Opracowanie metodyki badań oraz modelu odzieży chroniącej przed ugryzieniem przez kleszcze (Ixodidae) dla pracowników leśnictwa i rolnictwa

Celem zadania było opracowanie metodyki badań odzieży chroniącej przed ugryzieniem przez kleszcze oraz wytycznych do konstrukcji tej odzieży. 

Kleszcze można spotkać w różnego typu siedliskach. Szczególnie lubią lasy liściaste i mieszane, zwłaszcza graniczące z łąkami i pastwiskami, oraz wysokie trawy. Można je też coraz częściej znaleźć w parkach, na trawnikach i przydomowych ogrodach.  Szacuje się, że w Polsce od 20 do 50% kleszczy jest nosicielami bakterii Borrelia burgdorferi, wywołujących boreliozę.

W ramach realizacji zadania wykonano stanowisko do badania skuteczności działania materiałów odzieżowych odstraszających kleszcze oraz  opracowano metodykę badań i wymagania dla materiałów odzieżowych zawierające repelenty.

Wykonano modele opasek oraz spodnie chroniące przed ugryzieniem przez kleszcze oraz  przeprowadzono badania laboratoryjne i użytkowe opracowanych modeli odzieży. Opracowano również broszurę zawierającą wytyczne do konstrukcji odzieży chroniącej przed ugryzieniem przez kleszcze.

Zasada badania skuteczności odstraszania kleszczy przez elementy odzieżowe polega na umieszczeniu postaci dorosłych kleszczy Ixodes ricinus oraz Dermacentor reticulatus w komorze oraz sprawdzeniu, czy kleszcze przemieściły się na model podudzia, po zamocowaniu elementu odzieżowego (opaski) nasączonej roztworem repelentu. 

Zadanie 3.G.07. Stanowisko do badania skuteczności odstraszania kleszczy przez materiały odzieżowe zawierające repelenty

Opaski oraz spodnie wyposażono we wkłady zawierające  materiał nasączony roztworem repelentu N,N-Dietylo-m-toluamidu (DEET) o stężeniu 20% w etanolu.

Zadanie 3.G.07. Model odzieży chroniącej przed ugryzieniem przez kleszcze

Wynik badań laboratoryjnych wykonanych modeli opasek, zawierających 20% roztwór DEET, wykazały, że stanowią one skuteczną barierę chroniącą przed kleszczami. Skuteczność działania opasek oraz spodni z naszytymi opaskami potwierdzono również na podstawie badań użytkowych, przeprowadzonych w Nadleśnictwie Borki. Wyniki badań ankietowych potwierdziły skuteczność opracowanych rozwiązań odzieży chroniącej przed ugryzieniem przez kleszcze. Dla opracowanego w CIOP-PIB modelu spodni opracowano zgłoszenie patentowe na wzór użytkowy. 

Wyniki zadania przedstawiono w 1 publikacji przygotowanej do czasopisma o zasięgu międzynarodowym oraz w 1 publikacji przygotowanej do czasopisma o zasięgu krajowym oraz zaprezentowano na 2 konferencjach międzynarodowych.