Produkty ropopochodne - informacje ogólne

Ropa naftowa oraz jej produkty rafineryjne i petrochemiczne stanowią jedno z ważniejszych źródeł energii, paliw i surowców, bez których życie współczesnego człowieka i jego dalszy rozwój byłoby bardzo trudne i skomplikowane.

Mimo dobrodziejstwa dla ludzkości, jakim jest ropa naftowa, niesie ona ze sobą wiele zagrożeń dla zdrowia, a nawet życia człowieka oraz przyrody, wynikających z jej właściwości fizykoche-
micznych i toksycznych. Przy nieracjonalnym jej pozyskiwaniu i przetwa-
rzaniu oraz obchodzeniu się może stwarzać różnorakie zagrożenia prowadzące do poważnych awarii, katastrof i wypadków.

Współczesne technologie wydobycia i przeróbki ropy naftowej są na ogół na tyle opanowane, że tylko zbieg niesprzyjających okoliczności, w tym nieuwaga człowieka lub ingerencja osób niepowołanych może prowadzić do niepożądanych następstw.

Wszelkie negatywne zjawiska związane z ropą naftową i jej przetwórstwem eliminuje człowiek racjonalną gospodarką, właściwą technologią i procesami przetwarzania oraz dystrybucji surowców i materiałów, a także stosowaniem odpowiednich zabezpieczeń technicznych, właściwym bezpieczeństwem pracy oraz przestrzeganiem odpowiednich warunków sanitarno-higienicznych.

Ochrona człowieka w środowisku pracy w tym przemyśle jest obwarowana krajowymi aktami prawnymi i normatywami higienicznymi, zgodnymi z dyrektywami unijnymi w zakresie kształtowania warunków pracy, w tym ochrony pracowników przed narażeniem na czynniki chemiczne i fizyczne.

Ropa naftowa i produkty ropopochodne

Odkryte złoża ropy naftowej i gazu według danych kompanii naftowej LUKOIL przedstawia rysunek 2.
 

Ropa naftowa jako jedno ze źródeł energii jest ciekłą, naturalną mieszaniną węglowodorów alkanowych, cykloalkanowych i arenowych. Domieszkami ropy są również związki siarko-, azoto- i tlenoorganiczne, a także substancje mineralne i woda (rys. 3.).

Ropa naftowa w procesie technologicznym daje się rozdzielić na poszczególne frakcje o przedstawionych w tabeli 1. – charakterystyce i zastosowaniu.

Tabela 1
FRAKCJE ROPY NAFTOWEJ I ICH ZASTOSOWANIE

Przemysł rafineryjny produkuje paliwa (benzyny, napędy, paliwa lotnicze, olej opałowy, gacze parafinowe), zaś przemysł petrochemiczny produkuje petrochemikalia i surowce dla ciężkiej syntezy organicznej (np. etylen, propylen, tlenek etylenu, tworzywa sztuczne – polipropylen, polietylen, fenol, aceton i inne).

Przykładowo podział frakcji otrzymywanych z instalacji DRW (destylacyjnej rurowo-wieżowej), w układzie: produkt – wykorzystanie, jest następujący:

• destylaty z kolumny atmosferycznej:

– gaz zrzutowy – produkcja komponentów gazu opałowego lub wsadu na pirolizę
– gaz suchy – produkcja komponentów gazu opałowego lub wsadu na pirolizę
– gaz płynny – produkcja surowców dla procesów petrochemicznych
– benzyna lekka – surowiec dla pirolizy i izomeryzacji
– benzyna średnia – surowiec dla reformingów
– benzyna lotnicza – surowiec do produkcji paliwa lotniczego;

• Frakcja napędowa – surowiec do produkcji ON – destylaty z kolumny próżniowej:

– frakcja napędowa – surowiec do produkcji ON, surowiec do produkcji oleju opałowego
– frakcja napędowa II – surowiec dla krakingu katalitycznego i hydrokrakingu
– frakcja napędowa III – surowiec do produkcji baz olejów smarowych
– ciężka frakcja olejowa – surowiec do produkcji oleju opałowego dla EC
– pozostałość próżniowa – surowiec do produkcji szerokiej gamy asortymentów asfaltowych.