Czy to prawda, że jako matce pobierającej emeryturę na chore dzieci przysługuje mi jakiś nowy dodatek?

Od 1 stycznia 2022 r. matki, które przeszły na emeryturę wcześniejszą kobiet (dalej: EWK) na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz.U. poz. 149), mogą składać wnioski o przyznanie świadczenia wyrównawczego (formularz wniosku ESWK można otrzymać w placówce ZUS lub pobrać ze strony internetowej ZUS) w wysokości stanowiącej różnicę między świadczeniem pielęgnacyjnym a EWK. Świadczenie będzie wypłacane przez ZUS.

EWK wprowadzono wcześniej niż świadczenie pielęgnacyjne. Wysokość EWK zwykle wynosi tyle, ile najniższa emerytura (obecnie 1250 zł), i jest waloryzowana na tych samych zasadach co wszystkie emerytury, natomiast świadczenie pielęgnacyjne jest wyższe (w 2022 r. wynosi 2119 zł) i jest podnoszone o tyle procent, o ile wzrasta najniższe wynagrodzenie. Matki pobierające EWK nie mogą korzystać ze świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ nie można go łączyć z jakąkolwiek emeryturą. W celu zniwelowania różnicy w wysokości tych świadczeń od 1 stycznia 2022 r. wprowadzono świadczenie wyrównawcze. Przysługuje ono osobom (najczęściej matkom), które w latach 90. XX w. zrezygnowały z pracy, aby zajmować się niepełnosprawnym potomkiem, i skorzystały z EWK. Warunkiem przyznania świadczenia będzie kontynuowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Zgodnie z nowymi przepisami ZUS i inne organy emerytalno-rentowe muszą do końca marca 2022 r. rozpatrzyć wnioski o świadczenie wyrównawcze złożone do końca lutego i wypłacić świadczenie z wyrównaniem od 1 stycznia.

W trakcie pobierania świadczenia wyrównawczego należy informować ZUS o wszelkich okolicznościach, które mają wpływ na prawo do tego świadczenia lub na jego wysokość. Takimi okolicznościami są np.: zaprzestanie sprawowania opieki nad dzieckiem, tymczasowe aresztowanie osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem lub odbywanie przez nią kary pozbawienia wolności, zmiany (np. dotyczące przyznania, ustania bądź ponownego przeliczenia) w zakresie świadczenia przyznanego przez zagraniczną instytucję właściwą do spraw emerytalno-rentowych.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 29 października 2021 r. o świadczeniu wyrównawczym dla osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz.U. poz. 2314); ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111, z późn. zm.).

Wiesława Lempska

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

BP2/2022