Czy praca w lakierni proszkowej, gdzie jestem narażony na zapylenie i działanie pola elektrostatycznego jest szkodliwa dla zdrowia i gdzie znajdę jakieś materiały na ten temat. Znalazłem dużo informacji na temat szkodliwości pola elektromagnetycznego, ale o polu elektrostatycznym nic nie mogę znaleźć.

Do oceny narażenia pracowników na pyły w pomieszczeniu pracy, a więc także w lakierni proszkowej, niezbędne jest określenie jakiego rodzaju są to pyły i wykonanie badania ich stężeń według norm PN-Z-04008-7:2002, PN-91/Z-04030/05 i PN-91/Z-04030/06, a następnie obliczenie wskaźników narażenia na pyły zgodnie z normą PN-Z-04008-7:2002. Wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń (NDS-ów) pyłów są określone w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z dnia 29 listopada 2002 roku w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DzU nr 217, poz. 1833). Jeżeli z badań wyniknie, że obliczone wartości wskaźników narażenia na pyły są wyższe od podanych w tym rozporządzeniu, to pracodawca powinien niezwłocznie podjąć działania i środki zmierzające do zlikwidowania przekroczeń. W przypadku stwierdzenia wartości wskaźników narażenia na pyły niższych od wartości NDS-ów, pomiary stężeń pyłów powinny być prowadzone z częstotliwością określoną w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DzU nr 73, poz. 645). Wyniki tych badań powinny być podstawą do podejmowania działań korygujących lub zapobiegawczych zmierzających przede wszystkim w kierunku eliminowania narażenia na pyły, a tam gdzie nie jest to możliwe, ograniczania narażenia w taki sposób, aby ryzyko zawodowe było jak najmniejsze. Z treści pytania wynika, że dotyczy ono lakierni proszkowej wykorzystującej technologię napylania elektrostatycznego. W takich lakierniach może występować silne pole elektrostatyczne (PES), przy czym natężenie PES zależne jest od konstrukcji urządzenia napylającego (pistoletu). Stosunkowo małe natężenie, a zatem i małe narażenie występuje, gdy generator wysokiego napięcia jest zainstalowany w rękojeści pistoletu napylającego. Ekspozycja może być znaczna (PES o natężeniach do kilkunastu kV/m, lokalnie do kilkudziesięciu) w przypadku oddzielnego źródła wysokiego napięcia, połączonego z pistoletem przewodem wysokonapięciowym. Przyczyną, dla której Czytelnik nie może znaleźć materiałów dotyczących domniemanej szkodliwości PES jest brak przekonujących dowodów na występowanie takiej szkodliwości. W odróżnieniu od pola elektromagnetycznego (PEM), PES nie wnika w głąb ciała człowieka. Przewodnictwo elektryczne warstwy naskórka i skóry, a często także odzieży, jest wystarczająco duże, by skutecznie osłonić wnętrze ciała przed PES. Także przenikalność elektryczna błon komórkowych jest w zakresie małych częstotliwości na tyle duża, że ekranują one skutecznie wnętrze komórek przed PES i wolnozmiennym polem elektrycznym (PE). Zdecydowana większość badaczy uważa ekspozycję na PES i bardzo wolno zmienne PE za nieszkodliwe dla zdrowia. Dlatego też dyrektywa 2004/40/EC dotycząca minimalnych wymagań bezpieczeństwa, w przypadku ekspozycji zawodowej na PEM, nie obejmuje PE o częstotliwości mniejszej od 1 Hz, zatem także nie obejmuje PES. Inne skutki powodowane przez PES, jak strącanie naładowanych elektrycznie cząstek aerozolu na ciało człowieka, czy też zmniejszenie koncentracji aerojonów lekkich mają charakter oddziaływań pośrednich, których negatywne skutki biologiczne tych efektów nie są udowodnione. Silne PES może indukować w obiektach przewodzących (w tym także w ciele człowieka) znaczne ładunki elektryczne, których przypadkowe i szybkie rozładowanie, przez kontakt lub przeskok iskry, może inicjować zapłon materiałów palnych i wybuchowych (w tym także atmosfer palnych i wybuchowych) lub rażenie elektryczne ludzi. Najistotniejszym zagrożeniem w lakierniach jest możliwość inicjowania przez wyładowania elektrostatyczne zapłonu pyłu, grożącego pożarem i wybuchem. Dlatego wszystkie obiekty metalowe muszą być uziemione, a instalacje wysokiego napięcia mają ograniczony maksymalny prąd wyładowania, w taki sposób, by nie zachodziła możliwość wyładowania iskrowego, a także zagrożenie elektrycznym porażeniem pracownika. Rażenia elektrostatyczne mogą być bolesne, choć zazwyczaj nie niosą bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia. W rzadkich przypadkach, gdy powtarzają się często w tym samym obszarze ciała, mogą wywoływać lokalnie podrażnienia i uszkodzenia skóry. Reakcją na rażenia elektrostatyczne mogą być też niekontrolowane odruchy, grożące w niesprzyjających okolicznościach urazami mechanicznymi i innymi następstwami. Stosowana w lakierniach odzież ochronna, w wystarczającym stopniu chroniąca ciało przed bezpośrednim stykiem z przedmiotami przewodzącymi, zazwyczaj zapobiega rażeniom elektrostatycznym. Ważnym aspektem jest stosowanie ochrony dróg oddechowych, gdyż naelektryzowanie cząstek pyłu zwiększa skuteczność depozycji w drogach oddechowych. Potencjalna szkodliwość tego efektu nie jest wystarczająco zbadana.