Pytania
- Nauczyciel szkoły podstawowej został zwolniony z pracy z powodu zmian organizacyjnych, a następnie złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Spełnia warunki dotyczące wymaganego 30-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, w tym 20 lat wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa w ustawie o świadczeniach kompensacyjnych. Wiek emerytalny osiągnie w październiku 2016 roku i nie zamierza podjąć zatrudnienia. Czy pobierając rentę z tytułu niezdolności do pracy nauczyciel ten może przejść na świadczenie kompensacyjne?
- Musimy przygotować zaświadczenie na druku ZUS Rp-7 dla pracownika, który w najbliższym czasie zamierza przejść na emeryturę. Mamy wątpliwość dotyczącą ustalenia kwoty przychodu za 2013 rok. Nagrody roczne wypłacamy na ogół w grudniu każdego roku za bieżący rok. Wyjątkowo jednak nagrodę za ostatni rok kalendarzowy wypłaciliśmy dopiero w styczniu 2014 roku. Kwotę tej nagrody wykazaliśmy w raporcie miesięcznym za ten miesiąc i 15 lutego opłaciliśmy od tej nagrody składki do ZUS. Jak wykazać tę nagrodę w ZUS Rp-7?
- ZUS przyznał mi rentę okresową na dwa lata. Przyszedł termin kolejnego badania, a ja jestem chory i nie wychodzę z domu. Jak rozwiązać ten problem?
- Czy renta rodzinna przysługuje osobom studiującym zaocznie?
- Jako młodociany pracowałem przez kilka miesięcy w małym zakładzie produkcyjnym. Dostawałem wynagrodzenie miesięczne i ubranie robocze. Teraz przechodzę na emeryturę i chciałbym, aby ZUS doliczył ten okres. Czy to możliwe?
- Wybieram się na emeryturę pomostową. Na przestrzeni całego życia zawodowego trochę chorowałam. Które okresy pracy nie są uwzględniane do emerytury pomostowej?
- Od listopada 2008 r. pobieram wcześniejszą emeryturę, którą ZUS wyliczył według dawnych przepisów. Do stażu pracy mam zaliczoną opiekę nad dwójką dzieci. Słyszałam, że takie okresy można teraz korzystniej przeliczać, ale ZUS twierdzi, że mnie to nie dotyczy. Które przepisy to regulują?
- Oboje z mężem pobieramy emerytury, które ZUS przesyła na konto w banku. Mąż z racji schorzeń będzie przebywał w domu opieki lub córka zaopiekuje się nim w miejscu swojego zamieszkania. Czy emeryturę męża wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym mogę pobierać ja czy też trzeba przekazać bezpośrednio do domu opieki, bądź na rachunek córki?
- Chcę ustalić kapitał początkowy, bowiem pod koniec 2016 r. przechodzę na emeryturę. Z jednego przedsiębiorstwa mam tylko świadectwo pracy, w którym jest określona wysokość ostatniego zarobku. Utrzymuję też kontakty z kolegami z pracy, którzy mieli podobne wynagrodzenia i mogą to poświadczyć. Czy ZUS uwzględni takie dokumenty, a może zeznania świadków?
- Zbliżam się do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Przez ponad 25 lat pracowałem w szczególnych warunkach, ale przez ostatnie 8 lat pracodawca zmieni! mi stanowisko na lżejszą pracę. Słyszałem, że do emerytury należy mi się rekompensata. Czy to prawda?
- Lekarz kieruje mnie na rentę, bo choruję już czwarty miesiąc i nie rokuję powrotu do zdrowia. Jakie dokumenty należy przygotować przy ubieganiu się o rentę z tytułu niezdolności do pracy?
- Gdzie można znaleźć druki wymagane do renty i gdzie powinnam je złożyć?
- Pobieram rentę rodzinną po żonie, już dwa lata. W grudniu 2016 r. osiągam wiek emerytalny i zamierzam przejść na emeryturę. Czy mogę pobierać łącznie rentę rodzinną i swoją emeryturę?
- Zbliża się koniec roku, chciałbym wnioskować o kapitał początkowy, bo w przyszłym roku osiągnę wiek emerytalny. Jak to zrobić?
Odpowiedzi
Zbliżam się do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Przez ponad 25 lat pracowałem w szczególnych warunkach, ale przez ostatnie 8 lat pracodawca zmieni! mi stanowisko na lżejszą pracę. Słyszałem, że do emerytury należy mi się rekompensata. Czy to prawda?
Rekompensata przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 31 grudnia 1948 r, jeżeli przed 1 stycznia 2009 r. wykonywał on przez co najmniej 15 lat prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) i nie ma ustalonego prawa do emerytury, na podstawę przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn lub do emerytury pomostowej - czyli prawa do wcześniejszej emerytury.
Prawo do rekompensaty uzależnione jest od udowodnienia na przestrzeni życia zawodowego pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charak- terze. Rekompensatę może również uzyskać osoba, która ostatnio przed dniem 1 stycznia 2009 r. lub przed dniem zgłoszenia wniosku o emeryturę wykonywała inną pracę lub np. pozarolniczą działalność.
Ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę. Złożenie przez ubezpieczonego wniosku o emeryturę oznacza równoczesne złożenie wniosku o ustalenie rekompensaty. We wniosku o emeryturę zawarta jest informacja dotycząca warunków ustalenia emerytury wraz z rekompensatą oraz pouczenie w zakresie dokumentów wymaganych dla ustalenia rekompensaty. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, rozpatrując wniosek o przyznanie emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego ma zatem obowiązek weryfikacji złożonych dokumentów, również pod kątem sprawdzenia warunków niezbędnych do ustalenia prawa do rekompensaty.
Ubezpieczony, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do wniosku o emeryturę powinien dołączyć dokument potwierdzający okresy wykonywania takiej pracy. Jeśli taki dokument został już przedłożony wraz z wnioskiem o ustalenie kapitału początkowego, nie ma potrzeby ponownego jego składania.
Rekompensata stanowi dodatek do kapitału początkowego i podlega waloryzacjom przewidzianym dla tego kapitału. Wysokość rekompensaty obliczana jest według wzoru określonego w art. 22 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.
Należy dodać, ze wysokość rekompensaty zależna jest od:
- okresów składkowych i nieskładkowych osiągniętych przed 1 stycznia 2009 r.
- okresu wykonywania przed 1 stycznia 2009 r. pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
- obniżonego wieku emerytalnego określonego dla danego rodzaju pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
- wieku ubezpieczonego w dniu 31 grudnia 2008 r.
Kwota rekompensaty podlega waloryzacji, na zasadach obowiązujących dla kapitału początkowego.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP 11/2016