Kompleksowa ocena zagrożeń bezpieczeństwa i zdrowia w placówkach diagnostyki obrazowej na potrzeby profilaktyki

Celem głównym projektu była kompleksowa ocena zagrożeń bezpieczeństwa i zdrowia pracowników placówek diagnostyki obrazowej, obejmująca badania ankietowe, laboratoryjne i środowiskowe dotyczące obiektywnych parametrów charakteryzujących zespół czynników środowiska pracy, zagrożeń zdrowia oraz subiektywnej oceny psychospołecznych warunków pracy.

Wykonano badania uzupełniające omawianych zagrożeń, szczegółową, kompleksową ocenę różnorodnych czynników fizycznych środowiska pracy stanowiących zawodowe zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia w placówkach diagnostyki obrazowej i zaprezentowano je w serii publikacji naukowych i popularnonaukowych oraz w wystąpieniach na konferencjach naukowych.

Opracowano również projekt materiałów szkoleniowych i informacyjnych prezentujących zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia w placówkach diagnostyki RM oraz zasady profilaktyki. Przedstawiono je na kilkunastu seminariach szkoleniowych dla różnych grup pracowników ochrony zdrowia, m.in. elektroradiologów, fizyków medycznych, pielęgniarek, pracowników obsługi technicznej i innych działów placówek medycznych, specjalistów bezpieczeństwa i higieny pracy, inspektorów inspekcji sanitarnej i inspekcji pracy. Seminaria te zostały zorganizowane w różnych rejonach Polski z udziałem ponad 300 uczestników, z którymi przedyskutowano oczekiwania dotyczące zakresu tematycznego, formy i objętości materiału szkoleniowego.

Wnioski z pilotażu wskazują na duże zapotrzebowanie na informacje dotyczące mechanizmów oddziaływań na ludzi i obiekty materialne, obserwowanych przez pracowników w pobliżu magnesów RM, oraz działań profilaktycznych wspierających eliminację lub ograniczanie takich oddziaływań. Podkreślano jednocześnie oczekiwanie na bardzo syntetyczne materiały i szkolenia, o czasie trwania nieprzekraczającym 1–2 godz. wykładowych. Oczekiwania takie są ściśle związane z charakterystyką zatrudnienia w placówkach diagnostyki obrazowej, w których wiele osób świadczy pracę na podstawie pozakodeksowych form zatrudnienia.

Biorąc pod uwagę wnioski ze szkoleń pilotażowych oraz trwający proces zmian wymagań prawa pracy dotyczących zagrożeń elektromagnetycznych, związany z nowelizacją wymagań międzynarodowych i dyrektywy europejskiej, w opracowanych materiałach informacyjnych i szkoleniowych skoncentrowano się na prezentacji natury biofizycznych oddziaływań czynników środowiskowych na pracowników i możliwych zagrożeń bezpieczeństwa i zdrowia, jakie mogą być z nimi związane, oraz propozycji działań profilaktycznych.

Wykonano również i opracowano serię badań laboratoryjnych molekularnych i cytogenetycznych do oceny zagrożeń zdrowia związanych z zawodowym narażeniem w placówkach diagnostyki obrazowej, obejmujących ocenę wpływu ekspozycji zawodowej na ryzyko utraty zdrowia na podstawie oznaczenia biomarkerów bezpośrednio lub pośrednio związanych przyczynowo-skutkowo z ryzykiem utraty zdrowia oraz poprzez ocenę tych samych biomarkerów badanych w odpowiedzi komórek na dawkę pobudzającą promieniowania X (co umożliwia zbadanie wpływu ekspozycji zawodowej na podatność osobniczą z uwzględnieniem oceny wrażliwości DNA na uszkodzenia oraz komórkowej wydajności naprawy tych uszkodzeń).

Projekt  II.B.08. Zestawienie wyników badań ekspozymetrycznych narażenia na pole magnetostatyczne  pielęgniarek z wynikami dotyczącymi elektroradiologów (b) [źródło: Karpowicz J., Gryz K., Narażenie na pola elektromagnetyczne przy czynnościach pielęgniarskich w placówkach diagnostyki rezonansu magnetycznego, Inżynieria Biomedyczna Acta Bio-Optica et Informatica Medica 2012, vol. 18, nr 3, 206-212]

Wyniki projektu przedstawiono w 6 publikacjach w czasopismach o zasięgu krajowym i międzynarodowym, a także wykorzystano w 9 prezentacjach na konferencjach krajowych i międzynarodowych.