Pytania
Pozostałe
lata202420232021201920182017201620152013200920082007
- Nasza pracownica ubiegała się o rentę chorobową z ZUS, lecz pod koniec kwietnia br. otrzymała odmowę z powodu stwierdzenia przez lekarza orzecznika, że jest zdolna do pracy. Pracownica nie zgadza się z taką decyzją i pyta, w jaki sposób można się odwołać?
- Jaka ochrona prawna przysługuje pracownikom w wieku przedemerytalnym
- Jestem lekarzem „zabiegowym”, wykonywałem pracę zaliczaną do prac w szczególnych warunkach. W jakim wieku mogę przejść na emeryturę, jeżeli moja praca wykonywana była około 12 lat w Polsce, w szpitalu i 4 lata za granicą w ramach kontraktu, za pośrednictwem POLSERWISU. Urodziłem się w roku 1948. Czy pracę wykonywaną w szczególnych warunkach dającą możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę – bez względu na okres jej wykonywania można sumować, czy też musi być wykonywana nieprzerwanie w jednym zakładzie pracy?
Odpowiedzi
Kategoria:Inne
Jaka ochrona prawna przysługuje pracownikom w wieku przedemerytalnym
Przepisy dotyczące prawa pracy gwarantują szczególną ochronę kontynuacji zatrudnienia przez pracowników tuż przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Ochrona ta obejmuje zakaz wypowiadania
umowy o pracę przez pracodawcę oraz znaczne ograniczenie w zakresie dopuszczalności wypowiedzenia warunków pracy i płacy.
Zakaz wypowiadania umowy o pracę
Zgodnie z art. 39 Kodeksu pracy, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia
umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Nie dotyczy to pracownika, który uzyskał prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ochrona przewidziana powołanym przepisem uwarunkowana jest nie tylko wiekiem, ale także odpowiednim stażem pracy, uprawniającym do emerytury w dniu osiągnięcia tego wieku. Należy podkreślić, iż ustanowiony w tym przepisie zakaz związany został wyłącznie z pojęciem wypowiedzenia umowy o pracę bez względu na to, kiedy następuje rozwiązanie stosunku pracy. Jest to przepis prawny zakazujący wypowiedzenia umowy o pracę w okresie trwania ochrony przedemerytalnej, która nie sprzeciwia się rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli
wypowiedzenie zostało dokonane przed datą obowiązywania zakazu wypowiedzenia. Przepis ten nie chroni także pracowników w wieku przedemerytalnym przed rozwiązaniem umowy bez wypowiedzenia
zarówno na podstawie art. 52 k.p. (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika), jak i w okolicznościach przewidzianych w art. 53 k.p. (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w związku z upływem okresu zasiłku chorobowego). Należy podkreślić, iż ochrona przewidziana w art. 39 k.p. nie dotyczy pracowników zatrudnionych na podstawie powołania. Do tych pracowników
stosuje się przepisy art. 72 k.p., z których wynika, że w razie odwołania pracownika, któremu brakuje nie więcej niż 2 lata do nabycia prawa do emerytury, organ odwołujący jest obowiązany zapewnić mu
inną pracę, odpowiednią ze względu na jego kwalifikacje zawodowe, przy czym przez okres równy okresowi wypowiedzenia pracownik ma prawo do wynagrodzenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Zakaz wypowiedzenia umowy o pracę wynikający z art. 39 Kodeksu pracy, nie dotyczy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy i pobierającego jednocześnie emeryturę, taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11.06.1991 r., sygn. akt I PZP 19/91.
Wiek emerytalny
W świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2004 r., nr 39 poz. 353 ze zm.) powszechnym wiekiem emerytalnym
uprawniającym do przejścia na emeryturę jest wiek wynoszący dla kobiet 60 lat, a dla mężczyzn 65 lat. Ponadto wymieniona ustawa przewiduje możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę przez
tych ubezpieczonych (art. 29-46), którzy spełnią wymagane warunki do dnia 31 grudnia 2008 r. Są to np. górnicy, kolejarze, pracownicy zatrudnieni w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
Wiek emerytalny tych pracowników, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie
przepisów dotychczasowych, które zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników, zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zakaz wypowiedzenia umowy o pracę obejmuje również pracowników,
zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia ustawowo obniżonego wieku emerytalnego dla tych kategorii zatrudnionych,
jeżeli dalszy okres zatrudnienia umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego niższego ustawowego wieku emerytalnego. Powyższe oznacza, że określony w art. 39 k.p. zakaz wypowiedzenia
umowy o pracę obejmuje również pracowników, zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia ustawowo obniżonego
wieku emerytalnego dla tych kategorii zatrudnionych, jeżeli dalszy okres zatrudnienia umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego niższego ustawowego wieku emerytalnego.
