznych i paneli fotowoltaicznych) mogą mieć zastosowanie zwłaszcza następujące:

• rozporządzenie w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego [12] (wdrażające tzw. dyrektywę niskonapięciową 2006/95/WE, która traci moc ze skutkiem od dnia 20 kwietnia 2016 r., uchylona przez dyrektywę 2014/35/UE z dnia 26 lutego 2014 r.), oraz adresowane do użytkowników:
• rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy [13]
• rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów [14].

Opracowane są, stosowane również w Polsce, normy międzynarodowe (w tym europejskie) dotyczące zagadnień bezpieczeństwa różnych urządzeń do pozyskiwania energii słonecznej, których przykłady przedstawiono w tabelach 1. i 2.

Tabela 1. Przykładowe normy dotyczące kolektorów słonecznych Table 1. Exemplary standards for solar collectors

Tabela 2. Przykładowe normy dotyczące urządzeń fotowoltaicznych

Kwalifikacje pracowników użytkujących urządzenia do pozyskiwania energii słonecznej

Od osób obsługujących kolektory słoneczne zainstalowane w instalacjach ciepłej wody użytkowej (CWU) oraz centralnego ogrzewania (CO) nie są wymagane specjalne kompetencje, poza normalnie obowiązującymi przy pracach związanych z instalowaniem, sprawdzaniem i konserwacją takich instalacji. Prace te powinni wykonywać uprawnieni hydraulicy (2. grupa uprawnień energetycznych - urządzenia zużywające ciepło, paliwa stałe i płynne oraz przetwarzające i przesyłające ciepło), a przypadku grzewczych pieców gazowych - z uprawnieniami gazowymi (3. grupa uprawnień energetycznych - sieci, urządzenia i instalacje gazowe, służące do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania i zużywające paliwa gazowe), wydanymi przez Państwową Komisję Energetyczną.

W przypadku użytkowania przemysłowych instalacji fotowoltaicznych wymagane jest zatrudnienie minimum dwóch pracowników posiadających świadectwa kwalifikacyjne SEP (Stowarzyszenia Elektryków Polskich) w zakresie eksploatacji i dozoru sieci, urządzeń i instalacji energetycznych wytwarzających, przesyłających i zużywających energię elektryczną (1. grupa uprawnień energetycznych).

Osoby montujące, naprawiające oraz demontujące kolektory słoneczne i panele fotowoltaiczne na dachach budynków muszą uzyskać zaświadczenie o braku przeciwwskazań do wykonywania prac na wysokości (po przeprowadzeniu badań lekarskich).

Należy również uwzględnić fakt, że często prace wykonywane są w oddaleniu od innych osób. W związku z tym trzeba zapewnić odpowiednie środki łączności z innymi pracownikami lub służbami, które mogłyby w razie potrzeby pomocy zareagować odpowiednio szybko.

(org. Przepisy prawne wg stanu prawnego na dzień 1.02.2016 r.)

_____________________________

[6]          Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r., Nr 89, poz.625, ze zm.)

[7]          PSEW: nie ma luki prawnej dot. lokalizacji farm wiatrowych. Grupa PTWP Portal Gospodarczy [dostęp: 2014.11.12] http://energetyka.wnp.pl/psew-nie-ma-luki-prawnej- dot-lokalizacji-farm-wiatrowych, 216073_1_0_0.html

[8]          Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647)

[9]          Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.)

[10]        Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.)

[11]        Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266, ze zm.)

[12]        Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz.U. 2007 nr 155 poz. 1089)

[13]        Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy z dnia 30 października 2002 r. (Dz.U. Nr 191 poz.1596 ze zm.)

[14]        Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883)