Sprzątacz obiektów przemysłowych

MIĘDZYNARODOWA KARTA CHARAKTERYSTYKI ZAGROŻEŃ ZAWODOWYCH

SPRZĄTACZ OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH

Pracownik używa środki czyszczące, odkażające, rozpuszczalniki oraz inne substancje chemiczne, które mogą powodować negatywne skutki zdrowotne. Niektóre z nich stwarzają zagrożenie pożarowe.
Podczas czyszczenia pracownicy narażeni są na kontakt z różnego rodzaju odpadami, zanieczyszczeniami, co stwarza możliwość urazów (np. tłuczone szkło, odpady medyczne) lub innych negatywnych skutków zdrowotnych (np. przez kontakt ze skórą).
Pracownicy często przenoszą ciężkie i nieporęczne przedmioty, wykonują pracę w wymuszonej pozycji, wykonują czynności powtarzalne. To może prowadzić do urazów oraz bólów pleców, ramion i rąk.
Pracownicy często wykonują swoją pracę na wysokości, np. Podczas mycia okien, wymian firan, czyszczenia lamp, przez co są narażenie na różnego typu urazy
Wykonują swoją pracę podczas normalnej pracy produkcyjnej przez co narażeni są często na pracę przy maszynach przemysłowych będących w ruchu, emitujących hałas, stanowiących zagrożenie dla pracownika

Czynniki mogące powodować wypadki	Śliskie nawierzchnie - możliwość urazów w wyniku poślizgnięcia oraz upadku
	Praca na wysokości, na drabinach pomostach roboczych, rzadziej na rusztowaniach
	Prąd elektryczny - możliwość porażenia w przypadku wadliwie działającego sprzętu elektrycznego, nieodpowiednie stosowanie sprzętu elektrycznego, stosowanie uszkodzonego sprzętu elektrycznego, mycie lub przypadkowe zalanie wodą urządzeń elektrycznych
	Nieruchome lub będące w ruchu urządzenia (w tym obrabiarki, przenośniki, pojazdy wewnątrzzakładowe itp.) - możliwość urazów w wyniku uderzenia, przygniecenia [patrz: uwaga 1]
	Gorące części wyposażenia, gorąca woda lub para wodna - możliwość poparzenia
	Ostre krawędzie puszek, tłuczonego szkła, igły i inne odpady w koszach na śmieci - możliwość urazów w wyniku ukłucia, przecięcia, przekłucia
Czynniki fizyczne	Nadmierny hałas i wibracje miejscowe występujące głównie na tereniach produkcyjnych
Czynniki fizyczne	Wysoki poziom wilgotności względnej - możliwość chorób reumatycznych
Czynniki chemiczne i pyły	Substancje toksyczne zawarte w środkach do czyszczenia, płukania i odkażania - możliwość podrażnienia dróg oddechowych, oczu oraz uczuleń
	Kurz, stanowiący nośnik drobnoustrojów chorobotwórczych, możliwość zachorowań na choroby grzybicze, astmę i inne uczulenia
	Pyły, KURZ, sadze, i areozole powstające podczas sprzątania – możliwość podrażnienia dróg oddechowych, oczu oraz skórnych reakcji uczuleniowych
Czynniki biologiczne	Mikroorganizmy chorobotwórcze (grzyby, bakterie, wirusy i inne) stanowiące zanieczyszczenie systemów klimatyzacyjnych – możliwość chorób zakaźnych
	Materiały biologiczne występujące podczas normalnej pracy (w laboratoriach, przenoszone na urządzenia biurowe, w wyniku braku podstawowej wiedzy na temat szkodliwości materiału bilogicznego, braku procedur dotyczących kolejności i sposobu sprzątania (zakłady opieki medycznej, szpitale, laboratoria)
	Odchody gryzoni, ptaków wraz ze znajdującymi się w nich mikroorganizmami - możliwość chorób pasożytniczych
	Odpady medyczne – stanowiące zagrożenie przy braku odpowiednich środków ochrony zbiorowej i indywidulanej oraz zachowania szczególnej ostrożności podczas wykonywania pracy
Czynniki ergonomiczne, psychospołeczne i związane z organizacją pracy	Nadmierny wysiłek fizyczny (ręcznego transportu ciężarów np. koszy, worków) - możliwość dolegliwości bólowych wynikających z przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego

	Należy stosować środki ochrony oczu.
	Należy stosować rękawice chroniące przed ugryzieniem lub kontaktem z odchodami zwierzęcymi.
	Należy sprawdzić drabinę przed wejściem na nią. nie wolno używać sprzętu uszkodzonego lub niesprawnego. Nigdy nie należy wchodzić na niestabilnie ustawioną drabinę lub drabinę o śliskich szczeblach. Nie wolno używać drabiny rozstawnej jako przystawnej, zaleca się wykonywanie prac na wysokości z asekuracją
	Należy stosować rękawice chroniące przed skaleczeniem podczas pracy z ostrymi narzędziami, usuwania odpadów z koszy (tłuczone szkło, igły, puszki, itp.).
	Należy stosować środki ochrony układu oddechowego (maski ochronne) w celu uniknięcia wdychania pyłów lub aerozoli.
	Należy stosować bezpieczne metody podnoszenia i przenoszenia ciężkich lub nieporęcznych ładunków oraz stosować urządzenia mechaniczne ułatwiające podnoszenie i przenoszenie.
	Należy sprawdzić stan techniczny urządzeń elektrycznych przed pracą oraz zlecać uprawnionemu pracownikowi naprawę ewentualnych uszkodzeń i okresowy przegląd urządzeń.
	Należy opracować procedury i instrukcje szczegółowo określające sposób i kolejność sprzątania, zwłaszcza w miejscach gdzie występują czynniki bilogiczne zakaźne, w celu ułatwienia pracy i uniknięcia zakażeń i zachorowań

Synonimy
Definicja i/lub opis zawodu	Pracownik utrzymuje porządek i czystość w budynkach mieszkalnych i produkcyjnych. Do jego obowiązków należy: zamiatanie (podłóg, posadzek), mycie (schodów, okien, lamperii, balustrad), czyszczenie, wycieranie, ścieranie (napisów ze ścian) i inne tego typu czynności wykonywane za pomocą prostych, ręcznych narzędzi (szczotka, miotła, zmiotka).
Zawody pokrewne	sprzątaczka.
Wykonywane czynności	mycie, polerowanie, woskowanie podłóg, mycie okien, balustrad i lamperii, odkurzanie dywanów, opróżnianie (śmietniczek, koszy na śmieci i odpadów), pranie (dywanów), przesuwanie (mebli), zamiatanie.
Podstawowy stosowany sprzęt	Szczotki, miotły, mopy, mechaniczny sprzęt do czyszczenia wewnątrz pomieszczeń (odkurzacze, maszyny polerujące i woskujące podłogi itp.), maszyny czyszczące, zmywarki do posadzek.
Miejsca/obszary, gdzie zawód występuje powszechnie	Wszelkiego rodzaju budynki mieszkalne, handlowe i gospodarcze.

Piśmiennictwo

Rozporządzenie MPiPS z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 z póź.zm);
Rozporządzenie MZiOS z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. (Dz. U. Nr 69, poz.332 z póź.zm);
Rozporządzenie MPiPS z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 z późn.zm.)
Rozporządzenie RM z 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz. U. Nr 114, poz. 545 z póź.zm)
ROZPORZĄDZENIE MPiPS z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. Nr.82, poz. 537);
Informator - "Środki ochrony indywidualnej". - INFOCHRON. Warszawa. CIOP 2000.