Bezpieczeństwo publiczne w aspekcie prac o szczególnym charakterze oznacza stan braku znaczącego bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia własnego i innych osób, także niebędących pracownikami danego zakładu oraz stan braku bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku.

Szczególna odpowiedzialność to odpowiedzialność za wykonywanie takich prac, których niewłaściwe wykonywanie może spowodować bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, w tym zdrowia lub życia własnego i innych osób, a pracownik je wykonujący jest świadom konsekwencji niewłaściwej realizacji powierzonych zadań.

Prace bezpośrednio przy obsłudze maszyn lub innych urządzeń technicznych to prace polegające na wykonywaniu czynności związanych z dostarczaniem materiałów (surowców) lub półproduktów do ich stref roboczych, sterowaniu ich działaniem, odbieraniu wyrobów z ich stref roboczych itp., jeśli w trakcie wykonywania tych czynności występują czynniki ujęte w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych.

Prace bezpośrednio przy sterowaniu (przy bezpośrednim sterowaniu) to prace wykonywane przez osoby uprawnione do obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych oraz instalacji, w celu utrzymania parametrów procesu na określonym (ustalonym) poziomie oraz zapewnienia pełnej kontroli nad jego przebiegiem. Dotyczy to pracowników, których zadaniem jest utrzymywanie parametrów sterowanego procesu/instalacji w dopuszczalnych granicach oraz reagowanie na odchylenia (poza dopuszczalne granice) parametrów sterowanego procesu/instalacji, jeszcze przed zadziałaniem automatyki zabezpieczeniowej lub podejmowanie takich działań korygujących, aby nie dopuścić do wystąpienia poważnej awarii ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego.

Prace bezpośrednio przy produkcji to wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób lub produkt finalny. Do prac wykonywanych bezpośrednio przy produkcji możemy zaliczyć dostarczanie materiałów (surowców) lub półproduktów do stref obróbki, ich przetwarzanie ręczne lub z użyciem narzędzi, odbieranie wyrobów ze stref obróbki itp., jeśli w trakcie ich wykonywania występują czynniki ujęte w art. 3 ust. 2 ustawy.

Prace bezpośrednio przy przetwórstwie - termin występuje jedynie w poz. 32 zał. 1, która dotyczy prac przy przetwórstwie materiałów zawierających azbest.

Aktualnie w Polsce jest zabroniona produkcja i przetwórstwo materiałów zawierających azbest. (Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest. Dz.U. 1997 Nr 101, poz. 628). W przeszłości były one jednak prowadzone i z tego względu ustawa ta określa także świadczenia przedemerytalne należne osobom, które były zatrudnione w zakładach produkujących wyroby z azbestu. Wykaz takich zakładów jest zawarty w załączniku 2 i 3 do ustawy. W ustawie tej minister gospodarki jest także zobowiązany do określenia zasad bezpiecznego użytkowania i usuwania takich wyrobów.