Pytania

Odpowiedzi

Kategoria:Komentarze

Nowa ustawa o pracy na morzu

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu (Dz.U. poz. 1569) określa prawa i obowiązki stron stosunku pracy na statkach morskich o polskiej przynależności, reguluje pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach morskich, a także wymagania dotyczące dokumentów związanych z pracą
na statkach morskich, warunki pracy i życia marynarzy na statkach morskich o polskiej przynależności oraz ochronę zdrowia i ochronę socjalną marynarzy.
Ustawa wdraża do polskiego systemu prawnego postanowienia Konwencji o pracy na morzu, przyjętej przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie dnia 23 lutego 2006 r., ratyfikowanej przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 27 grudnia 2011 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 845) oraz wdraża,
w zakresie swojej regulacji:
1) dyrektywę Rady 92/29/EWG z dnia 31 marca 1992 r. dotyczącą minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w celu poprawy opieki medycznej na statkach (Dz. Urz. WE L 113 z 30.04.1992, str. 19, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 21); 2) dyrektywę Rady 1999/63/WE z dnia 21 czerwca 1999 r. dotyczącą Umowy w sprawie organizacji czasu pracy marynarzy przyjętej przez Stowarzyszenie Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA) i Federację Związków Zawodowych Pracowników Transportu w Unii Europejskiej (FST) – Załącznik: Umowa Europejska w sprawie organizacji czasu pracy
marynarzy (Dz. Urz. WE L 167 z 02.07.1999, str. 33, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 3, str. 363);

3) dyrektywę 1999/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 1999 r. dotyczącą egzekwowania przepisów odnoszących się do godzin pracy marynarzy na pokładach statków zawijających do portów Wspólnoty
(Dz. Urz. WE L 14 z 20.01.2000, str. 29; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 3, str. 407);
4) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/106/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie minimalnego poziomu wyszkolenia marynarzy (Dz. Urz. UE L 323 z 03.12.2008, str. 33, z późn. zm.);
5) dyrektywę Rady 2009/13/WE z dnia 16 lutego 2009 r. w sprawie wdrożenia Umowy zawartej między Stowarzyszeniem Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA) a Europejską Federacją Pracowników Transportu
(ETF) w sprawie Konwencji o pracy na morzu z 2006 r. oraz w sprawie zmiany dyrektywy 1999/63/WE (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2009, str. 30);
6) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/16/WE z dnia 23kwietnia 2009 r. w sprawie kontroli przeprowadzanej przez państwo portu (Dz. Urz. UE L 131 z 28.05.2009, str. 57, z późn. zm.);
7) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/54/UE z dnia 20 listopada 2013 r. dotyczącą pewnych obowiązków państwa bandery w zakresie zgodności z Konwencją o pracy na morzu z 2006 r. oraz
jej egzekwowania (Dz. Urz. UE L 329 z 10.12.2013, str. 1).
Warunki pracy i życia na statku określa rozdział piąty ustawy. Zgodnie z art. 64 armator statku jest obowiązany zapewnić, aby stanowiska pracy, maszyny, instalacje i urządzenia na statku zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy i życia marynarzy oraz innych osób znajdujących się na statku, w szczególności
nie stwarzały zagrożeń wypadkami lub zagrożeń zdrowia w wyniku narażenia na czynniki niebezpieczne, szkodliwe lub uciążliwe w środowisku pracy. Armator zobowiązany jest przeprowadzić ocenę i dokumentować ryzyko
zawodowe związane z wykonywaniem pracy na poszczególnych stanowiskach pracy na statku, wykorzystując ogólne statystyki wypadków przy pracy i chorób zawodowych marynarzy, ze szczególnym uwzględnieniem statków przez niego eksploatowanych. O wynikach przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego armator informuje marynarzy, stosuje niezbędne środki profilaktyczne oraz szkoli marynarzy w zakresie ochrony przed zagrożeniami. Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy na statku armator przeprowadza
na swój koszt, ich wyniki przechowuje i udostępnia je marynarzom.
Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy, kapitan statku odpowiada za przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na statku. Na statkach, gdzie jest zatrudnionych co najmniej 5 marynarzy, załoga statku ustanawia komisję do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy na statku. Komisja może przedsta przedstawiać
kapitanowi statku wnioski w sprawie eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zdrowia lub życia marynarzy na statku. Komisja doradza kapitanowi statku w podejmowaniu działań dotyczących w szczególności:
1) zmian w organizacji pracy i wyposażenia stanowisk pracy na statku, jeżeli mogą powodować zagrożenie zdrowia lub życia marynarzy,
2) oceny ryzyka zawodowego występującego przy wykonywaniu określonych prac oraz informowania marynarzy o tym ryzyku,
3) przydzielania marynarzom środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego,
4) oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy na statku.
Zgodnie z art. 131 ustawy, z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu, traci moc ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o pracy na morskich statkach handlowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 430). Akty wykonawcze wydane na podstawie art. 16, art. 19 ust. 4, art. 57 ust. 7 i art. 57a ust. 3 ustawy z dnia 23
maja 1991 r. o pracy na morskich statkach handlowych, tj.:
1) rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 kwietnia 2003 r. w sprawie książeczki żeglarskiej i opłat za jej wystawienie (Dz.U. Nr 65, poz. 604),
2) rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 maja 2003 r. w sprawie wzoru listy załogi statku oraz sposobu jej sporządzania, wystawiania i dokonywania w niej wpisów (Dz.U. Nr 89, poz. 833),
3) rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie sposobu prowadzenia ewidencji czasu pracy, pracy w nocy oraz wypoczynku pracowników zatrudnionych na morskich statkach handlowych
(Dz.U. Nr 116, poz. 1098),
4) rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 października 2003 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli przestrzegania przepisów o czasie pracy i wypoczynku pracowników na morskich statkach
handlowych (Dz.U. Nr 194, poz. 1895)
– zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 15, art. 36 ust. 6, art. 50 ust. 4 i art. 95 ust. 10 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie. Ustawa weszła w życie 9 listopada 2015 r.

 

Oprac. Anna Gałązka
specjalistka ds. legislacji

Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2026

Pobierz stronę w wersji PDF