Pytania
- Czy przejście na emeryturę później niż w momencie osiągnięcia wieku emerytalnego jest korzystne?
- Chciałbym przeliczyć emeryturę z uwzględnieniem lepszych zarobków, jakie otrzymywałem w niektórych firmach. Mam jednak tylko umowy o pracę, zaświadczenie o pracy w I kategorii zatrudnienia oraz legitymację ubezpieczeniową, w której zachowały się kartki ze zwolnieniami lekarskimi. Czy to wystarczy?
- Czy i w jakich sytuacjach można przeliczać renty lub emerytury?
- Jak wygląda przeliczanie emerytury przyznanej na nowych zasadach?
- Zmarł nasz kuzyn emeryt. Jego żona dostała po nim świadczenie, ale mniejsze, niż on pobierał. Ile powinna wynosić renta rodzinna?
- Ubiegam się o rentę wypadkową. Jak ZUS ją wylicza?
- W związku z tym, że latem wybieram się na emeryturę, chciałam zapytać o terminy i zasady podwyższania świadczeń.
- Jakie świadczenie pogrzebowe jest wypłacane w razie śmierci emeryta-rencisty?
- Jaką ochronę rentową prowadzi ZUS?
- Czy zgodnie z obecnymi przepisami emerytalnymi staż pracy ma wpływ na prawo do emerytury?
- Od ponad 10 lat pobieram rentę chorobową, a niedługo osiągnę wiek emerytalny. Czy ZUS będzie pamiętał, aby zamienić moją rentę na emeryturę?
- Czy po przejściu na emeryturę można jeszcze pracować?
- Mam subkonto w ZUS. Rozumiem, że są na nim moje pieniądze, które zbierałem w moim funduszu emerytalnym. Czy tak?
- Słyszałem, że zostały opublikowane nowe tablice dalszego trwania życia. Kogo one dotyczą?
- Słyszałem, że osoby, które pomimo osiągnięcia wieku emerytalnego jeszcze pracują, mogą skorzystać ze specjalnej ulgi podatkowej. Na czym ona polega?
- Czy student zaoczny ma prawo do renty rodzinnej?
- W poprzednich latach ZUS nie zaliczył mi dwóch okresów pracy. Czy w tej sytuacji kwestionowane okresy zatrudnienia (ubezpieczenia) mogą być uznane przez sąd?
- Jak w tym roku wygląda roczna waloryzacja kont emerytalnych? Podobno jest dość korzystna?
- Ile uczeń i student mogą dorobić do renty rodzinnej?
- Mam w banku konto (założone jeszcze w czasie, kiedy pracowałem), na które ZUS przelewa mi świadczenie emerytalne. Zastanawiam się jednak, czy mógłby mi je dostarczać listonosz?
- W jaki sposób dłuższa aktywność zawodowa wpływa na wysokość przyszłej emerytury?
- Po dwóch latach od zakończenia ostatniej pracy ciężko zachorowałem i ubiegałem się o rentę. Mam przepracowanych 27 lat pracy składkowej. Lekarz orzecznik ZUS przyznał mi rentę najpierw na rok, a potem na kolejny rok, i ustalił, że jestem całkowicie niezdolny do pracy, jednak na ostatnim badaniu stwierdził u mnie tyko częściową niezdolność do pracy. Czy w tej sytuacji nadal będę otrzymywał rentę?
- Mąż ubiega się o rentę i ostatnio był w ZUS na badaniu lekarskim. Lekarz uznał jednak, że mąż jest zdrowy. Co zrobić, jeśli nie zgadzamy się z orzeczeniem lub decyzją ZUS?
- Znalazłem na swoim koncie ZUS informację o zwiększeniu kwoty moich pieniędzy. Czyżby na przyszłą emeryturę?
- Ile wynosi dodatek do emerytury weterana poszkodowanego i komu przysługuje?
- Słyszałam, że od września tego roku nauczyciele mają możliwość przechodzenia na wcześniejszą emeryturę. Proszę o więcej informacji na ten temat
- Wiele się mówiło o tzw. rentach wdowich. Czy przepisy w tej sprawie zostały już uchwalone?
- Zbliżam się do osiągnięcia wieku emerytalnego, a w swoim życiu zawodowym miałam zarówno okresy zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych i umów o pracę, okresy, w których pobierałam zasiłek dla bezrobotnych lub przebywałam na urlopie bezpłatnym, jak i okresy prowadzenia tylko samej działalności gospodarczej (prowadzę ją zresztą do dziś). Które z tych okresów nie zostaną uwzględnione przy ustalaniu stażu pracy mającego wpływ na prawo do emerytury i jej wysokość? Podobno w tym zakresie szykują się jakieś korzystne zmiany przepisów? Zastanawiam się, czy mogłabym zyskać na tej zmianie, gdybym nie przeszła na emeryturę w tym roku, lecz odroczyła ten moment (do kiedy?)
Odpowiedzi
Zbliżam się do osiągnięcia wieku emerytalnego, a w swoim życiu zawodowym miałam zarówno okresy zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych i umów o pracę, okresy, w których pobierałam zasiłek dla bezrobotnych lub przebywałam na urlopie bezpłatnym, jak i okresy prowadzenia tylko samej działalności gospodarczej (prowadzę ją zresztą do dziś). Które z tych okresów nie zostaną uwzględnione przy ustalaniu stażu pracy mającego wpływ na prawo do emerytury i jej wysokość? Podobno w tym zakresie szykują się jakieś korzystne zmiany przepisów? Zastanawiam się, czy mogłabym zyskać na tej zmianie, gdybym nie przeszła na emeryturę w tym roku, lecz odroczyła ten moment (do kiedy?)
Zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej osobom ubezpieczonym, urodzonym po 31 grudnia 1948 r., przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 60 lat w przypadku kobiet i co najmniej 65 lat w przypadku mężczyzn. Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy składkowe i nieskładkowe - jeżeli zostaną odpowiednio udokumentowane. Nie uwzględnia się jednak okresu urlopu bezpłatnego, bowiem nie jest on objęty składkami na ubezpieczenie społeczne.
Należy jednak pamiętać, że dla osoby urodzonej po 31 grudnia 1948 r. emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę tej osoby. Staż pracy ma więc znaczenie głównie przy ustalaniu kapitału początkowego.
W celu ustalenia podstawy obliczenia emerytury bierze się pod uwagę:
- zwaloryzowany kapitał początkowy (jeśli dana osoba była objęta ubezpieczeniem społecznym przed 1 stycznia 1999 r.);
- zwaloryzowane składki na ubezpieczenie emerytalne, które zostały zapisane na koncie w ZUS po 1998 r. (do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego ZUS zacznie wypłacać emeryturę);
- zwaloryzowane środki zapisane na subkoncie w ZUS, w tym również przeniesione z OFE - jeśli dana osoba jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Obecnie nie są znane ani procedowane zmiany przepisów emerytalnych w powyższym zakresie.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP10/2024