Pod koniec 2020 roku osiągnę wiek emerytalny i zamierzam przejść na emeryturę. W czasie mojej kariery zawodowej praca w gospodarstwie rolnym przeplatała się z pracą na etacie w różnych firmach. Proszę o odpowiedź na pytanie, jaki jest wpływ okresów „rolnych" na prawo i wysokość emerytury z ubezpieczenia pracowniczego?

Przy ustalaniu prawa do emerytury pracowniczej według dotychczasowych zasad oraz obliczaniu jej wysokości (art. 10, ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Dz.U. z 2018, poz. 1270 ze zm.) uwzględnia się:

• okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki
• przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16. roku życia
• przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia

jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.

Okresów tych nie uwzględnia się, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury, na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Osobie, której przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględniono czas pracy w gospodarstwie rolnym i która nie udowodniła okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze co najmniej 20 lat (kobieta) i 25 lat (mężczyzna), oblicza się wysokość przysługującego świadczenia jako część świadczenia obliczonego w myśl art. 53 ustawy emerytalnej, z uwzględnieniem okresów pracy w gospodarstwie rolnym, proporcjonalnie do udziału okresów składkowych i nieskładkowych w okresie stanowiącym sumę okresów składkowych, nieskładkowych i uwzględnionych okresów pracy w gospodarstwie rolnym.

Osobie, która udowodniła odpowiednio 20/25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, wysokość emerytury oblicza się na zasadach ogólnych, tj. w myśl art. 53 ustawy emerytalnej, bez uwzględnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym.

Świadczenie, do którego prawo ustalono z uwzględnieniem okresów pracy w gospodarstwie rolnym, zwiększa się o kwotę odpowiadającą części składkowej emerytury ustalonej według zasad wymiaru określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, z uwzględnieniem całego udowodnionego okresu pracy w gospodarstwie rolnym, z tym że okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym - bez podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu - po ukończeniu 16. roku życia, przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r., uwzględnia się, jeżeli przypadają nie wcześniej niż 25 lat przed ustaleniem prawa do emerytury.

Emerytura osoby, która opłaciła składki przewidziane w systemie rolniczego ubezpieczenia społecznego, jeśli przy ustalaniu dla niej prawa do emerytury według dotychczasowych zasad okresy składkowe i nieskładkowe nie zostały uzupełnione okresami rolnymi, ulega zwiększeniu za okres opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Zwiększenie to nie przysługuje osobie mającej ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Emerytura ustalona według dotychczasowych zasad podlega podwyższeniu do kwoty najniższej emerytury pod warunkiem udokumentowania co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych w przypadku kobiet, a w przypadku mężczyzn - 25 lat. Jeżeli okres składkowy i nieskładkowy jest krótszy, może zostać uzupełniony okresami pracy w gospodarstwie rolnym, wymienionymi w pkt. 3, pod warunkiem, że nie zostały one już zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty, na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP1/2020