Komentarze

Pytania

Odpowiedzi

Kategoria:Komentarze

Transport materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną – ustawa

 

W dniu 1 października 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną (Dz.U. poz. 1715), określająca zasady prowadzenia działalności w zakresie krajowego i międzynarodowego transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną przy użyciu cywilnych statków powietrznych, przewozu materiałów niebezpiecznych przez pasażerów lub członków załóg statków powietrznych oraz przez organy i podmioty realizujące zadania związane z tym transportem i przewozem.

 

Ustawa zmienia ustawę z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz.U. z 2022 r. poz. 1235), ustawę z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2328 oraz z 2022 r. poz. 1002) oraz ustawę z dnia 23 marca 2022 r. o szczególnych regulacjach w zakresie transportu i gospodarki morskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy (Dz.U. poz. 684 i 830). Ustawa reguluje: ograniczenia dotyczące transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną; obowiązki operatora lotniczego, nadawcy i wyznaczonego operatora pocztowego; procedurę zgłaszania wypadków, incydentów i zdarzeń; kwestie związane z ochroną materiałów niebezpiecznych wysokiego ryzyka, nadzorem i kontrolą oraz opłatami, a także administracyjnymi karami pieniężnymi.

 

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy w odniesieniu do prowadzenia działalności w zakresie krajowego i międzynarodowego transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną przy użyciu cywilnych statków powietrznych, a zwłaszcza w stosunku do obowiązków podmiotów wykonujących czynności związane z tym transportem, oraz do przewozu materiałów niebezpiecznych przez pasażerów lub członków załóg statków powietrznych stosuje się: załącznik 18 („Bezpieczny transport materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną”) do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. (Dz.U. z 1959 r. poz. 212, z późn. zm.) i Instrukcje Techniczne (w rozumieniu pkt 119 załącznika I do rozporządzenia nr 965/2012/UE), o których mowa w tym załączniku, udostępniane przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, łącznie z suplementami, dodatkami i erratami do tych instrukcji, z uwzględnieniem przepisów ustawy. Jeżeli przepisy załącznika 18 lub Instrukcji Technicznych zobowiązują „właściwą władzę”, „władzę krajową” lub „odpowiednią władzę” do wykonywania określonych czynności administracyjnych w sprawie transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, czynności te wykonuje odpowiednio: Minister Obrony Narodowej – w przypadku lotów, o których mowa w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy – Prawo lotnicze; Prezes Państwowej Agencji Atomistyki – w przypadku transportu materiałów promieniotwórczych; Prezes Urzędu – w pozostałych przypadkach.

 

Na transport drogą powietrzną materiałów niebezpiecznych, którego zakazuje pkt 4.2 załącznika 18 oraz cz. 1 Instrukcji Technicznych, zezwala się pod warunkiem uzyskania odpowiednio:

  • zatwierdzenia Prezesa Urzędu – zgodnie z pkt 2.1.2 załącznika 18 oraz z cz. 1, rozdz. 1 Instrukcji Technicznych;
  • odstępstwa Prezesa Urzędu – zgodnie z pkt 2.1.3 załącznika 18 oraz z cz. 1, rozdz. 1 Instrukcji Technicznych;
  • zatwierdzenia Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki – zgodnie z pkt 2.1.2 załącznika 18 oraz z cz. 1, rozdz. 1 Instrukcji Technicznych – w przypadku transportu materiałów promieniotwórczych.

 

Przepis art. 21 ustawy wskazuje, że osoba, która bierze udział w transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, jest obowiązana odbyć szkolenie z zakresu bezpiecznego transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, w tym szkolenie odnawiające, zgodnie z zakresem określonym w Instrukcjach Technicznych. Szkolenie prowadzi instruktor i jest ono ważne przez 24 miesiące, licząc od ostatniego dnia miesiąca, w którym zostało ukończone. Zakres szkolenia musi być:

  • ujęty w ramowym programie szkolenia, który w przypadku szkolenia personelu operatora lotniczego jest zgodny z programem szkolenia danego operatora zatwierdzonym przez Prezesa Urzędu zgodnie z ORO.GEN. 110 rozporządzenia Komisji (UE) nr 965/2012 z dnia 5 października 2012 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do operacji lotniczych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz.Urz. UE L 296 z 25 października 2012 r., s. 1, z późn. zm.);
  • zgodny z zakresem zatwierdzenia udzielonego instruktorowi przez Prezesa Urzędu, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy.

 

Osoba szkolona powinna odbyć szkolenie i ukończyć je z wynikiem pozytywnym, zanim rozpocznie wykonywanie obowiązków. Szkolenie musi być odpowiednie do zakresu obowiązków wykonywanych przez osobę szkoloną (zgodnie z tematyką kursów szkoleniowych określoną w Instrukcjach Technicznych) i obejmować co najmniej:

 

  • szkolenie ogólne, które zapoznaje osobę szkoloną z zagadnieniem transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, w tym z postanowieniami załącznika 18;
  • szkolenie specjalistyczne dla poszczególnych stanowisk, które dostarcza szczegółowej wiedzy w zakresie wymagań obowiązujących osobę szkoloną na stanowisku, za które jest odpowiedzialna;
  • szkolenie w zakresie bezpieczeństwa, które dostarcza wiedzy o zagrożeniach stwarzanych przez materiały niebezpieczne, bezpiecznej obsłudze takich materiałów oraz metodach postępowania w sytuacjach awaryjnych.

 

Szkolenie kończy się egzaminem przeprowadzonym przez instruktora. Szkolenie odnawiające jest przeprowadzane w celu zapewnienia możliwości uzyskania przez osobę szkoloną aktualnej wiedzy i odbywa się w okresie ważności poprzedniego szkolenia. Jeżeli szkolenie odnawiające zostanie ukończone w okresie ostatnich trzech miesięcy ważności poprzedniego szkolenia, to 24-miesięczny okres ważności szkolenia odnawiającego jest liczony od ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności poprzedniego szkolenia.

 

Egzamin przeprowadza się w formie pisemnego testu sprawdzającego wiedzę teoretyczną nabytą w trakcie szkolenia.

 

Zgodnie z przepisami przejściowymi (art. 53 ust. 1 i 2 ustawy) szkolenia z zakresu bezpiecznego transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną przeprowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność przez okres odpowiadający terminowi ważności danego szkolenia. Uprawnienia instruktorów uzyskane przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane, jednak nie dłużej niż przez trzy miesiące od dnia wejścia w życie przepisów ustawy.

Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie art. 153a ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze w brzmieniu dotychczasowym stosuje się przepisy dotychczasowe.

 

Wnioski o wydanie zgody, o której mowa w art. 153a ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze w brzmieniu dotychczasowym, złożone po 30 września 2022 r., pozostawia się bez rozpoznania.

 

Oprac. Anna Gałązka-Sobocka

specjalistka ds. legislacji

BP11/2022

Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2026

Pobierz stronę w wersji PDF