Wymagania dotyczące pojazdów do przewozu materiałów niebezpiecznych

Pojazdy przeznaczone do przewozu ładunków niebezpiecznych muszą spełniać przepisy zawarte w:
- umowie ADR część 9,
- Ustawie o przewozie materiałów niebezpiecznych,
- Ustawie Prawo o ruchu drogowym
W Polsce, dopuszcza się przewóz paliwa do silników Diesla, materiałów utleniających stosowanych jako nawozy sztuczne lub materiałów trujących stosowanych jako środki ochrony roślin, zespołem pojazdów składającym się z ciągnika rolniczego i przyczepy, jeżeli towary te są przewożone w opakowaniach i w niewielkich ilościach, dla których w umowie ADR nie przewiduje się obowiązku oznakowania pojazdu.
Według umowy ADR, wszystkie pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton i rejestrowane po raz pierwszy od dnia 01.01.1998 powinny mieć ogranicznik prędkości w taki sposób nastawiony, aby – po uwzględnieniu tolerancji – pojazd nie mógł przekroczyć prędkości 90 km/h. W Polsce, według przepisów Kodeksu drogowego, każdy samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony i ciągnik samochodowy, dla którego określono dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów powyżej 3,5 tony, powinny być wyposażone w homologowany ogranicznik prędkości, montowany przez producenta lub jednostkę przez niego upoważnioną, ograniczający maksymalną prędkość samochodu ciężarowego i ciągnika samochodowego do 90 km/h.
Pojazdy samochodowe i przyczepy przeznaczone do użycia jako jednostki transportowe do przewozu towarów niebezpiecznych powinny mieć układy hamulcowe, których konstrukcja i skuteczność spełniają odpowiednie wymagania zawarte w Regulaminie EKG nr 13.
Każdy pojazd do przewożenia materiałów i towarów niebezpiecznych powinien być wyposażony (zgodnie z umową ADR, rozdziały 1.6.5.6, 8.1.4, 8.1.5) w odpowiedni sprzęt awaryjny oraz gaśnice. Część tego wyposażenia jest stała i niezmienna niezależnie od przewożonego towaru – jest to sprzęt podstawowy, a część jest uzależniona od właściwości fizykochemicznych materiałów.
Każdy pojazd przewożący materiały i towary niebezpieczne powinien mieć:
- następujący sprzęt awaryjny podstawowy:
- co najmniej jeden klin do podkładania pod koła,
- dwa stojące znaki ostrzegawcze do oznakowania miejsca awarii (np. kołki odblaskowe, trójkąty odblaskowe lub lampy błyskowe o świetle barwy pomarańczowej, zasilane niezależnie od instalacji elektrycznej pojazdu),
- kamizelkę ostrzegawczą lub ubranie ostrzegawcze dla każdego członka załogi,
- latarkę (niezawierającą powierzchni metalowych mogących spowodować iskrzenie) dla każdego członka załogi;
- następujący sprzęt awaryjny dodatkowy, w zależności od właściwości ładunku:
- sprzęt do ochrony dróg oddechowych (np. półmaska ucieczkowa lub maska z pochłaniaczem), jeśli w umowie ADR jest wyszczególniony przepis szczególny S7 ;
- środki ochrony indywidualnej (np. aparat z wodą do płukania oczu, okulary, rękawice i obuwie) i wyposażenie, które jest niezbędne do wykonania czynności dodatkowych lub specjalnych określonych w instrukcjach pisemnych (zwykle jest to wyposażenie przeznaczone do stosowania w przypadku niewielkich wycieków; są to pojemniki do zbierania materiałów sypkich, urządzenie do uszczelniania wlotów do kanałów ściekowych i studzienek, kity uszczelniające), jeśli takie czynności, środki ochrony i wyposażenie są wpisane przez nadawcę do instrukcji dla kierowcy;
W przypadku gaśnic:
- każda jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne powinna być wyposażona w co najmniej jedną gaśnicę (do grup pożarów A,B,C) o zawartości nie mniejszej niż 2 kg proszku gaśniczego (lub innego środka gaśniczego ale o ilości równoważnej) do gaszenia pożaru silnika lub kabiny pojazdu; ponadto
- każda jednostka transportowa o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t włącznie powinna być wyposażona w jedną lub więcej gaśnic (do grup pożarów A,B,C) o łącznej zawartości 4 kg proszku gaśniczego (lub innego środka gaśniczego ale o ilości równoważnej);
- każda jednostka transportowa o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t lecz nie większej niż 7,5 t, powinna być wyposażona w jedną lub więcej gaśnic (do grup pożarów A,B,C) o łącznej zawartości 8 kg proszku gaśniczego (lub innego środka gaśniczego ale o ilości równoważnej), przy czym zawartość jednej gaśnicy nie powinna być mniejsza niż 6 kg;
- każda jednostka transportowa o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t powinna być wyposażona w jedną lub więcej gaśnic (do grup pożarów A,B,C) o łącznej zawartości 12 kg proszku gaśniczego (lub innego środka gaśniczego ale o ilości równoważnej), przy czym zawartość jednej gaśnicy nie powinna być mniejsza niż 6 kg;
W pojeździe powinny się znajdować następujące dokumenty podczas przewozu materiałów niebezpiecznych:
- dokument przewozowy,
- instrukcje pisemne dla kierowcy,
- zaświadczenie o przeszkoleniu kierowcy (jeżeli jest wymagane),
- świadectwo kwalifikacji kierowcy,
- świadectwo dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych (dotyczy pojazdów EX/II, EX/III, FL, OX, AT),
- zezwolenie na przewóz niektórych towarów
Instrukcje pisemne dla kierowcysą to tzw. instrukcje wypadkowe dla kierowcy, dotyczące każdego przewożonego materiału. Instrukcje te zawierają właściwości fizykochemiczne materiału oraz sposób postępowania w razie wypadku. Instrukcje te powinny zawierać:
- nazwę materiału lub grupy towarów, klasę i numer UN, opis ładunku, przy czym opis powinien być zwięzły, ograniczony np. do stanu fizycznego, barwy oraz zapachu – w celu ułatwienia rozpoznania uwolnienia materiału,
- rodzaj zagrożenia dla przewożonych materiałów (zagrożenie dominujące, zagrożenie dodatkowe, zachowanie się materiału pod wpływem ognia lub ogrzewania, czy przewożone materiały reagują niebezpiecznie z wodą),
- środki zaradcze, które powinien zastosować kierowca,
- sprzęt ochrony indywidualnej, który powinien mieć kierowca,
- czynności podstawowe, które należy wykonać w razie wypadku, np.:
- wyłączyć silnik,
- nie używać nieosłoniętego płomienia, nie palić,
- oznakować miejsce wypadku oraz ostrzec innych użytkowników drogi oraz osoby postronne,
- poinformować o zagrożeniu osoby znajdujące się w pobliżu,
- powiadomić policję i straż pożarną.
- czynności dodatkowe, które należy wykonać w przypadku uwolnienia się niewielkiej ilości materiału,
- czynności specjalne, które powinny być wykonane w przypadku niektórych materiałów (jeśli są wymagane),
- wyposażenie niezbędne do wykonania czynności dodatkowych lub specjalnych (jeśli jest niezbędne).
- informacje dla kierowcy na wypadek pożaru (kierowca nie powinien jednak gasić pożaru ładunku),
- informacje dla kierowcy niezbędne w przypadku kontaktu z przewożonym materiałem.
Kierowca powinien przechowywać instrukcje w miejscu widocznym w kabinie pojazdu.