System zarządzania bezpieczeństwem

System zarządzania bezpieczeństwem w zakładach niesevesowskich, z założenia nie musi być tak złożony, jak w przypadku zakładów sevesowskich. Powinien jednak obejmować takie kluczowe elementy jak działania dotyczące procedur postępowania na wypadek awarii oraz procedur dotyczących szkoleń. Propozycja zapisów:

W systemie zarządzania bezpieczeństwem należy uwzględnić:

1. określenie, na wszystkich poziomach organizacji, obowiązków pracowników odpowiedzialnych za działania na wypadek awarii;

2. określenie, na wszystkich poziomach organizacji środków podejmowanych w celu uświadomienia potrzeby ciągłego doskonalenia działań na wypadek awarii;

3. określenie procedur postępowania na wypadek awarii;

4. określenie programu szkoleniowego oraz zapewnienie szkoleń dla pracowników, odpowiedzialnych za działania podejmowane na wypadek awarii oraz dla innych osób pracujących w zakładzie, w tym podwykonawców;

5. określenie mechanizmów weryfikujących ciągłość łańcucha przekazywania informacji oraz procedur postępowania na wypadek awarii;

6. określenie procedur przekazania okolicznym mieszkańcom informacji dotyczących sposobu zachowania i postępowania w sytuacji wystąpienia awarii;

Równocześnie konieczne są procedury umożliwiające prawidłowe działanie instalacji, co oznacza zapisy np.:

7. instrukcje bezpiecznego funkcjonowania instalacji, w której znajduje się substancja niebezpieczna, przewidziane dla normalnej eksploatacji instalacji, a także konserwacji i czasowych przerw w ruchu;

8. instrukcje sposobu postępowania w razie konieczności dokonania zmian w procesie przemysłowym;

9. prowadzenie, z uwzględnieniem najlepszych dostępnych praktyk, monitoringu funkcjonowania instalacji, w której znajduje się substancja niebezpieczna, umożliwiającego podejmowanie działań korekcyjnych w przypadku wystąpienia zjawisk stanowiących odstępstwo od normalnej eksploatacji instalacji, w tym związanych ze zużyciem instalacji i korozją jej elementów;

Dodatkowo dobrze byłoby, o ile to możliwe, aby w zakładzie wprowadzone i weryfikowane były, choćby w formie szczątkowej, takie elementy jak:

10. funkcjonowanie mechanizmów umożliwiających systematyczną analizę zagrożeń awarią przemysłową oraz prawdopodobieństwa jej wystąpienia;

11. systematyczną analizę przewidywanych sytuacji mogących prowadzić do awarii przemysłowych;

12. systematyczną ocenę programu zapobiegania awariom oraz systemu zarządzania bezpieczeństwem, prowadzoną z punktu widzenia ich aktualności i skuteczności ze wskazaniem sposobu jej dokumentowania i zatwierdzania.

Oczywiście nie są to wszystkie wymagania dotyczące systemu zarządzania bezpieczeństwem. Wystarczy odwołać się do systemu przyjętego w Załączniku III Dyrektywy Seveso III, który odnosi się bezpośrednio do takich kwestii jak: organizacja i personel, określenie i ocena poważnych zagrożeń, kontrola operacyjna, zarządzanie zmianami, planowanie operacyjno-ratownicze, kontrolowanie wykonywania zadań oraz audyty i przeglądy. Nie można jednak oczekiwać, że we wszystkich małych i średnich przedsiębiorstwach będących zakładami niesevesowskimi wdrożone będą wszystkie te elementy. Oczywiście warto byłoby, aby były uwzględnione, nawet jeżeli w bardzo ograniczonym stopniu, niemniej jednak nie może to być obligatoryjne.