"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
10/2023
str. 24-28
dr Szymon Ordysiński

Artykuł przedstawia sposób wykorzystania metod analizy danych statystycznych, rejestrowanych w ogólnokrajowych bazach, dotyczących wypadków przy pracy i osób pracujących. Wyniki takiej analizy mogą służyć do określania prawdopodobieństwa wystąpienia i ciężkości wypadku przy pracy w poszczególnych grupach pracowników, zdefiniowanych na podstawie cech tych pracowników i okoliczności wykonywanej przez nich pracy. Przeprowadzona analiza danych statystycznych pochodzących z dwóch różnych baz, w której posłużono się specjalnie opracowaną metodą integracji danych i identyfikacji reprezentatywnych grup pracowników (polegającą na stopniowym ograniczaniu reguły podziału i wykorzystaniu współczynnika zmienności bootstrap), pozwoliła na obliczenie wskaźnika prawdopodobieństwa wypadku przy pracy. Natomiast połączenie kilku jednowymiarowych i wielowymiarowych metod analizy danych umożliwiło zidentyfikowanie grup poszkodowanych w wypadkach przy pracy, które są wystarczająco liczne i silnie zróżnicowane pod względem ciężkości wypadków, co zapewnia wysoką trafność przewidywanej na ich podstawie ciężkości wypadków.
DOI: 10.54215/BP.2023.10.21.Ordysinski
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
5/2014
str. 16-19
Jan Rzepecki
W artykule przedstawiono wyniki pilotażowego wdrożenia metody obliczania społecznych kosztów wypadków przy pracy. Badaniami objęto 150 wypadków przy pracy w 23 przedsiębiorstwach. Oszacowano koszty księgowe i alternatywne wypadków przy pracy ponoszone przez przedsiębiorstwa według rodzajów ciężkości wypadków. Ponadto na podstawie badań kwestionariuszowych oszacowano koszty przy pracy obciążające poszkodowanych i ich rodziny, a także dokonano analizy korzystania przez nich z opieki medycznej.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
1/2014
str. 19-21
dr inż. Mariusz Dąbrowski
W niniejszym artykule poruszono problem niewłaściwego szkolenia pracowników zajmujących się obróbką drewna, zwłaszcza tych, którzy operują maszynami wykorzystywanymi w tej pracy. Opisany został mechanizm, jak niewłaściwe przeszkolenie pracowników oraz brak odpowiedniego wyposażenia lub złe przygotowanie stanowiska pracy może obniżyć bezpieczeństwo pracy i doprowadzić do groźnego wypadku. Poruszone zagadnienia omówiono na przykładzie wypadku ciężkiego przy obsłudze pilarki tarczowej do drewna.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
7/2013
str. 22-26
Szymon Ordysiński
W niniejszym artykule przedstawiono i poddano analizie dane statystyczne, dotyczące wieku i stażu poszkodowanych w wypadkach przy pracy, które zostały zarejestrowane przez Główny Urząd Statystyczny, za pomocą formularza "Statystycznej Karty Wypadków przy Pracy Z-KW". Opisano rozkład i wskaźnik częstości występowania wypadków przy pracy według wieku i stażu poszkodowanych. Przeprowadzono również analizę przyczyn, przebiegów i ciężkości wypadków przy pracy w poszczególnych grupach wiekowych.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
6/2013
str. 18-21
Szymon Ordysiński
Statystyczna analiza danych dotyczących wypadków przy pracy umożliwia odpowiednie ukierunkowanie i sformułowanie działań prewencyjnych, poprzez rozpoznanie najbardziej zagrożonych rodzajów prac oraz przebiegu najczęściej występujących wypadków przy pracy. W artykule przedstawiono wyniki analiz przebiegu najczęściej występujących wypadków przy pracy w grupie zawodowej ślusarzy, która charakteryzuje się najwyższą wypadkowością, oraz zawodów pokrewnych.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
5/2012
str. 20-23
Jan Rzepecki
W artykule przedstawiono metodę obliczania społecznych kosztów wypadków przy pracy obejmującą podstawowe składniki społecznych kosztów wypadków przy pracy oraz propozycję klasyfikacji wypadków, a także rejestracji danych o ich kosztach w przedsiębiorstwie. Przedstawiono ponadto wyniki pilotażowego sprawdzenia metody obliczania kosztów wypadków przy pracy ponoszonych przez przedsiębiorstwa na przykładzie wypadków w 5 przedsiębiorstwach.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
4/2012
str. 26-28
Anna Groborz
