Wymagania dla planu postępowania na wypadek zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, mienia oraz środowiska

Dnia 28 stycznia 2021 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać plan postępowania na wypadek zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, mienia oraz środowiska (Dz.U, poz. 70).

Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 1545) plan postępowania na wypadek zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, mienia oraz środowiska zawiera w szczególności:

1) informacje dotyczące lokalizacji i działalności przedsiębiorcy;

2) określenie możliwości wystąpienia zdarzeń stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, mienia i środowiska i ich przewidywane skutki;

3) opis środków zapewniających gotowość na wypadek wystąpienia zdarzeń stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, mienia i środowiska i ograniczanie skutków tych zdarzeń;

4) sposoby prowadzenia działań ratowniczych, powiadamiania i współdziałania z zewnętrznymi służbami ratowniczymi i innymi podmiotami oraz zasady postępowania po zakończeniu tych działań;

5) zasady ewakuacji ludzi i mienia z miejsc wystąpienia zdarzeń stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, mienia i środowiska.

Rozporządzenie, wydane na podstawie art. 42 ust. 8 tej ustawy, określa tryb opracowania planu postępowania na wypadek zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, mienia oraz środowiska, opracowywanego przez przedsiębiorcę, wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania materiałów wybuchowych, broni, amunicji oraz wyrobów o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, a także szczegółowy zakres wymagania, którym powinien odpowiadać ten plan, a także dokumenty postępowania do niego dołączane.

Zgodnie z rozporządzeniem, plan postępowania opracowuje lub aktualizuje przedsiębiorca przy pomocy powołanego przez siebie zespołu, w którego skład wchodzą co najmniej specjaliści posiadający potwierdzone kwalifikacje w dziedzinie procesów technologicznych, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej. wykorzystywanych przez tego przedsiębiorcę.

Plan postępowania zawiera m.in. informacje o:

1) rodzaju niebezpiecznych maszyn, urządzeń i instalacji produkcyjnych oraz procesów technologicznych wykorzystywanych przez przedsiębiorcę przy wytwarzaniu materiałów wybuchowych, broni, amunicji oraz wyrobów o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym;

2) przyjętej metodyce identyfikacji zagrożeń wynikających z realizacji procesów technologicznych wykorzystywanych przez przedsiębiorcę;

3) ocenie ryzyka wystąpienia zdarzeń stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, mienia oraz środowiska;

4) istniejących środkach bezpieczeństwa mających na celu zapobieganie skażeniom atmosfery, wody i gleby, jeżeli takie zagrożenia mogą wystąpić;

5) istniejących zabezpieczeniach technicznych i fizycznych, zmniejszających ryzyko nieuprawnionego dostępu do obiektów, w których wytwarza się lub przechowuje materiały wybuchowe, broń, amunicję oraz wyroby o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, a także substancje i mieszaniny stwarzające zagrożenie dla zdrowia ludzi lub środowiska;

6) systemie ostrzegania o zaistniałym zdarzeniu stwarzającym zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, mienia i środowiska;

7) strukturze organizacyjnej jednostki ochrony przeciwpożarowej funkcjonującej w zakładzie, jeżeli występuje, minimalnej obsadzie osobowej tej jednostki oraz  jej wyposażeniu w sprzęt, który może być wykorzystany podczas prowadzenia działań ratowniczych;

8) opis udzielania pierwszej pomocy, z uwzględnieniem charakterystyki zagrożenia, Jakle powodować mogą substancje i mieszaniny stwarzające zagrożenie dla zdrowia ludzi lub środowiska, stosowane w procesach technologicznych wykorzystywanych przez przedsiębiorcę;

9) sposób zabezpieczenia i dokumentowania miejsca wystąpienia zdarzenia stwarzającego zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, mienia oraz środowiska;

10) opis miejsca i sposobów neutralizacji substancji i mieszanin stwarzających zagrożenie dla zdrowia ludzi lub środowiska, jeżeli takie substancje i mieszaniny są stosowane w procesach technologicznych wykorzystywanych przez przedsiębiorcę, a także odkażania terenu skażonego przez te substancje i mieszaniny w następstwie awarii przemysłowej;

11) opis metod i środków usuwania skutków wystąpienia zdarzenia stwarzającego zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, mienia oraz środowiska;

12) określenie zasad i warunków przeprowadzenia ewakuacji ludzi i mienia z miejsc wystąpienia zdarzeń stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, mienia oraz środowiska, a także wskazanie miejsca lub miejsc ewakuacji ludzi i mienia ze stref zagrożenia.

Do planu postępowania dołącza się szereg dokumentów wskazanych w § 10 ust. 1 rozporządzenia, obejmujących m.in. instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy dla poszczególnych kategorii maszyn, urządzeń i instalacji produkcyjnych, instrukcje postępowania w przypadku wystąpienia każdego zdarzenia stwarzającego zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, mienia oraz środowiska, a także instrukcję działania wewnątrzzakładowej jednostki ochrony przeciwpożarowej.

Zgodnie z przepisami przejściowymi rozporządzenia, plany postępowania opracowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (tj. przed 28 stycznia 2021 r.) i niewymagające aktualizacji, zachowują ważność w okresie 36 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Do opracowywania lub aktualizacji planów postępowań, rozpoczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2020 r. było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 8 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać plan postępowania na wypadek zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, mienia oraz środowiska naturalnego (Dz. U. poz. 1632), które na podstawie art. 170 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1545) utraci moc z dniem 28 stycznia 2021 r.
 

Oprac. Anna Gałązka-Sobocka
specjalistka ds. legislacji
BP-2/2021