Bezpieczeństwo w zakładach o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej

Ustawa z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1434) wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/18/UE z 4 lipca 2012 r. w sprawie kontroli zagrożeń poważnymi awariami związanymi z substancjami niebezpiecznymi, zmieniającą, a następnie uchylającą dyrektywę Rady 96/82/WE (Dz. Urz. UE L 197 z 24.07.2012, str. 1).

Wdrażana dyrektywa reguluje kwestie zapobiegania poważnym awariom, które mogą być następstwem określonych działań przemysłowych, oraz ograniczania ich skutków dla zdrowia ludzkiego i środowiska.
Zmiany są związane głównie z nałożeniem na prowadzących zakłady dodatkowych obowiązków w zakresie przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym, dotyczących m.in. systemów zarządzania bezpieczeństwem,
wewnętrznych planów operacyjno-ratowniczych (ich przećwiczenia i okresowej aktualizacji) czy dostarczania informacji niezbędnych do opracowania zewnętrznych planów operacyjno-ratowniczych.
Zgodnie z wprowadzanymi zmianami, prowadzący zakład o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej zobowiązany jest do sporządzenia programu zapobiegania poważnym awariom przemysłowym, a także opracowania i wdrożenia systemu zarządzania bezpieczeństwem,
gwarantującego odpowiedni do zagrożeń poziom ochrony ludzi i środowiska, stanowiącego element ogólnego systemu zarządzania zakładem. System ten powinien obejmować strukturę organizacyjną, zakres odpowiedzialności, procedury, procesy oraz zasoby konieczne do określenia oraz wdrożenia programu
zapobiegania awariom. Należy w nim uwzględnić m.in. następujące kwestie:
1) określenie, na wszystkich poziomach organizacji, obowiązków pracowników odpowiedzialnych za działania na wypadek awarii przemysłowej, a także środków podjętych w celu uświadomienia potrzeby ciągłego doskonalenia;
2) określenie programu szkoleniowego oraz zapewnienie szkoleń dla pracowników oraz dla innych osób pracujących w zakładzie, w tym podwykonawców;
3) funkcjonowanie mechanizmów umożliwiających systematyczną analizę zagrożeń awarią przemysłową oraz prawdopodobieństwa jej wystąpienia; 4) instrukcje bezpiecznego funkcjonowania instalacji, w której znajduje się
substancja niebezpieczna, przewidziane dla normalnej eksploatacji instalacji, a także konserwacji i czasowych przerw w ruchu;
5) systematyczną ocenę programu zapobiegania awariom oraz systemu zarządzania bezpieczeństwem, prowadzoną z punktu widzenia ich aktualności i skuteczności ze wskazaniem sposobu jej dokumentowania i zatwierdzania;
6) analizę wewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego.
Ustawa zmienia następujące ustawy: ustawę z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, ustawę z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko; wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. W art. 6 ustawy zawarte są przepisy dostosowujące, zapewniające prowadzącym zakłady odpowiedni okres na dostosowanie się do zmian.

Oprac. Anna Gałązka
specjalistka ds. legislacji