Zgłoszenie zakładu
Dokument ten, zgodnie z nazwą, jest dokumentem wprowadzającym, przedstawiającym zakład, instalacje i substancje chemiczne w nim stosowane.
Analogicznie, jak w przypadku zakładów o dużym i zwiększonym ryzyku zakłady niesevesowskie powinny zostać zobligowane do zgłoszenia zakładu do organów kontrolno-nadzorczych. Jak zostało to już wspomniane na początku tego rozdziału, w Polsce instytucje kontrolno-nadzorcze dedykowane do przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym (PSP i GIOŚ) dla swoich potrzeb prowadzą niezależne wykazy zakładów niesevesowskich, jednakże nie są to oficjalnie wymagane wykazy, tylko wynikają wyłącznie ze świadomości zagrożeń stwarzanych przez tego typy obiekty. Świadczy to bezsprzecznie o profesjonalizmie naszych organów kontrolno-nadzorczych.
Mając na uwadze, że zakłady niesevesowskie to najczęściej małe i średnie przedsiębiorstwa, a charakter zagrożeń znacznie mniejszy, dokument zgłoszenia zakładu niesevesowskiego mógłby zostać bardzo ograniczony i bazując na wymaganiach ustawy Prawo ochrony środowiska mógłby zawierać tylko niezbędne minimum informacji, np.:
- imię i nazwisko lub nazwę prowadzącego zakład oraz dokładny adres danego zakładu;
- informacje wystarczające do zidentyfikowania substancji niebezpiecznych i kategorii przedmiotowych substancji lub substancji mogących znaleźć się w zakładzie;
- ilość i fizyczną postać danej substancji niebezpiecznej lub danych substancji niebezpiecznych;
- działalność lub proponowaną działalność prowadzoną w ramach instalacji lub obiektu magazynowego;
- najbliższe otoczenie zakładu oraz czynniki mogące spowodować poważną awarię lub pogłębić jej skutki.
Z premedytacją nie doprecyzowano pojęcia „najbliższe otoczenie zakładu”, które jako dość enigmatyczny zapis daje duże możliwości interpretacji i tak naprawdę będzie świadczyło o rzetelności prowadzącego zakład. W Polsce zakłady tego typu bywają zlokalizowane w obszarze leśnym z daleka od siedlisk ludzkich, ale także w obszarze gęstej zabudowy miejskiej (rys. 2).
Rys. 2. Przykładowe lokalizacje zakładów niesevesowskich w Polsce (gogle.maps.pl)
Informacje przedkładane organom kontrolno-nadzorczym mogą być i najprawdopodobniej będą bardziej lub mniej szczegółowe, uwzględniając bliższe lub dalsze „bezpośrednie sąsiedztwo”. Niemniej jednak, mając na uwadze obecne sformułowania odnoszące się do wymagań stawianych zakładom o zwiększonym i dużym ryzyku niezasadne byłoby wymaganie od prowadzących zakłady niesevesowskie więcej niż od zakładów sevesowskich, tym bardziej mając na uwadze nieporównywalny potencjał zagrożeń stwarzany przez te dwie grupy zakładów.
Racjonalnym wydaje się zastosowanie podejścia wynikającego ze stref zagrożeń ujętych w analizie ryzyka, ale również w tym przypadku jest wiele możliwości „dokładności”, ponieważ możliwe jest wykorzystanie zarówno najbardziej prawdopodobnych scenariuszy (które w większości przypadków nie wychodzą poza teren zakładu), jak i tych o mniejszym prawdopodobieństwie, a zakończywszy na „najczarniejszych scenariuszy” o najpoważniejszych skutkach. Oczywiście wszystko zależy od rodzaju i ilości substancji niebezpiecznych obecnych w zakładzie, jak i otoczenia zakładu (otwarty teren, wolna lub zwarta zabudowa wsi lub miasta, …). [6]
