Baza danych o tłumieniu hałasu przez indywidualne ochrony słuchu w zakresie częstotliwości słyszalnych powyżej 8 kHz

Celem zadania było zebranie danych umożliwiających prawidłowe stosowanie dostępnych na rynku indywidualnych ochron słuchu na stanowiskach pracy, na których występuje hałas w zakresie częstotliwości słyszalnych powyżej 8 kHz (dla częstotliwości środkowych z zakresu od 10 do 16 kHz), nieujętych w standardowo podawanych danych w informacji dla użytkownika (instrukcji użytkowania ochronnika słuchu). W ramach realizacji zadania przeprowadzono badania tłumienia hałasu wnoszonego przez nauszniki i wkładki przeciwhałasowe, w zakresie częstotliwości słyszalnych, powyżej standardowo rozpatrywanej częstotliwości 8 kHz, dla pasm tercjowych o częstotliwościach środkowych od 10 do 16 kHz. Uzyskane dane umożliwią dobór spośród dostępnych na rynku ochronników słuchu na stanowiskach pracy, na których występuje hałas w zakresie częstotliwości słyszalnych powyżej 8 kHz.

W 1. etapie pracy przeprowadzono badania tłumienia dźwięku w pasmach o częstotliwościach środkowych 10, 12,5 i 16 kHz w przypadku 27 powszechnie stosowanych modeli nauszników przeciwhałasowych. Na potrzeby tych badań przeprowadzano adaptację metody REAT (polegającej na pomiarach progów słyszenia z udziałem osób). Niezbędne było m.in. zastosowanie innych niż standardowo zestawów głośnikowych i innych elementów zespołu kształtującego sygnał testowy. Oprócz badań z udziałem osób przeprowadzono również badania tłumienia wtrącenia tych samych 27 modeli nauszników przeciwhałasowych z użyciem testera akustycznego.

W wynikach przeprowadzonych badań wskazano m.in. na istotne zróżnicowanie wartości tłumienia dźwięku w zakresie częstotliwości słyszalnych powyżej 8 kHz między poszczególnymi nausznikami przeciwhałasowymi. Natomiast użycie testera akustycznego w przypadku nauszników przeciwhałasowych może prowadzić zarówno do wartości bliskich tłumieniu dźwięku mierzonemu z udziałem osób, jak też przeszacowywać lub niedoszacowywać to tłumienie.

W 2. etapie realizacji zadania kontynuowano pomiary tłumienia dźwięku w pasmach o częstotliwościach środkowych 10, 12,5 i 16 kHz z udziałem osób oraz przy użyciu testera akustycznego, przy czy obiektem badań w tym etapie były wkładki przeciwhałasowe (29 modeli).

Zadanie 3.Z.03. Badania tłumienia hałasu w zakresie częstotliwości słyszalnych powyżej 8 kHz przez wkładki przeciwhałasowe: a) pomiar z udziałem osoby, b) pomiar z użyciem testera akustycznego

W wynikach przeprowadzonych badań, podobnie jak to miało miejsce w przypadku nauszników, wskazano na występowanie zróżnicowanych wartości tłumienia dźwięku w zakresie częstotliwości słyszalnych powyżej 8 kHz między poszczególnymi wkładkami przeciwhałasowymi. Wartości tłumień zawierają się w zakresie od 12,9 do 33,2 dB w przypadku pasma o częstotliwości środkowej 10 kHz, od 22,8 do 35,2 dB dla pasma 12,5 kHz oraz od 29,5 do 37,2 dB dla pasma 16 kHz.

Stwierdzono również, że tłumienie dźwięku wkładek przeciwhałasowych w zakresie częstotliwości słyszalnych powyżej 8 kHz przyjmuje największe wartości w przypadku wkładek piankowych. Różnica pomiędzy uśrednionymi wartościami tłumienia dźwięku w przypadku wkładek piankowych i skrzydełkowych dochodzi do 6,8 dB, a w przypadku wkładek piankowych i ze sprężyną dociskową do 1,7 dB. Stwierdzono ponadto, że nie ma większego związku pomiędzy zmianą wartości parametru H i zmianą tłumienia dźwięku wkładek przeciwhałasowych w zakresie częstotliwości 10–16 kHz. Przykładowo, mimo dużego zakresu zmian parametru H (13 dB) tłumienie dźwięku wkładek przeciwhałasowych piankowych zmieniało się jedynie o około 2 dB.

W wynikach przeprowadzonych badań wykazano, że używanie testera akustycznego do pomiaru właściwości akustycznych wkładek przeciwhałasowych w zakresie częstotliwości słyszalnych powyżej 8 kHz wiąże się z dużą rozbieżnością wynoszącą średnio od 9,5 do 13,9 dB względem pomiarów wykonanych z udziałem ludzi.

Na podstawie uzyskanych wyników opracowano bazę danych zawierająca wartości tłumienia dźwięku ochronników słuchu w zakresie częstotliwości słyszalnych powyżej 8 kHz, a także materiały, w których zamieszczono informacje dot. stosowania indywidualnych ochron słuchu w przypadku hałasu w zakresie częstotliwości słyszalnych powyżej 8 kHz z uwzględnieniem zakresu do 8 kHz.

Osiągnięte wyniki przedstawiono w 1 publikacji opublikowanej w czasopiśmie o zasięgu krajowym oraz 1 publikacji złożonej do czasopisma o zasięgu międzynarodowym. Wyniki te zaprezentowano również podczas 2 konferencji międzynarodowych.