Wzmacnianie procesów konsultacji i współudziału pracowników

W Systemie Zarządzania BHP zgodnym z wytycznymi wynikającymi z nowej normy współudział pracowników, podobnie jak przywództwo najwyższego kierownictwa, jest uznawany za podstawowy warunek jego skutecznego funkcjonowania. Współudział jest przy tym rozumiany jako zaangażowanie pracowników w podejmowanie decyzji, zaś konsultacje polegają na wysłuchiwaniu ich opinii przed jej podjęciem. Zarówno współudział, jak i konsultacje mogą być realizowane w różny sposób, przyjmując formy charakterystyczne dla partycypacji bezpośredniej (w przypadku bezpośredniego udziału pracowników w tych działaniach) lub pośredniej (w przypadku zaangażowania w te działania przedstawicieli pracowników). W Systemie Zarządzania BHP dostosowanym do wytycznych pochodzących z nowej normy, konieczne jest wdrożenie takich procesów, które stwarzają warunki niezbędne do realizacji konsultacji i współudziału, a w szczególności: zapewnienie pracownikom dostępu do szkoleń niezbędnych do realizacji konsultacji i współudziału; zapewnienie pracownikom dostępu do rzetelnych i zrozumiałych informacji o SZ BHP; identyfikowanie i eliminowanie przeszkód lub barier współudziału oraz minimalizowanie tych, które nie mogą być wyeliminowane. Do przeszkód i barier zalicza się przy tym brak odpowiedzi na postulaty i sugestie pracowników oraz zniechęcanie ich do współudziału lub karanie za próby współudziału.

Przy projektowaniu procesów konsultacji i współudziału należy zwrócić szczególną uwagę na zaangażowanie tych pracowników, którzy nie pełnią funkcji kierowniczych. Powinni oni uczestniczyć w szczególności w określaniu potrzeb i oczekiwań zainteresowanych stron, ustalaniu polityki oraz celów bezpieczeństwa i higieny pracy, a także planowaniu działań, przypisywaniu odpowiedzialności i uprawnień oraz określaniu, co powinno być monitorowane, mierzone i oceniane. Konieczne jest również zapewnienie udziału szeregowych pracowników w następujących działaniach: określanie mechanizmów współudziału i konsultacji; identyfikacja zagrożeń, ocena ryzyka zawodowego i jego ograniczanie; identyfikacja potrzebnych kompetencji i szkoleń oraz ocena szkoleń; określanie zakresu informacji przekazywanych w ramach komunikowania się w SZ BHP i metod ich komunikowania; badanie wypadków przy pracy i niezgodności oraz określanie działań korygujących.

Wymagania normy PN-ISO 45001 dotyczące współudziału pracowników nie odbiegają zasadniczo od wymagań polskich norm serii PN-N-18000 w tym zakresie. Jednak w wymaganiach normy PN-ISO 45001 wyraźniej podkreślono potrzebę współudziału i konsultowania szeregowych pracowników, a także wymieniono procesy i działania, których powinny dotyczyć współudział i konsultacje.