Zrzeszanie się w związki zawodowe - wyrok Trybunału Konstytucyjnego. <br /> Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt K 1/13 (Dz.U. poz. 791)

12 maja 2015 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał sprawę (sygn. K1/13) z wniosku Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych o zbadanie zgodności art. 2 ust. 1,2 i 5 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 167) z art. 12 i art. 59 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 2 Konwencji dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych, przyjętej w San Francisco dnia 9 lipca 1948 r. (Dz.U. z 1958 r. Nr 29, poz. 125).

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

1)   art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 167) w zakresie, w jakim ogranicza wolność tworzenia i wstępowania do związków zawodowych osobom wykonującym pracę zarobkową niewymienionym w tym przepisie, jest niezgodny z art. 59 ust. 1 w związku z art. 12 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

2)   art. 2 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 59 ust. 1 w związku z art. 12 Konstytucji;

3)   art. 2 ust. 5 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 59 ust. 1 w związku z art. 12 Konstytucji oraz z art. 2 Konwencji dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych, przyjętej w San Francisco dnia 9 lipca 1948 r. (Dz.U. z 1958 r. Nr 29, poz. 125).

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych zakwestionowało brak możliwości zrzeszania się w związki zawodowe przez osoby niewymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, zgodnie z którym prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych mają pracownicy bez względu na podstawę stosunku pracy, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, jeżeli nie są pracodawcami.

Wnioskodawca zwrócił uwagę, że art. 2 ust. 1 tej ustawy wskazuje jako osoby uprawnione do zrzeszania się w związki zawodowe m in. pracowników - bez względu na podstawę stosunku pracy. Zdaniem wnioskodawcy wyklucza to możliwość zrzeszania się w związki zawodowe osób świadczących pracę na podstawie umowy innej niż umowa o pracę, co jest niezgodne z art. 59 ust. 1 Konstytucji, a także z art. 2 Konwencji dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych, przyjętej w San Francisco 9 lipca 1948 r„ zgodnie z którą pracownicy i pracodawcy, bez jakiegokolwiek rozróżnienia, mają prawo, bez uzyskania uprzedniego zezwolenia, tworzyć organizacje według swego uznania, jak tez przystępować do tych organizacji, z jedynym zastrzeżeniem stosowania się do ich statutów, (należy w tym miejscu zaznaczyć, że w Polsce Konwencja ta została ratyfikowana i potwierdzona uchwałą Rady Państwa z 1956 roku, a ogłoszona 28 maja 1958 r- przyp. red.)

Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 2 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych z art. 59 ust. 1 w związku z art. 12 Konstytucji, w zakresie, w którym ogranicza on wolność tworzenia i wstępowania do związków zawodowych osobom wykonującym pracę zarobkową, nie wymienionym w art. 2 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Stwierdził także niezgodność art. 2 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych z art. 59 ust. 1 w związku z art. 12 Konstytucji.

Trybunał zaznaczył przy tym, że wyrok dotyczy wyłącznie ustawy o związkach zawodowych i nie dotyczy oceny definicji „pracownika", która sformułowana została w Kodeksie pracy.

Oprac. Anna Gałązka specjalistka ds. legislacji