Komentarz do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 marca 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2007 nr 49 poz. 330)dr Barbara Krzyśków

Komentarz do zmian w przepisach bhp.

Zmiana rozporządzenia z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tj. Dz. U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650).

dr Barbara Krzyśków, CIOP-PIB


W dniu 2 marca 2007 r. zostały rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej zmienione niektóre przepisy rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 49, poz. 330).

Przepisem tym wprowadzono szereg zmian, które wynikały z:

• Konieczności dokładniejszej transpozycji wymagań zawartych w dyrektywie ramowej 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników,
• Dostosowania dotychczasowej treści rozporządzenia do uchwalonych w międzyczasie innych aktów prawnych (rozporządzeń) regulujących w sposób kompleksowy zagadnienia częściowo poruszane w zmienionym rozporządzeniu (dotyczy to przede wszystkim rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy; rozporządzenia Ministra gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych). Chodziło przede wszystkim o wyeliminowanie powtórek i zapewnienia spójności rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy z wymienionymi przepisami.

Najistotniejsza zmiana dotyczyła dalszego dostosowania przepisów dyrektywy ramowej i dokładniejszej transpozycji jej wymagań do prawa polskiego przede wszystkim w zakresie oceny ryzyka zawodowego. Zmiany dotyczą treści § 39 rozporządzenia odmiennie ustalającego działania pracodawcy zmierzające do zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy.
Działania te powinny być podejmowane na podstawie ogólnych zasad dotyczących zapobiegania wypadkom i chorobom zawodowym w szczególności przez:

1. ograniczenie ryzyka zawodowego;


2. przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego;


3. likwidowanie zagrożeń u źródeł ich powstawania;


4. dostosowanie warunków i procesów pracy do możliwości pracownika, w szczególności przez odpowiednie projektowanie i organizowanie stanowisk pracy, dobór maszyn i innych urządzeń technicznych oraz narzędzi pracy, a także metod produkcji i pracy – z uwzględnieniem zmniejszenia uciążliwości pracy, zwłaszcza pracy monotonnej i pracy w ustalonym z góry tempie, oraz ograniczenia negatywnego wpływu takiej pracy na zdrowie pracownika;


5. stosowanie nowych rozwiązań technicznych;


6. zastępowanie niebezpiecznych procesów technologicznych, urządzeń, substancji i innych ,materiałów – bezpiecznymi lub mniej niebezpiecznymi;


7. nadawanie priorytetu środkom ochrony zbiorowej przed środkami ochrony indywidualnej;


8. instruowanie pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Ponadto przepisy rozporządzenia uzupełnione zostały o §§ 39 a, b i c. Odnoszą się one do obowiązku przeprowadzenia przez pracodawcę oceny ryzyka zawodowego. Ryzyko powinien oceniać pracodawca w każdym przypadku zmian w pracy a w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk pracy, stosowanych substancji i preparatów chemicznych, biologicznych, rakotwórczych lub mutagennych oraz zmianie organizacji pracy. Przy ocenie ryzyka należy uwzględnić wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac. Z przepisu tego wynika, że nie ma jednej oceny ryzyka dla określonego stanowiska pracy. Ocena ryzyka jest dla każdego czynnika występującego w pracy, a więc powinno na określonym stanowisku być tyle ocen ile jest czynników środowiska pracy.

Istotną zmianą jest również uszczegółowienie jak powinna wyglądać dokumentacja przeprowadzonej oceny ryzyka oraz zastosowanych środków profilaktycznych. W dokumencie takim powinny być uwzględnione przede wszystkim:

1. opis ocenianego stanowiska pracy, w tym w szczególności: stosowanych maszyn, narzędzi i materiałów; wykonywanych zadań; występujących na stanowisku niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych czynników środowiska pracy; zastosowanych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej; osób pracujących na tym stanowisku,


2. wyniki przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego dla każdego czynnika środowiska pracy oraz niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko,
   


3. datę przeprowadzonej oceny oraz osoby jej dokonujące.

Istotna jest również zmiana dokonana w przepisach rozporządzenia dotyczących wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych. Zmiana ta polega na wprowadzeniu dodatkowego obowiązku dla pracodawcy zapewnienia, aby dostęp do miejsc wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych miały jedynie osoby upoważnione i odpowiednio przeszkolone (§ 81 ust.2).

Poza wspomnianymi już zmianami dostosowującymi używane określenia do obowiązujących przepisów (dotyczy do przede wszystkich czynników chemicznych i biologicznych), należy zwrócić uwagę na uchylenie przepisów rozporządzenia w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami. Dotyczy to wymagań dla drabin oraz wymagań dotyczących ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych przy pracach związanych z narażeniem na hałas.

Wymagania dotyczące pomieszczeń do wypoczynku zostały w znacznym stopniu rozbudowane i przeniesione z treści rozporządzenia do załącznika nr 3 dotyczącego wymagań dla pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych.