Opracowanie narzędzi wspomagających ograniczanie ryzyka zawodowego związanego z zagrożeniami występującymi w przemyśle lotniczym w procesach łączenia materiałów z wykorzystaniem technologii nitowania, zgrzewania oraz klejenia

Celem zadania było ograniczenie ryzyka zawodowego podczas nitowania, zgrzewania oraz klejenia materiałów w przemyśle lotniczym przez opracowanie i upowszechnienie wytycznych i narzędzi dla pracowników służb BHP i technologów.

W ramach pierwszych 2 etapów zadania wykonano m.in. następujące prace:

-      zebrano i przeanalizowano obowiązujące wymagania bezpieczeństwa dotyczące problematyki zadania, dane i opisy wypadków w przemyśle lotniczym oraz inne materiały udostępnione przez wytwórnie lotnicze, w których są realizowane procesy łączenia materiałów przy użyciu technologii nitowania, zgrzewania lub klejenia

-      podczas zrealizowanych w wytwórniach lotniczych wizyt technicznych zapoznano się z metodami i stosowanym wyposażeniem pracy oraz sygnalizowanymi przez pracowników uciążliwościami

-      stworzono szczegółowe opracowanie, obejmujące w formie tabelarycznej zestawienie prac
 i czynności, związanych z nimi zagrożeń, ich źródeł oraz stref niebezpiecznych w analizowanych procesach produkcji lotniczej

-      opracowano zalecenia dotyczące ograniczania ryzyka zawodowego w procesach łączenia materiałów z wykorzystaniem technologii nitowania, zgrzewania oraz klejenia w przemyśle lotniczym. 

Zadanie  2.G.11. Proces łączenia materiałów realizowany w przedsiębiorstwie przemysłu lotniczego przy użyciu technologii klejenia. Obok ekran startowy aplikacji mobilnej dla przemysłu lotniczego

W końcowym etapie zadania, którego celem było opracowanie list do kontroli warunków bezpieczeństwa pracy oraz wytycznych w celu optymalizacji bezpiecznej organizacji pracy i ograniczania ryzyka zawodowego w procesach łączenia materiałów w przemyśle lotniczym z wykorzystaniem technologii nitowania, zgrzewania i klejenia, prowadzono nowe działania oraz kontynuowano działania już rozpoczęte, m.in.:

-      opracowano wytyczne dla służb BHP i technologów oraz listy do kontroli warunków bezpieczeństwa w procesach łączenia materiałów w przemyśle lotniczym

-      zweryfikowano opracowane narzędzia (wytyczne, listy kontrolne, a także opracowane
w poprzednim etapie zalecenia) na podstawie uwag otrzymanych od upoważnionych przedstawicieli przedsiębiorstw lotniczych

-      przygotowano w uzgodnieniu z nimi specyfikację techniczną interaktywnej mobilnej aplikacji wspierającej działania służby BHP i technologów procesów łączenia w przemyśle lotniczym

-      opracowano projekt i wykonano aplikację mobilną zawierającą zweryfikowane narzędzia (zalecenia, listy kontrolne i wytyczne) wspomagające działania służb BHP i technologów w procesach łączenia materiałów w przemyśle lotniczym

-      przygotowano kwestionariusze ankiet dla użytkowników oraz przeprowadzono badania użytkowe z udziałem 40 pracowników wytwórni lotniczych zaangażowanych przy realizacji ww. procesów

-      wprowadzono niezbędne uzupełnienia i poprawki do aplikacji, a także do instrukcji aplikacji, wynikające z jej sprawdzenia w praktyce przez użytkowników

-      uzyskane wyniki badań ankietowych opracowano z uwzględnieniem metod statystycznych oraz przedstawiono w formie graficznej. 

Wyniki zadania przedstawiono w 2 publikacjach w czasopismach o zasięgu krajowym oraz zaprezentowano na 1 konferencji międzynarodowej i 1 konferencji krajowej.

	WYTYCZNE dotyczące ograniczania ryzyka zawodowego w procesach łączenia materiałów w przemyśle lotniczym Autorzy: dr inż. Mariusz Dąbrowski, dr inż. Andrzej Dąbrowski – Centralny  Instytut  Ochrony  Pracy – Pań-stwowy Instytut Badawczy, Zakład Techniki Bezpieczeństwa, Pracownia Zagrożeń Mechanicznych, dr inż. Piotr Kowalski – Centralny Instytut  Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Zagrożeń Wibroakustycznych, Pracownia Drgań Mechanicznych, dr inż. Emil Kozłowski, dr inż. Rafał Młyński –Centralny  Instytut  Ochrony  Pracy –Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Zagrożeń Wibroakustycznych,  Pracownia  Zwalczania Hałasu, dr Małgorzata Pośniak –Centralny  Instytut Ochrony  Pracy –Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Zagrożeń Chemicznych, Pyłowych i Biologicznych, dr Tomasz Tokarski –Centralny Instytut Ochrony Pracy –Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Ergonomii, Pracownia Biomechaniki 2019 r.
	ZALECENIA dotyczące ograniczania ryzyka w procesach łączenia materiałów w przemyśle lotniczym  Autorzy: dr inż. Mariusz Dąbrowski, dr inż. Andrzej Dąbrowski – Centralny Instytut Ochrony Pracy –Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Techniki Bezpieczeństwa, Pracownia Zagrożeń Mechanicznych, dr inż. Piotr Kowalski – Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Zagrożeń Wibroakustycznych, Pracownia Drgań Mechanicznych, dr inż. Emil Kozłowski, dr inż. Rafał Młyński –Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Zagrożeń Wibroakustycznych, Pracownia Zwalczania Hałasu, dr Małgorzata Pośniak – Centralny Instytut Ochrony Pracy –Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Zagrożeń Chemicznych, Pyłowych i Biologicznych, dr Tomasz Tokarski – Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Ergonomii, Pracownia Biomechaniki   2019 r.
	LISTY DO KONTROLI warunków pracy w procesach łączenia materiałów w przemyśle lotniczym Autorzy: dr inż. Mariusz Dąbrowski, dr inż. Andrzej Dąbrowski –Centralny Instytut Ochrony Pracy –Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Techniki Bezpieczeństwa, Pracownia Zagrożeń Mechanicznych 2019 r.