Kolejna ustawa deregulacyjna – ochrona przeciwpożarowa

5 sierpnia 2015 r. Sejm uchwalił, po rozpatrzeniu poprawek Senatu, ustawę o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów; została ona przekazana do podpisu Prezydentowi RP.

Ustawa zmienia 19 aktów prawnych i stanowi kolejny etap deregulacji zawodów,  zapoczątkowany w 2013 r. Zmianami została objęta m.in. ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380, z późn. zm.). Dotyczą one w szczególności kwalifikacji osób wykonujących
czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 4 ust. 2a i 2b tej ustawy osoby wykonujące czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym czynności, o których mowa w ust. 1 (wykonywanie obowiązków właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu) polegające
na zapobieganiu powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, niezatrudnione w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a–5 i 8, powinny posiadać tytuł zawodowy inżyniera pożarnictwa lub ukończone w Szkole Głównej Służby Pożarniczej studia wyższe w zakresie inżynierii bezpieczeństwa w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego.
Osoby niezatrudnione w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a–5 i 8 ustawy, wykonujące czynności wyłącznie w zakresie wynikającym z ust. 1 powinny mieć co najmniej wykształcenie średnie i uprawnienia inspektora ochrony przeciwpożarowej lub kwalifikacje do wykonywania zawodu
technik pożarnictwa. Zrezygnowano z wymogu ukończenia szkolenia specjalistów ochrony przeciwpożarowej, zachowując uprawnienia specjalistów ochrony przeciwpożarowej do wykonywania czynności określonych w art. 4 ust. 2a ustawy w jego nowym brzmieniu, do czasu utraty ważności zaświadczenia o ukończeniu tego szkolenia.
W przypadku osób, których zaświadczenie o ukończeniu szkolenia specjalistów ochrony przeciwpożarowej utraciło ważność po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, nabywają one uprawnienia inspektora ochrony przeciwpożarowej i mogą wykonywać czynności, o których mowa w art. 4 ust. 2b ustawy, w jej nowym
brzmieniu, przez rok od dnia utraty ważności zaświadczenia o ukończeniu szkolenia specjalistów ochrony przeciwpożarowej (art. 19 ust. 1 i 2 ustawy).
Kolejna zmiana dotyczy określenia wymagań kwalifikacyjnych dla inspektorów ochrony przeciwpożarowej (art. 4a ustawy). Zgodnie z nową regulacją, uprawnienia inspektora ochrony przeciwpożarowej nabywa się na okres 5 lat,
po ukończeniu szkolenia inspektorów ochrony przeciwpożarowej albo szkolenia aktualizującego inspektorów ochrony przeciwpożarowej (szkolenie aktualizujące należy ukończyć przed upływem okresu ważności wcześniejszych uprawnień). Program szkoleń opracowuje i zatwierdza Komendant Główny Państwowej
Straży Pożarnej, a szkolenia prowadzą szkoły PSP, ośrodki szkolenia PSP oraz instytuty badawcze PSP. Szkolenia są odpłatne. Zakresy szkolenia inspektorów ochrony przeciwpożarowej i szkolenia aktualizującego inspektorów ochrony przeciwpożarowej oraz elementy programów tych szkoleń określi w rozporządzeniu
minister właściwy do spraw wewnętrznych.
Ustawa deregulacyjna wprowadza też do ustawy o ochronie przeciwpożarowej nowy rozdział dotyczący rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Zgodnie z art. 11b ustawy rzeczoznawcą może być osoba, która posiada kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu inżyniera pożarnictwa lub
ma tytuł zawodowy inżyniera lub magistra inżyniera oraz przygotowanie zawodowe potwierdzone pozytywnym wynikiem egzaminu. Egzamin ten, składający się z części pisemnej i ustnej, obejmuje znajomość przepisów prawa i zasad wiedzy technicznej dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz umiejętność stosowania
zawartych w nich wymagań i doboru zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Z pisemnej części egzaminu może być zwolniona osoba mająca co najmniej 10-letnią praktykę w wykonywaniu czynności kontrolno-rozpoznawczych w rozumieniu art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej lub w sprawowaniu nadzoru nad wykonywaniem tych czynności albo w prowadzeniu prac naukowych lub badawczo-rozwojowych z zakresu ochrony przeciwpożarowej w instytutach badawczych lub uczelniach, albo w wykonywaniu zawodu inżyniera pożarnictwa lub inżyniera w zakresie inżynierii bezpieczeństwa w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego uzyskanego po ukończeniu studiów wyższych w Szkole Głównej Służby Pożarniczej lub projektanta w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
oraz ukończyła w Szkole Głównej Służby Pożarniczej studia podyplomowe dla osób ubiegających się o wykonywanie zawodu rzeczoznawcy.
Zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. zaświadczenia o stwierdzeniu posiadania wymaganego przygotowania zawodowego i powołania do sprawowania funkcji rzeczoznawcy i akty powołania na rzeczoznawcę,
wydane przed dniem wejścia w życie tej ustawy, zachowują ważność. Osoby mające takie dokumenty mogą wykonywać zawód rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, o ile ich prawo do sprawowania funkcji rzeczoznawcy nie będzie zawieszone w dniu wejścia w życie ustawy.
Zmiany wejdą w życie po upływie 60 dni od dnia ogłoszenia ustawy.

Oprac. Anna Gałązka
specjalistka ds. legislacji