Pytania
- Zatrudniam w swojej firmie kilku rencistów na podstawie różnych umów. Czy osiąganie wynagrodzenia z każdego rodzaju pracy zarobkowej wpływa na zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości?
- Pod koniec 2020 roku osiągnę wiek emerytalny i zamierzam przejść na emeryturę. W czasie mojej kariery zawodowej praca w gospodarstwie rolnym przeplatała się z pracą na etacie w różnych firmach. Proszę o odpowiedź na pytanie, jaki jest wpływ okresów „rolnych" na prawo i wysokość emerytury z ubezpieczenia pracowniczego?
- A jakie są podstawowe warunki wymagane do przyznania emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników?
- Jak wygląda połączenie prawa do emerytury z ubezpieczenia pracowniczego z prawem do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników?
- Jaki jest wpływ okresów rolnych na wysokość emerytury z ubezpieczenia pracowniczego?
- Interesuje mnie okres pracy potrzebny do przyznania renty. Jaki jest staż pracy uprawniający do renty, w zależności od daty powstania choroby?
- Od znajomej dowiedziałem się, że ZUS oblicza kapitał początkowy z tzw. automatu, jak się będzie przechodziło na emeryturę. U mnie w pracy wiele osób ma już ten kapitał ustalony. A ja nie złożyłem jeszcze wniosku o wyliczenie kapitału początkowego, chociaż do emerytury mam trzy lata. Czy muszę zatem teraz coś z tym zrobić, czy mogę poczekać aż Zakład Ubezpieczeń Społecznych zrobi to za mnie?
- Każdego roku o tej samej porze czekam na waloryzację mojej emerytury. Proszę o udzielenie informacji, w jakiej wysokości mogę się w tym roku spodziewać waloryzacji świadczeń?
- Uprzejmie proszę o informację, jaka jest nowa kwota bazowa w odniesieniu do emerytur ustalanych na starych zasadach?
- Proszę o informację, jaka jest w tym roku wysokość najniższych emerytur i rent?
- Od kilku lat pobieram świadczenie przedemerytalne. Mam zamiar kupić nieruchomość rolną o powierzchni użytków rolnych powyżej 2 ha przeliczeniowych. Słyszałem, że ten zakup będzie miał wpływ na pobieranie świadczenia przedemerytalnego?
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał mi rentę okresową na dwa lata. Wyznaczono również termin kolejnego badania. Jestem jednak mocno przeziębiony i nie powinienem wychodzić z domu. Proszę o wskazówki, w jaki sposób rozwiązać ten problem?
- Od zeszłego roku jestem na emeryturze pomostowej. Od 1 kwietnia br. ponownie zatrudniłem się i zamierzam popracować jeszcze przez rok lub dwa lata. Czy po skończeniu pracy ZUS przeliczy mi tę emeryturę pomostową z zaliczeniem lat pracy po przyznaniu emerytury?
- W styczniu tego roku nasz pracownik miał wypadek w pracy. W lipcu br. skończy mu się okres zasiłkowy, ale już teraz powiedział, że do pracy raczej nie wróci. Lekarz zasugerował mu, że jego stan zdrowia upoważnia do przyznania renty. Pracownik ma krótki, 4-letni staż pracy. Czy będzie miał prawo do renty, jakich formalności w związku z tym należy dopełnić?
- Czy pracownikowi, który uległ wypadkowi w drodze z pracy do domu, obecnie przysługuje świadczenie rentowe?
- Jakie są podstawowe możliwości uzyskania renty rodzinnej przez wdowę?
- Pobieram rentę rodzinną i studiuję. Studia skończę w czerwcu 2021 roku. Zamierzam wyjść za mąż. Czy renta zostanie mi odebrana, a jeśli nie, to czy zarobki przyszłego męża mogą rzutować na pobieranie renty? Ja nie pracuję
- Jakie są zasady orzekania o niezdolności do pracy w ZUS?
- Ubiegam się o rentę chorobową, bowiem mój lekarz uważa, że powinienem leczyć swoje schorzenia. Niektóre okresy pracy mam poświadczone tylko w dawnej książeczkowej legitymacji ubezpieczeniowej. Czy to wystarczy jako dowód?
- Pobieram od kilku lat nauczycielską pomostówkę. Nadarzyła się okazja pracy w Niemczech. Czy to nie będzie przeszkodą w pobieraniu tego świadczenia?
- Przechodzę w lutym 2021 r. na emeryturę, ale nie mam udokumentowanych wszystkich zarobków do obliczenia kapitału początkowego. Jak mój problem rozwiąże ZUS? Nie chciałbym, aby te lata były bez zarobków.
- 25 stycznia osiągnę wiek emerytalny. Jak będzie obliczona moja emerytura? Należałam do OFE, czy dostanę coś z tego tytułu?
- Jestem emerytowanym nauczycielem. W latach młodości byłem odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. ZUS nie dolicza z tego tytułu dodatku, czy słusznie? Dostałem też nagrodę jubileuszową; nie wiem, czy wlicza się ją do emerytury?
- Od kilku lat pobieram rentę, którą otrzymałem po wypadku w pracy. Renta jest niska, więc przez cały ten okres dodatkowo pracowałem. Teraz z powodu pandemii nie mogę dalej pracować i chciałbym podwyższyć to świadczenie. Czy rentę wypadkową można przeliczać?
Odpowiedzi
Jestem emerytowanym nauczycielem. W latach młodości byłem odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. ZUS nie dolicza z tego tytułu dodatku, czy słusznie? Dostałem też nagrodę jubileuszową; nie wiem, czy wlicza się ją do emerytury?
ZUS nie może przyznać do emerytury dodatku z tytułu odznaczenia Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz z tytułu otrzymania nagrody jubileuszowej. Obowiązujące przepisy w zakresie ubezpieczeń społecznych nie przewidują możliwości przyznania takich dodatków. Dodatki z tytułu odznaczeń państwowych przyznawane były do emerytur i rent na podstawie przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).
15 listopada 1991 r. weszła w życie ustawa rewaloryzacyjna z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.), której przepisy zniosły możliwość przyznania dodatku z tytułu odznaczeń państwowych.
Przepisy obecnie obowiązującej ustawy emerytalnej (z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 53 ze zm.), również nie przewidują wzrostów i dodatków do emerytury i renty z tytułu odznaczenia orderami lub tytułami honorowymi.
Wysokość otrzymanej nagrody jubileuszowej, od której istniał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne ma wpływ na wysokość emerytury, o ile podstawa wymiaru świadczenia ustalana jest z okresu, w którym wypłacono taką nagrodę.
Przy obliczaniu podstawy wymiaru emerytury uwzględniamy także nagrody za osiągnięcia zawodowe uzyskane przez nauczyciela w okresie, z którego wynagrodzenie stanowi podstawę wymiaru świadczenia (art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2019 r., poz. 2215).
Środkiem dowodowym potwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty jest przede wszystkim zaświadczenie pracodawcy. Zakład pracy, wystawiając zaświadczenie dla celów emerytalno-rentowych winien wykazać wynagrodzenie uzyskiwane w okresie trwania stosunku pracy, objęte obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP 12/2020