Pytania
- Nauczyciel szkoły podstawowej został zwolniony z pracy z powodu zmian organizacyjnych, a następnie złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Spełnia warunki dotyczące wymaganego 30-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, w tym 20 lat wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa w ustawie o świadczeniach kompensacyjnych. Wiek emerytalny osiągnie w październiku 2016 roku i nie zamierza podjąć zatrudnienia. Czy pobierając rentę z tytułu niezdolności do pracy nauczyciel ten może przejść na świadczenie kompensacyjne?
- Musimy przygotować zaświadczenie na druku ZUS Rp-7 dla pracownika, który w najbliższym czasie zamierza przejść na emeryturę. Mamy wątpliwość dotyczącą ustalenia kwoty przychodu za 2013 rok. Nagrody roczne wypłacamy na ogół w grudniu każdego roku za bieżący rok. Wyjątkowo jednak nagrodę za ostatni rok kalendarzowy wypłaciliśmy dopiero w styczniu 2014 roku. Kwotę tej nagrody wykazaliśmy w raporcie miesięcznym za ten miesiąc i 15 lutego opłaciliśmy od tej nagrody składki do ZUS. Jak wykazać tę nagrodę w ZUS Rp-7?
- ZUS przyznał mi rentę okresową na dwa lata. Przyszedł termin kolejnego badania, a ja jestem chory i nie wychodzę z domu. Jak rozwiązać ten problem?
- Czy renta rodzinna przysługuje osobom studiującym zaocznie?
- Jako młodociany pracowałem przez kilka miesięcy w małym zakładzie produkcyjnym. Dostawałem wynagrodzenie miesięczne i ubranie robocze. Teraz przechodzę na emeryturę i chciałbym, aby ZUS doliczył ten okres. Czy to możliwe?
- Wybieram się na emeryturę pomostową. Na przestrzeni całego życia zawodowego trochę chorowałam. Które okresy pracy nie są uwzględniane do emerytury pomostowej?
- Od listopada 2008 r. pobieram wcześniejszą emeryturę, którą ZUS wyliczył według dawnych przepisów. Do stażu pracy mam zaliczoną opiekę nad dwójką dzieci. Słyszałam, że takie okresy można teraz korzystniej przeliczać, ale ZUS twierdzi, że mnie to nie dotyczy. Które przepisy to regulują?
- Oboje z mężem pobieramy emerytury, które ZUS przesyła na konto w banku. Mąż z racji schorzeń będzie przebywał w domu opieki lub córka zaopiekuje się nim w miejscu swojego zamieszkania. Czy emeryturę męża wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym mogę pobierać ja czy też trzeba przekazać bezpośrednio do domu opieki, bądź na rachunek córki?
- Chcę ustalić kapitał początkowy, bowiem pod koniec 2016 r. przechodzę na emeryturę. Z jednego przedsiębiorstwa mam tylko świadectwo pracy, w którym jest określona wysokość ostatniego zarobku. Utrzymuję też kontakty z kolegami z pracy, którzy mieli podobne wynagrodzenia i mogą to poświadczyć. Czy ZUS uwzględni takie dokumenty, a może zeznania świadków?
- Zbliżam się do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Przez ponad 25 lat pracowałem w szczególnych warunkach, ale przez ostatnie 8 lat pracodawca zmieni! mi stanowisko na lżejszą pracę. Słyszałem, że do emerytury należy mi się rekompensata. Czy to prawda?
- Lekarz kieruje mnie na rentę, bo choruję już czwarty miesiąc i nie rokuję powrotu do zdrowia. Jakie dokumenty należy przygotować przy ubieganiu się o rentę z tytułu niezdolności do pracy?
- Gdzie można znaleźć druki wymagane do renty i gdzie powinnam je złożyć?
- Pobieram rentę rodzinną po żonie, już dwa lata. W grudniu 2016 r. osiągam wiek emerytalny i zamierzam przejść na emeryturę. Czy mogę pobierać łącznie rentę rodzinną i swoją emeryturę?
