Zagrożenia przy montażu statków powietrznych

Według wyników pomiarów środowiskowych na stanowiskach pracy, wypadkowości oraz sygnalizowanych przez pracowników problemów zdrowotnych i uciążliwości można stwierdzić, że do istotnych zagrożeń występujących w procesach montażu statków powietrznych należą zwłaszcza hałas i drgania, a także zagrożenia mechaniczne, chemiczne i biomechaniczne.

Hałas występujący przy nitowaniu udarowym elementów konstrukcji statków powietrznych jest szczególnie uciążliwy. Narażeni na hałas są zwłaszcza uczestniczący w tym procesie pracownicy, z których jeden obsługuje młotek, a drugi trzyma podtrzymkę. Źródłami hałasu są też maszyny stacjonarne oraz ręczne, jak np. pneumatyczne wiertarki używane do wiercenia otworów pod nity oraz szlifierki oscylacyjne używane w zakładach lotniczych.

Drgania mechaniczne występują zwłaszcza podczas wiercenia otworów montażowych oraz ręcznego nitowania lotniczych elementów konstrukcyjnych z wykorzystaniem młotków pneumatycznych i podtrzymek. Drgania mechaniczne mogą negatywnie wpływać, wywołując zaburzenia w organizmie, zwłaszcza w układach naczyniowym, nerwowym i kostno-stawowym, a przy długotrwałej ekspozycji doprowadzając w nich do trwałych, nieodwracalnych zmian chorobowych. Zespół tych zmian chorobowych, tzw. zespół wibracyjny, jest zaliczany do chorób zawodowych.

Zagrożenia mechaniczne w przemyśle lotniczym stanowią główną przyczynę wypadków, których skutkiem są różnego rodzaju urazy. Źródłami zagrożeń mechanicznych w tych procesach jest przede wszystkim używany sprzęt roboczy i wyposażenie pracy oraz stosowane materiały. Do wypadków powodowanych czynnikami mechanicznymi dochodzi również podczas wykonywania prac na wysokości zaliczanych do szczególnie niebezpiecznych oraz prac wykonywanych zespołowo. W tym ostatnim przypadku, wynika to z problemów z porozumiewaniem się oraz koordynacją działań w zespole realizującym dane zadanie.

Zagrożenia chemiczne oddziaływaniem substancji chemicznych i ich mieszanin mogących stwarzać zagrożenie dla zdrowia pracowników występują zwłaszcza w procesach klejenia oraz przy hermetyzacji połączeń, oraz np. podczas mycia elementów kadłubów statków powietrznych oraz odtłuszczania oczyszczonych elementów przed przyklejeniem uszczelek w rozpuszczalnikach (benzyna ekstrakcyjna, aceton). W technologiach klejenia i laminowanie stosowane są z kolei żywice epoksydowe i utwardzacze.

Wszystkie wymienione wyżej substancje są to przede wszystkim substancje o działaniu drażniącym i uczulającym na skórę i oczy.

Zagrożenia biomechaniczne w procesach montażowych wynikają z obciążenia statycznego oraz wymuszonych pozycji ciała zwłaszcza podczas wiercenia i nitowania. Wiele prac uciążliwych dla pracowników polega na żmudnych, powtarzanych wielokrotnie czynnościach wykonywanych w stałej często niewygodnej pozycji, wymagających jednocześnie precyzji i skupienia uwagi, a często także koordynacji między współpracownikami. Mogą to być prace wykonywane w belce ogonowej i innych ciasnych przestrzeniach statków powietrznych, a także z podestów lub bezpośrednio na zewnątrz kadłubów.