Przedstawione zasady ochrony kontynuacji zatrudnienia pracowników w wieku przedemerytalnym nie mają zastosowania w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. W takich przypadkach
nie stosuje się przepisów szczególnych, dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę (art. 411 k.p.). Podobnie, w myśl art. 24113 k.p., w razie zmiany układu zbiorowego, postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę. Nie mają w tym zakresie zastosowania przepisy szczególne, ograniczające dopuszczalność wypowiadania warunków umowy, w tym także dotyczące pracowników w wieku przedemerytalnym.
Podstawy prawne:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
2. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 162, poz. 1118 z późn. zm.).
3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku
emerytalnego pracowników, zatrudnionych w szczególnych warunkach lub
w szczególnym charakterze (DzU nr 8, poz. 43 z późn. zm.).
umowy o pracę przez pracodawcę oraz znaczne ograniczenie w zakresie dopuszczalności wypowiedzenia warunków pracy i płacy.
Zakaz wypowiadania umowy o pracę
Zgodnie z art. 39 Kodeksu pracy, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia
umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Nie dotyczy to pracownika, który uzyskał prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ochrona przewidziana powołanym przepisem uwarunkowana jest nie tylko wiekiem, ale także odpowiednim stażem pracy, uprawniającym do emerytury w dniu osiągnięcia tego wieku. Należy podkreślić, iż ustanowiony w tym przepisie zakaz związany został wyłącznie z pojęciem wypowiedzenia umowy o pracę bez względu na to, kiedy następuje rozwiązanie stosunku pracy. Jest to przepis prawny zakazujący wypowiedzenia umowy o pracę w okresie trwania ochrony przedemerytalnej, która nie sprzeciwia się rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli
wypowiedzenie zostało dokonane przed datą obowiązywania zakazu wypowiedzenia. Przepis ten nie chroni także pracowników w wieku przedemerytalnym przed rozwiązaniem umowy bez wypowiedzenia
zarówno na podstawie art. 52 k.p. (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika), jak i w okolicznościach przewidzianych w art. 53 k.p. (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w związku z upływem okresu zasiłku chorobowego). Należy podkreślić, iż ochrona przewidziana w art. 39 k.p. nie dotyczy pracowników zatrudnionych na podstawie powołania. Do tych pracowników
stosuje się przepisy art. 72 k.p., z których wynika, że w razie odwołania pracownika, któremu brakuje nie więcej niż 2 lata do nabycia prawa do emerytury, organ odwołujący jest obowiązany zapewnić mu
inną pracę, odpowiednią ze względu na jego kwalifikacje zawodowe, przy czym przez okres równy okresowi wypowiedzenia pracownik ma prawo do wynagrodzenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Zakaz wypowiedzenia umowy o pracę wynikający z art. 39 Kodeksu pracy, nie dotyczy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy i pobierającego jednocześnie emeryturę, taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11.06.1991 r., sygn. akt I PZP 19/91.
Wiek emerytalny
W świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2004 r., nr 39 poz. 353 ze zm.) powszechnym wiekiem emerytalnym
uprawniającym do przejścia na emeryturę jest wiek wynoszący dla kobiet 60 lat, a dla mężczyzn 65 lat. Ponadto wymieniona ustawa przewiduje możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę przez
tych ubezpieczonych (art. 29-46), którzy spełnią wymagane warunki do dnia 31 grudnia 2008 r. Są to np. górnicy, kolejarze, pracownicy zatrudnieni w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
Wiek emerytalny tych pracowników, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie
przepisów dotychczasowych, które zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników, zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zakaz wypowiedzenia umowy o pracę obejmuje również pracowników,
zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia ustawowo obniżonego wieku emerytalnego dla tych kategorii zatrudnionych,
jeżeli dalszy okres zatrudnienia umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego niższego ustawowego wieku emerytalnego. Powyższe oznacza, że określony w art. 39 k.p. zakaz wypowiedzenia
umowy o pracę obejmuje również pracowników, zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia ustawowo obniżonego
wieku emerytalnego dla tych kategorii zatrudnionych, jeżeli dalszy okres zatrudnienia umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego niższego ustawowego wieku emerytalnego.
Przedstawione zasady ochrony kontynuacji zatrudnienia pracowników w wieku przedemerytalnym nie mają zastosowania w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. W takich przypadkach
nie stosuje się przepisów szczególnych, dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę (art. 411 k.p.). Podobnie, w myśl art. 24113 k.p., w razie zmiany układu zbiorowego, postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę. Nie mają w tym zakresie zastosowania przepisy szczególne, ograniczające dopuszczalność wypowiadania warunków umowy, w tym także dotyczące pracowników w wieku przedemerytalnym.
Podstawy prawne:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
2. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 162, poz. 1118 z późn. zm.).
3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku
emerytalnego pracowników, zatrudnionych w szczególnych warunkach lub
w szczególnym charakterze (DzU nr 8, poz. 43 z późn. zm.).