W artykule opisano charakterystykę wypadków w rolnictwie z przyczyn technicznych, do których doszło w polskich gospodarstwach indywidualnych w 2010 roku. W analizie uwzględniono wszystkie wypadki zgłoszone do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, których postępowanie dowodowe zostało zakończone do końca 2010 roku. Podano zalecenia dla rolników, których należy przestrzegać podczas pracy z użyciem środków technicznych, czyli maszyn, urządzeń i narzędzi rolniczych. Zalecenia te będą przydatne dla inżynierów i specjalistów BHP, inspektorów do spraw prewencji wypadkowej czy też nauczycieli i uczniów szkół rolniczych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
12/2011
str. 32-35
Szymon Ordysiński
Artykuł przedstawia wybrane wyniki analiz danych o wypadkach przy pracy (zebranych za pomocą „Statystycznej Karty Wypadku Z-KW”), które zostały przeprowadzone w CIOP-PIB. Zaprezentowano wyniki dotyczące: najczęściej występujących sekwencji zdarzeń prowadzących do wypadku przy pracy oraz przebiegów i okoliczności śmiertelnych wypadków przy pracy.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
11/2011
str. 6-9
Andrzej Dąbrowski, Adam Zamojski
W artykule przedstawiono dane statystyczne dotyczące przyczyn wypadków w budownictwie. Szczególną uwagę zwrócono na polskie małe firmy budowlane przyczyniające się znacząco do wzrostu wypadkowości w tej branży. Omówiono czynniki mające największy wpływ na stan bhp w tych firmach. Opisano realia funkcjonowania małych firm budowlanych. Wzięto pod uwagę aspekty techniczne, organizacyjne, prawne i ekonomiczne ważne dla zapewnienia stanu bhp. Wskazano na istotną rolę generalnych wykonawców oraz kompetentnych instytucji w kształtowaniu bezpieczeństwa pracy w małych firmach budowlanych.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
3/2011
str. 4-6
Marcin Milanowicz, Paweł Budziszewski
Wypadki przy pracy to zjawisko bardzo powszechne. Mogą skutkować one kalectwem, a nawet śmiercią pracownika. Często okoliczności zajścia wypadku nie są znane, np. z powodu braku naocznych świadków lub ich sprzecznych zeznań. Znajomość przebiegu i przyczyny wypadku przy pracy może być bardzo pomocne przy rozstrzyganiu kwestii spornych, np. w procesie sądowym. Inną zaletą może być zapobieganie wystąpienia podobnej sytuacji w przyszłości. W Centralnym Instytucie Ochrony Pracy - Państwowym Instytucie Badawczym realizowane są prace związane z wykorzystaniem symulacji komputerowej do rekonstruowania wypadków przy pracy. Dzięki temu możliwe jest ustalenie prawdopodobnej przyczyny wypadku.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
6/2009
str. 16-18
Krzysztof Matuszewski
W artykule zestawiono liczbę zakładów, zatrudnienie w podziemnych, odkrywkowych i otworowych zakładach górniczych, a w tym kontekście przedstawiono stan wypadkowości i chorób w górnictwie w 2008 roku. Wskazano na główne przyczyny zaistniałych wypadków śmiertelnych, ciężkich i ogółem. Na podstawie liczby zarejestrowanych chorób zawodowych przedstawiono stan higieny pracy w górnictwie w ubiegłym roku. Sformułowano wnioski dotyczące najważniejszych problemów bezpieczeństwa i zdrowia w polskim górnictwie.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
2/2009
str. 22-25
Krzysztof Matuszewski
W artykule przedstawiono kształtowanie się wypadkowości w polskim górnictwie na tle wypadkowości w całym kraju. Przypomniano zasady ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sporządzania dokumentacji powypadkowej. Przedstawiono rodzaje przyczyn bądź zdarzeń czy zagrożeń powodujących wypadki przy pracy w górnictwie według WUG i GIG. Następnie zwrócono uwagę na rolę czynników ludzkiego i materialnego, organizacji pracy i zagrożeń naturalnych przy ustalaniu przyczyn wypadków w górnictwie w aspekcie profilaktyki. Podjęto próbę zmiany podejścia do określania przyczyn wypadków przy pracy w górnictwie z represyjnego na profilaktyczny (prewencyjny), co sprzyjałoby poprawie bezpieczeństwa pracy w zakładach górniczych.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
9/2006
str. 5-8
Jan Rzepecki