- Zbliża się koniec roku, chciałbym wnioskować o kapitał początkowy, bo w przyszłym roku osiągnę wiek emerytalny. Jak to zrobić?
Odpowiedzi
Lekarz kieruje mnie na rentę, bo choruję już czwarty miesiąc i nie rokuję powrotu do zdrowia. Jakie dokumenty należy przygotować przy ubieganiu się o rentę z tytułu niezdolności do pracy?
Należy przygotować:
- Wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy (druk ZUS Rp-IR) - we wniosku należy wpisać w rubrykach odpowiednie dane, które dotyczą osoby zainteresowanej. Zaznaczyć też trzeba, o jaką rentę chodzi (jest kilka opcji do wyboru). Wniosek musi być podpisany. Jeżeli wniosek wypełnia nasz pełnomocnik albo osoba, która jest do tego upoważniona, musi się podpisać pod wnioskiem. Jeżeli zainteresowany chce otrzymywać rentę na konto bankowe, podaje swój numer konta, a także nazwę i adres banku lub kasy.
- Zaświadczenie o stanie zdrowia (formularz ZUS N-9) - wypełnia je lekarz prowadzący. Powinno być wystawione najwcześniej na miesiąc przed planowaną datą złożenia wniosku.
- Wywiad zawodowy (formularz ZUS N-10) - tę ankietę wypełnia ostatni pracodawca, zleceniodawca lub inny płatnik składek.
- Informacja dotycząca okresów składkowych i nieskładkowych (druk ZUS Rp-6).
- Dokumenty, które potwierdzą staż (okresy składkowe i nieskładkowe) - np. świadectwa pracy, legitymacja ubezpieczeniowa, zaświadczenie ze szkoły wyższej, które potwierdzi okres nauki i programowy tok jej trwania, wyciągi z akt urodzenia dzieci, książeczka wojskowa lub zaświadczenie z Wojskowej Komendy Uzupełnień o zasadniczej służby wojskowej, zaświadczenie wystawione przez powiatowy urząd pracy, który wypłacał zasiłek dla bezrobotnych, orzeczenia sądu. Jeżeli osoba zainteresowana nie ma takich dokumentów, można przed- stawić: legitymacje służbowe, umowy o pracę, wpisy w dowodach osobistych starego typu, pisma od zakładu pracy, np. o powołaniu, mianowaniu, zmianie angażu, zwolnieniu, wyróżnieniu, udzieleniu urlopu, o ile na ich podstawie można ustalić okres zatrudnienia.
Niektóre okresy stażu pracy można potwierdzić na podstawie zeznań świadków. Są to m.in.:
- okresy sprzed 15 listopada 1991 r. - jeżeli zatrudnienie w Polsce było wykonywane na co najmniej pół etatu i zainteresowany miał skończone 15 lat oraz pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową
- okresy zatrudnienia, w sytuacji, gdy dokumenty je potwierdzające zostały zniszczone na skutek powodzi z 1997 r. lub z 2010 r.
Jeżeli ubezpieczony ma już wyliczony kapitał początkowy, to nie musi dostarczać dokumentów potwierdzających swój staż pracy i swoje zarobki do 31 grudnia 1998 r. Należy napisać tylko we wniosku o rentę, ze te dokumenty są załączone do wniosku o kapitał początkowy. Najlepiej podać od razu numer sprawy dotyczącej kapitału początkowego, który znajduje się w decyzji lub piśmie ZUS po symbolu KPU.
Zaświadczenie pracodawcy o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia (może być na dotychczasowym druku ZUS Rp-7), legitymacja ubezpieczeniowa, która zawiera wpisy dotyczące zarobków, bądź inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia jest wystarczającym dokumentem do ustalenia podstawy wymiaru tego świadczenia.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP 11/2016