Pytania
- Czy przejście na emeryturę później niż w momencie osiągnięcia wieku emerytalnego jest korzystne?
- Chciałbym przeliczyć emeryturę z uwzględnieniem lepszych zarobków, jakie otrzymywałem w niektórych firmach. Mam jednak tylko umowy o pracę, zaświadczenie o pracy w I kategorii zatrudnienia oraz legitymację ubezpieczeniową, w której zachowały się kartki ze zwolnieniami lekarskimi. Czy to wystarczy?
- Czy i w jakich sytuacjach można przeliczać renty lub emerytury?
- Jak wygląda przeliczanie emerytury przyznanej na nowych zasadach?
- Zmarł nasz kuzyn emeryt. Jego żona dostała po nim świadczenie, ale mniejsze, niż on pobierał. Ile powinna wynosić renta rodzinna?
- Ubiegam się o rentę wypadkową. Jak ZUS ją wylicza?
- W związku z tym, że latem wybieram się na emeryturę, chciałam zapytać o terminy i zasady podwyższania świadczeń.
- Jakie świadczenie pogrzebowe jest wypłacane w razie śmierci emeryta-rencisty?
- Jaką ochronę rentową prowadzi ZUS?
- Czy zgodnie z obecnymi przepisami emerytalnymi staż pracy ma wpływ na prawo do emerytury?
- Od ponad 10 lat pobieram rentę chorobową, a niedługo osiągnę wiek emerytalny. Czy ZUS będzie pamiętał, aby zamienić moją rentę na emeryturę?
- Czy po przejściu na emeryturę można jeszcze pracować?
- Mam subkonto w ZUS. Rozumiem, że są na nim moje pieniądze, które zbierałem w moim funduszu emerytalnym. Czy tak?
- Słyszałem, że zostały opublikowane nowe tablice dalszego trwania życia. Kogo one dotyczą?
- Słyszałem, że osoby, które pomimo osiągnięcia wieku emerytalnego jeszcze pracują, mogą skorzystać ze specjalnej ulgi podatkowej. Na czym ona polega?
- Czy student zaoczny ma prawo do renty rodzinnej?
- W poprzednich latach ZUS nie zaliczył mi dwóch okresów pracy. Czy w tej sytuacji kwestionowane okresy zatrudnienia (ubezpieczenia) mogą być uznane przez sąd?
- Jak w tym roku wygląda roczna waloryzacja kont emerytalnych? Podobno jest dość korzystna?
- Ile uczeń i student mogą dorobić do renty rodzinnej?
- Mam w banku konto (założone jeszcze w czasie, kiedy pracowałem), na które ZUS przelewa mi świadczenie emerytalne. Zastanawiam się jednak, czy mógłby mi je dostarczać listonosz?
- W jaki sposób dłuższa aktywność zawodowa wpływa na wysokość przyszłej emerytury?
- Po dwóch latach od zakończenia ostatniej pracy ciężko zachorowałem i ubiegałem się o rentę. Mam przepracowanych 27 lat pracy składkowej. Lekarz orzecznik ZUS przyznał mi rentę najpierw na rok, a potem na kolejny rok, i ustalił, że jestem całkowicie niezdolny do pracy, jednak na ostatnim badaniu stwierdził u mnie tyko częściową niezdolność do pracy. Czy w tej sytuacji nadal będę otrzymywał rentę?
- Mąż ubiega się o rentę i ostatnio był w ZUS na badaniu lekarskim. Lekarz uznał jednak, że mąż jest zdrowy. Co zrobić, jeśli nie zgadzamy się z orzeczeniem lub decyzją ZUS?
- Znalazłem na swoim koncie ZUS informację o zwiększeniu kwoty moich pieniędzy. Czyżby na przyszłą emeryturę?
- Ile wynosi dodatek do emerytury weterana poszkodowanego i komu przysługuje?
- Słyszałam, że od września tego roku nauczyciele mają możliwość przechodzenia na wcześniejszą emeryturę. Proszę o więcej informacji na ten temat
- Wiele się mówiło o tzw. rentach wdowich. Czy przepisy w tej sprawie zostały już uchwalone?
- Zbliżam się do osiągnięcia wieku emerytalnego, a w swoim życiu zawodowym miałam zarówno okresy zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych i umów o pracę, okresy, w których pobierałam zasiłek dla bezrobotnych lub przebywałam na urlopie bezpłatnym, jak i okresy prowadzenia tylko samej działalności gospodarczej (prowadzę ją zresztą do dziś). Które z tych okresów nie zostaną uwzględnione przy ustalaniu stażu pracy mającego wpływ na prawo do emerytury i jej wysokość? Podobno w tym zakresie szykują się jakieś korzystne zmiany przepisów? Zastanawiam się, czy mogłabym zyskać na tej zmianie, gdybym nie przeszła na emeryturę w tym roku, lecz odroczyła ten moment (do kiedy?)
Odpowiedzi
Słyszałem, że zostały opublikowane nowe tablice dalszego trwania życia. Kogo one dotyczą?
Nowa tablica trwania życia została opublikowana przez GUS na podstawie danych o śmiertelności za 2023 r., w którym odnotowano 408 tys. zgonów (o 39 tys. mniej niż w 2022 r.). Tablica jest kluczowym elementem przy wyliczaniu emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. Ustalenie wysokości świadczenia opiera się na prostym działaniu matematycznym, polegającym na podzieleniu podstawy obliczenia przez przeciętne dalsze trwanie życia. Im większy jest licznik i im mniejszy mianownik, tym wyższa wysokość emerytury.
Osoby, które osiągną wiek emerytalny między kwietniem tego roku a marcem przyszłego roku, nie muszą się spieszyć z przejściem na emeryturę, aby skorzystać z tegorocznej tablicy GUS. Przyznając emeryturę, ZUS zawsze sprawdza, czy dla zainteresowanego korzystniejsza jest tablica obowiązująca w momencie złożenia wniosku o emeryturę, czy ta, która obowiązywała w momencie, gdy ukończył on wiek emerytalny, i przyjmuje do obliczeń wariant korzystniejszy.
Nowa tablica nie dotyczy osób, które już przeszły na emeryturę. Nie ma zatem sensu składanie wniosków o przeliczenie emerytury tylko z powodu ogłoszenia nowej tablicy GUS. Przeliczenie emerytury jest możliwe w ściśle określonych sytuacjach - np. wtedy, gdy emeryt po przyznaniu świadczenia pracował i odprowadzał składki emerytalne. Raz na rok lub po ustaniu zatrudnienia może on doliczyć je do świadczenia. Jednakże nowa tablica zostanie wykorzystana wyłącznie w odniesieniu do dodatkowych składek, a nie do całego świadczenia.
Tablice mogą posłużyć do hipotetycznego wyliczenia przyszłej emerytury dla osób, które odkładają decyzję o przejściu na emeryturę, ponieważ chciałyby uzyskać jak najwyższe świadczenie.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP5/2024