Działalność prewencyjna stanowi jedno z podstawowych zadań społecznego ubezpieczenia wypadkowego w krajach zachodnioeuropejskich. Na przykładzie Niemiec, Francji, Austrii i Szwajcarii, a także Polski przedstawiono rolę i zakres działań prewencyjnych realizowanych przez ubezpieczenie wypadkowe. Potwierdzenie ogromnej roli działalności prewencyjnej stanowi wielkość środków finansowych przeznaczanych na ten cel.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
7/2006
str. 12-15
Radosław Bojanowski
W artykule omówiono funkcjonowanie Europejskiej Statystyki Wypadków przy Pracy. Opisano opracowaną przez Eurostat metodologię oraz zwrócono uwagę na problemy związane z jej wdrożeniem do systemów rejestrowania wypadków przy pracy w krajach Unii Europejskiej. Przedstawiono również wybrane dane statystyczne pochodzące z Europejskiej Statystyki Wypadków przy Pracy.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
5/2006
str. 2-3
Elżbieta Balasińska-Świtkowska
Analiza danych statystycznych wskazuje, że dużej liczbie wypadków ulegają młodzi ludzie, nierzadko będąc ich sprawcami. Przedstawiając okoliczności przyczyny kilku wypadków przy pracy z udziałem osób młodych, autorka wskazuje na przyczyny tkwiące zarówno po stronie pracowników w tym wieku, jak również po stronie pracodawcy.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
11/2005
str. 14-17
Grzegorz Dudka
W artykule przedstawiono opis serwisu internetowego opracowanego w celu upowszechniania wiedzy o zasadach prowadzenia skutecznej prewencji wypadkowej. Serwis zawiera zarówno informacje teoretyczne dotyczące zasad rejestracji i analizy danych o wypadkach przy pracy, jak i narzędzia do praktycznego stosowania w przedsiębiorstwie.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
9/2005
str. 24-26
Joanna Bulińska
W artykule przedstawiono wybrane ze zbiorów biblioteki CIOP-PIB publikacje, które ukazywały się na przestrzeni XX w., a także obecnie, poświęcone różnym aspektom problematyki wypadków przy pracy.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
7/2005
str. 15-19
Radosław Bojanowski
W artykule omówiono nowe rozporządzenie ministra gospodarki i pracy z dnia 8 grudnia 2004 r. w sprawie statystycznej karty wypadku przy pracy, które obowiązuje od dnia 1 stycznia 2005 r.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
7/2005
str. 34-37
Jan Rzepecki
W artykule przedstawiono zasady obliczania społecznych kosztów wypadków przy pracy według metody opracowanej w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy - Państwowym Instytucie Badawczym. Na podstawie wyników badań kosztów wypadków ponoszonych przez przedsiębiorstwa, poszkodowanych w wypadkach i ich rodziny oraz kosztów leczenia oszacowano społeczne koszty wypadków przy pracy zaistniałe w Polsce w 2002 r.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
4/2005
str. 24-26
Andrzej Dąbrowski
W artykule omówiono przyczyny powstawania zagrożeń upadkiem na powierzchni, zwracając uwagę na znaczącą liczbę tego typu wypadków w Polsce oraz przedstawiono propozycje działań zapobiegawczych w tym zakresie. Zwrócono także uwagę na powszechność występowania tych wypadków tj. w pracy i w życiu prywatnym.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
3/2005
str. 8-11
Zofia Pawłowska
Informacje o wypadkach przy pracy w skali całego świata podaje Międzynarodowa Organizacja Pracy na podstawie oszacowań, których podstawą są dane o wypadkach przy pracy rejestrowane w statystykach krajowych. Oszacowania MOP są z reguły wyższe niż liczby rejestrowane w tych statystykach. Tak jest również w przypadku Polski. Równocześnie liczba rejestrowanych przez GUS wypadków o skutkach innych niż śmiertelne przypadających na 1 wypadek śmiertelny jest znacznie mniejsza od średniej oszacowanej przez MOP, co wskazuje na niepełną zgłaszalność wypadków przy pracy.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
3/2005
str. 12-15
Grzegorz Dudka
Rejestrowanie wydarzeń wypadkowych bezurazowych ma za zadanie gromadzenie informacji związanych z zagrożeniami wypadkowymi przed ich wystąpieniem, a ich analiza może wspomóc projektowanie skutecznych działań w zakresie prewencji wypadkowej. Przedstawione zasady rejestracji i analizy wydarzeń wypadkowych bezurazowych mogą być elementem funkcjonującego w przedsiębiorstwie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higiena pracy, jak również mogą być wykorzystane w przedsiębiorstwach, które takiego systemu nie wdrożyły.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
