Działalność Międzyresortowej Komisji ds. Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy

W ramach III etapu Programu wieloletniego „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy” w latach 2014-2016 odbyło się 10 posiedzeń Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN, na których rozpatrywano:

-      35 dokumentacji dopuszczalnych poziomów narażenia zawodowego dla substancji chemicznych wraz z propozycją wartości dopuszczalnych

-      stanowisko Grupy Ekspertów ds. Hałasu w sprawie wyników badań i procedury pomiarowej w zakresie hałasu niskoczęstotliwościowego i ultradźwiękowego

-      propozycję zmiany zapisów dotyczących pyłowych czynników szkodliwych dla zdrowia ujętych w części B. załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r.

-      nowelizację wartości NDN pól elektromagnetycznych harmonizującej limity narażenia pracowników z wymaganiami dyrektywy 2013/35/UE Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/35/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na zagrożenia spowodowane czynnikami fizycznymi (polami elektromagnetycznymi).

 Międzyresortowa Komisja ds. NDS i NDN przyjęła 10 wniosków do przedłożenia ministrowi właściwemu do spraw pracy w sprawie zmiany wykazu najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku w następującym zakresie:

-      wprowadzenia do załącznika nr 1 wartości dopuszczalnych stężeń dla 11 nowych substancji chemicznych: eter  tert-butylowo-etylowy, propano-1,3-sulton, metotreksat, cyklofosfamid, 2-nitropropan, diacetyl, 3,3’-dimetoksybenzydyna, karbaminian etylu (uretan), 1,2-dimetoksyetan, propano-1,2-diol, heksafluoropropen

-      zmianę obowiązujących wartości dla 23 substancji chemicznych: akrylamid, chloro(fenylo)metan, hydrazyna, 2-metylopentano-2,4-diol, związki chromu(VI), 1,4-dichlorobenzen, 2-etloheksan-1-ol, ftalan dietylu, octan: n-, sec- oraz izo-butylu, wodorek litu, cyjanowodór i cyjanki, formaldehyd, heksachlorobenzen, kumen, ortokrzemian tetraetylu, but-2-enal, nitroetan, tlenki żelaza, pyły mąki, ogniotrwałe włókna ceramiczne, pyły drewna

Zadanie 1.Z.01. Liczba substancji, dla których Międzyresortowa Komisja ds. NDS i NDN zaproponowała nowe lub zweryfikowała obowiązujące wartości dopuszczalnych stężeń w latach 2014-2016

-      wprowadzenia do załącznika nr 1 w części A wykazu Substancje chemiczne, zapisów pyłowych czynników szkodliwych dla zdrowia

-      dostosowania polskiego wykazu wartości NDS do projektu dyrektywy ustalającej 4. wykaz wskaźnikowych wartości narażenia zawodowego dla 6 substancji chemicznych (cyjanowodór i cyjanki, ortokrzemian tetraetylu, nitroetan, 2-etyloheksan-1-ol, wodorek litu, diacetyl)

-      dostosowania polskiego wykazu wartości NDS do projektu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy dla 7 substancji chemicznych (pyły drewna, ogniotrwałe włókna ceramiczne, związki chromu(VI), akrylamid, 2-nitropropan, hydrazyna, heksachlorobenzen)

-      nowelizacji wartości NDN pól elektromagnetycznych harmonizującą limity narażenia pracowników z wymaganiami dyrektywy 2013/35/UE.

Wartość NDS dla 1,2-dichloroetanu będzie ponownie dyskutowana przez Międzyresortową Komisję ds. NDS i NDN w 2017 r. ze względu na przypuszczalne działanie rakotwórcze związku u ludzi oraz ze względów technicznych, gdyż podczas wielu procesów technologicznych mogą być trudności z utrzymaniem zaproponowanej przez Zespół Ekspertów ds. Czynników Chemicznych wartości dopuszczalnej związku na poziomie 10 mg/m³.

Międzyresortowa Komisja ds. NDS i NDN w ramach konsultacji publicznych przez Punkt Kontaktowy w latach 2014–2016 otrzymała 16 dokumentacji SCOEL wraz z propozycjami OEL, które zostały upowszechnione.

W latach 2014–2016 opracowano i wydano 12 zeszytów kwartalnika Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy, w których opublikowano: 25 dokumentacji dopuszczalnych poziomów narażenia zawodowego dla substancji chemicznych, 36 metod oznaczania stężeń substancji chemicznych w powietrzu środowiska pracy, 10 artykułów problemowych, dokumentację pól elektromagnetycznych wraz z artykułami dotyczącymi tego czynnika oraz sprawozdania roczne z działalności Komisji.

W 2014 r. ukazało się rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia (Dz.U.  z 2014 r., poz. 817). W stosunku do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 217, poz. 1833) w rozporządzeniu tym wprowadzono:

-      zmiany wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS) dla 114 substancji chemicznych i dla niektórych z nich najwyższego dopuszczalnego stężenia chwilowego (NDSCh)

-      wartości NDS i NDSCh dla 83 nowych substancji chemicznych, dotychczas nieuwzględnionych w wykazie

-      ujednolicono wprowadzane dotychczas zmiany w aspekcie definicji i terminologii.

Wyniki prac Komisji w latach 2014-2016 znalazły odzwierciedlenie w 3 aktach prawnych:

-      rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 czerwca 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia (Dz.U. z 2016 r., poz. 944) – zmiana w części B Pyły załącznika 1 poz. 13 Pyły drewna

-      rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne (Dz.U. z 2016 r., poz. 950)

-      rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 czerwca 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. z 2016 r., poz. 952) część E Pola i promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu częstotliwości 0 Hz ÷ 300 GHz.

Zadanie  1.Z.01. Ustalanie i weryfikacja wartości NDS chemicznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy w Polsce, stan na dzień 31 grudnia 2016 r.

Wyniki działalności Komisji w latach 2014–2016 przedstawiono w 8 publikacjach o zasięgu krajowym, w 3 publikacjach o zasięgu międzynarodowym oraz w postaci referatów na 10 konferencjach krajowych.