Pytania
- Czy przejście na emeryturę później niż w momencie osiągnięcia wieku emerytalnego jest korzystne?
- Chciałbym przeliczyć emeryturę z uwzględnieniem lepszych zarobków, jakie otrzymywałem w niektórych firmach. Mam jednak tylko umowy o pracę, zaświadczenie o pracy w I kategorii zatrudnienia oraz legitymację ubezpieczeniową, w której zachowały się kartki ze zwolnieniami lekarskimi. Czy to wystarczy?
- Czy i w jakich sytuacjach można przeliczać renty lub emerytury?
- Jak wygląda przeliczanie emerytury przyznanej na nowych zasadach?
- Zmarł nasz kuzyn emeryt. Jego żona dostała po nim świadczenie, ale mniejsze, niż on pobierał. Ile powinna wynosić renta rodzinna?
- Ubiegam się o rentę wypadkową. Jak ZUS ją wylicza?
- W związku z tym, że latem wybieram się na emeryturę, chciałam zapytać o terminy i zasady podwyższania świadczeń.
- Jakie świadczenie pogrzebowe jest wypłacane w razie śmierci emeryta-rencisty?
- Jaką ochronę rentową prowadzi ZUS?
- Czy zgodnie z obecnymi przepisami emerytalnymi staż pracy ma wpływ na prawo do emerytury?
- Od ponad 10 lat pobieram rentę chorobową, a niedługo osiągnę wiek emerytalny. Czy ZUS będzie pamiętał, aby zamienić moją rentę na emeryturę?
- Czy po przejściu na emeryturę można jeszcze pracować?
- Mam subkonto w ZUS. Rozumiem, że są na nim moje pieniądze, które zbierałem w moim funduszu emerytalnym. Czy tak?
- Słyszałem, że zostały opublikowane nowe tablice dalszego trwania życia. Kogo one dotyczą?
- Słyszałem, że osoby, które pomimo osiągnięcia wieku emerytalnego jeszcze pracują, mogą skorzystać ze specjalnej ulgi podatkowej. Na czym ona polega?
- Czy student zaoczny ma prawo do renty rodzinnej?
- W poprzednich latach ZUS nie zaliczył mi dwóch okresów pracy. Czy w tej sytuacji kwestionowane okresy zatrudnienia (ubezpieczenia) mogą być uznane przez sąd?
- Jak w tym roku wygląda roczna waloryzacja kont emerytalnych? Podobno jest dość korzystna?
- Ile uczeń i student mogą dorobić do renty rodzinnej?
- Mam w banku konto (założone jeszcze w czasie, kiedy pracowałem), na które ZUS przelewa mi świadczenie emerytalne. Zastanawiam się jednak, czy mógłby mi je dostarczać listonosz?
- W jaki sposób dłuższa aktywność zawodowa wpływa na wysokość przyszłej emerytury?
- Po dwóch latach od zakończenia ostatniej pracy ciężko zachorowałem i ubiegałem się o rentę. Mam przepracowanych 27 lat pracy składkowej. Lekarz orzecznik ZUS przyznał mi rentę najpierw na rok, a potem na kolejny rok, i ustalił, że jestem całkowicie niezdolny do pracy, jednak na ostatnim badaniu stwierdził u mnie tyko częściową niezdolność do pracy. Czy w tej sytuacji nadal będę otrzymywał rentę?
- Mąż ubiega się o rentę i ostatnio był w ZUS na badaniu lekarskim. Lekarz uznał jednak, że mąż jest zdrowy. Co zrobić, jeśli nie zgadzamy się z orzeczeniem lub decyzją ZUS?
- Znalazłem na swoim koncie ZUS informację o zwiększeniu kwoty moich pieniędzy. Czyżby na przyszłą emeryturę?
- Ile wynosi dodatek do emerytury weterana poszkodowanego i komu przysługuje?
- Słyszałam, że od września tego roku nauczyciele mają możliwość przechodzenia na wcześniejszą emeryturę. Proszę o więcej informacji na ten temat
- Wiele się mówiło o tzw. rentach wdowich. Czy przepisy w tej sprawie zostały już uchwalone?
- Zbliżam się do osiągnięcia wieku emerytalnego, a w swoim życiu zawodowym miałam zarówno okresy zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych i umów o pracę, okresy, w których pobierałam zasiłek dla bezrobotnych lub przebywałam na urlopie bezpłatnym, jak i okresy prowadzenia tylko samej działalności gospodarczej (prowadzę ją zresztą do dziś). Które z tych okresów nie zostaną uwzględnione przy ustalaniu stażu pracy mającego wpływ na prawo do emerytury i jej wysokość? Podobno w tym zakresie szykują się jakieś korzystne zmiany przepisów? Zastanawiam się, czy mogłabym zyskać na tej zmianie, gdybym nie przeszła na emeryturę w tym roku, lecz odroczyła ten moment (do kiedy?)
Odpowiedzi
Po dwóch latach od zakończenia ostatniej pracy ciężko zachorowałem i ubiegałem się o rentę. Mam przepracowanych 27 lat pracy składkowej. Lekarz orzecznik ZUS przyznał mi rentę najpierw na rok, a potem na kolejny rok, i ustalił, że jestem całkowicie niezdolny do pracy, jednak na ostatnim badaniu stwierdził u mnie tyko częściową niezdolność do pracy. Czy w tej sytuacji nadal będę otrzymywał rentę?
ZUS przyznaje rentę z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli zostaną spełnione łącznie wszystkie warunki określone w przepisach ustawy emerytalnej, tj. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 z późno zm.). Zgodnie z art. 57 i art. 58 tej ustawy renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu po spełnieniu łącznie następujących warunków:
- ubezpieczony jest niezdolny do pracy;
- ubezpieczony ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, który dla osoby, u której niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat, wynosi co najmniej pięć lat w okresie ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy;
- niezdolność do pracy powstała w okresach wymienionych wart. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Warunek powstania niezdolności do pracy nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia nie jest wymagany w odniesieniu do mężczyzny całkowicie niezdolnego do pracy, jeżeli udowodni on co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Ze względu na to, że warunkiem powstania prawa do renty na podstawie ustawy emerytalnej jest całkowita niezdolność do pracy, istnienie tego prawa jest uzależnione od utrzymywania się tej niezdolności. Jeżeli więc ten warunek nie jest spełniony z powodu zmiany stopnia niezdolności do pracy z całkowitej na częściową, następuje ustanie prawa do renty. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w sprawie opisanej w treści pytania, zatem renta powinna zostać wstrzymana.
W myśl art. 14 ust. 3 ustawy emerytalnej podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy, stanowi wydane przez lekarza orzecznika orzeczenie (wobec którego nie wniesiono sprzeciwu lub nie zgłoszono zarzutu wadliwości) albo orzeczenie komisji lekarskiej. W ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia ubezpieczonemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do komisji lekarskiej. Ubezpieczony zostaje wówczas wezwany na badanie przez komisję lekarską, a następnie - w zależności od treści orzeczenia - komisja wydaje stosowną decyzję. Od decyzji wydanej przez organ rentowy w sprawie renty przysługuje odwołanie do właściwego sądu - w terminie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 z późno zm.). Odwołanie należy wnieść na piśmie, za pośrednictwem organu rentowego, który wydał decyzję, w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Odwołanie można również wnieść (we wskazanym terminie) w formie ustnej do protokołu sporządzonego przez organ, który wydał zaskarżaną decyzję.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP8/2024