1/2005
str. 18-21
Mariusz Dąbrowski
W artykule przedstawiono typowy przebieg oraz przyczyny większości wypadków przy obróbce drewna. Opisano najważniejsze działania prewencyjne w celu uniknięcia wypadków przy pracach stolarskich. Dotyczą one organizacji pracy, szkolenia i zachowań pracowników, wyposażenia stanowisk pracy oraz narzędzi i elementów maszyn, które mają kluczowe znaczenie w zapewnieniu bezpieczeństwa podczas pracy.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
11/2004
str. 29-31
Jan Rzepecki
W artykule omówiono ogólne zasady różnicowania składki na ubezpieczenie wypadkowe w krajach Unii Europejskiej. Przedstawiono obecnie obowiązujący w Polsce mechanizm różnicowania stopy procentowej składek na poziomie działalności gospodarczej oraz zasady różnicowania stopy procentowej składek na poziomie płatników składek, które wejdą w życie od 1 kwietnia 2006 r.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
1/2004
str. 2-6
Andrzej Dąbrowski
W artykule wskazano obszary działalności człowieka zagrożone upadkiem z wysokości. Na podstawie danych statystycznych scharakteryzowano przyczyny tych wypadków. Dodatkowo omówiono przyczyny upadków z wysokości, które miały miejsce w gospodarstwach indywidualnych w Polsce. Zwrócono również uwagę na obowiązki pracodawcy wynikające z faktu, że prace na wysokości należą do prac szczególnie niebezpiecznych.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
10/2003
str. 23-26
Leszek Pietrzak
"W artykule przedstawiono cechy wybranych modeli wypadku przy pracy. Na podstawie porównania modeli wypadków pokazano cechy, którym powinien odpowiadać model. W oparciu o te cechy zaproponowano uniwersalny model wypadku przy pracy do celów statystycznych i profilaktyki."
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
9/2003
str. 13-15
Agnieszka Wolska
"Według danych statystycznych niedostateczne oúwietlenie jest w Polsce jednym z częstszych zagrożeń występujących na stanowiskach pracy i z każdym rokiem wzrasta o około 10%. Jednak w praktyce oświetlenie jest pomijane jako czynnik ryzyka oraz wypadków przy pracy. Analiza opisów wypadków przy pracy, których pośrednią przyczyną było niewłaściwe oświetlenie umożliwiła stworzenie czterech różnych modeli drzew zdarzeń i błędów. Wyniki badań wskazują, że oświetlenie powinno być uwzględnianie jako ważny czynnik przy analizie wypadków przy pracy."
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
9/2003
str. 16-17
Antoni Saulewicz
W pierwszej części artykułu omówiono rodzaje urządzeń blokujących oraz wymagania dotyczące doboru urządzeń blokujących sprzężonych z osłonami, niezależnie od rodzaju energii zasilającej te urządzenia. W drugiej części artykułu przedstawiono wynik analizy wypadku przy pracy, którego jedną z głównych przyczyn był niewłaściwy dobór urządzeń blokujących sprzężonych z osłonami.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
5/2003
str. 26-28
Grzegorz Dudka
Zwiększająca się liczba przedsiębiorstw wdrażających systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy zaowocowała wzrostem zainteresowania rejestrowaniem wydarzeń wypadkowych bezurazowych. System rejestracji takich wydarzeń ma za zadanie gromadzenie informacji związanych z zagrożeniami wypadkowymi przed ich wystąpieniem, a ich analiza może wspomóc projektowanie skutecznych działań w zakresie prewencji wypadkowej.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
7/2002
str. 21-24
Laurent Vogel
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
5/2002
str. 6-9
Leszek Pietrzak
W drugiej części artykułu przedstawione zostały modele stosowane do badania wypadków przy pracy i ustalania ich przyczyn oraz modele wypadków stosowane do celów statystycznych. Omówiono podstawowe cechy charakteryzujące poszczególne modele.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
4/2002
str. 3-6
Leszek Pietrzak
"W artykule przedstawiono podstawowe modele wypadków przy pracy wyjaśniające proces tworzenia wydarzenia wypadkowego, opisujące przebieg wypadku i jego skutki.
Przedstawione zostały metody modelowania sekwencji zdarzeń i sytuacji wypadkowych.
W drugiej części artykułu zostaną przedstawione modele stosowane do badania wypadków i do celów statystycznych."
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
12/2001
str. 14-17
Jerzy Kowalski
Analiza trendów najważniejszych zjawisk rejestrowanych w Polsce w związku z warunkami pracy w okresie transformacji gospodarczej, wskazuje na konieczność oceny dynamiki tych zjawisk, także na tle dynamiki podstawowych, makroekonomicznych wskaźników gospodarczych. Niektóre z przedstawionych trendów wskazują na konieczość podjęcia zdecydowancych działań legislacyjnych, badawczych i kontrolnych w skali kraju oraz prewencyjnych działań technicznych i organizacyjnych w celu poprawienia dynamiki poprawy warunków pracy i ograniczenia zagrożeń zawodowych.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
2/2001
str. 10-13
Andrzej Dąbrowski
Wypadki powodowane przez przenośne pilarki z piłą łańcuchową do drewna (pilarki łańcuchowe) są przede wszystkim wynikiem bezpośredniego kontaktu operatora z piłą łańcuchową. Według danych krajowych i zagranicznych ok.30% urazów występujących przy pracach leśnych powodowanych jest przez pilarki łańcuchowe do drewna, z czego ok.20% powstaje na skutek odbicia pilarki. O skali problemu mogą świadczyć statystyki podawane w USA, wg których w ostatnich latach rejestruje się ok. 40 000 wypadków rocznie przy pracy pilarkami łańcuchowymi. (...)
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka"
1/2001
str. 20-21
Zofia Pawłowska, Małgorzata Pęciłło, Grzegorz Dudka

Od wielu lat decydujący wpływ na zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy w przedsiębiorstwach mają przepisy prawa. Nie ograniczają się one do określenia wymagań minimalnych odnoszących się do jakości środowiska pracy, ale ustalają również, jakie działania są niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników. W Polsce, podobnie jak w krajach Wspólnoty Europejskiej, do wymaganych prawem działań należy ocena ryzyka zawodowego, informowanie i szkolenie pracowników w zakresie bhp, monitorowanie środowiska pracy i sporządzanie odpowiednich zapisów, a także zapewnienie współudziału pracowników w działaniach związanych z bezpieczeństwem i ochroną zdrowia. Prawo wymaga również stałego doskonalenia działań w zakresie bhp.
W ostatnich latach coraz większy wpływ na zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy w przedsiębiorstwach wywierają normy określające wymagania i wytyczne dotyczące systemów zarządzania. Opublikowanie 15 lipca 1999 roku polskiej normy PN-N-18001 „Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wymagania" przyczyniło się do rozpowszechnienia zasad systemowego zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Jeszcze przed ustanowieniem tej normy niektóre przedsiębiorstwa rozpoczęły wdrażanie systemów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, projektując je na ogół w sposób podobny do systemów zarządzania środowiskowego zgodnych z wymaganiami normy ISO 14001.
W celu określenia zmian w zarządzaniu bezpieczeństwem i higieną pracy w przedsiębiorstwach, jakie są potrzebne, aby dostosować działania w zakresie bhp do wymagań normy PN-N-18001 oraz jaki może być wpływ tych zmian na poziom bezpieczeństwa i higieny pracy, przeprowadzono badania systemów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy w 71 przedsiębiorstwach różnej wielkości. Wśród badanych były zarówno przedsiębiorstwa, które nie deklarowały wdrożenia żadnego systemu zarządzania: jakością, środowiskowego, czy bhp (22 przedsiębiorstwa), jak również takie, które wdrożyły lub wdrażają jeden (27 przedsiębiorstw), dwa (13 przedsiębiorstw) bądź trzy (9 przedsiębiorstw) z wymienionych systemów zarządzania; 17 badanych przedsiębiorstw zadeklarowało wdrożenie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. (...)