Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna - specjalności w zakresie stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej

21 września 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie stanowiska oraz inspektorów ochrony radiologicznej (Dz.U. poz. 1513), wydane na podstawie art. 12b ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r.- Prawo atomowe (Dz.U. z 2014 r. poz. 1512, z poźn. zm.).

Rozporządzenie określa:

1) specjalności w zakresie stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej i szczegółowe warunki nadawania uprawnień do zajmowania stanowiska o danej specjalności;

2)  typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej oraz rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, i szczegółowe warunki nadawania tych uprawnień;

3)  tryb nadawania przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki uprawnień inspektora ochrony radiologicznej oraz uprawnień dla osób, które mogą być zatrudnione na stanowisku mającym istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej;

4)  tryb pracy komisji egzaminacyjnej i składów egzaminacyjnych komisji egzaminacyjnej, sposób i tryb przygotowania i przeprowadzania egzaminów, sposób wnoszenia opłaty za egzamin, jej wysokość oraz wysokość wynagrodzenia członków komisji egzaminacyjnej;

5)  wymagane zakresy szkoleń i formy organizowania szkoleń, warunki, jakie muszą spełniać jednostki przeprowadzające szkolenie, a także tryb uzyskiwania wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 7 ust. 11 ustawy Prawo atomowe, oraz do rejestru, o którym mowa w art. 12a ust. 3 ustawy Prawo atomowe.

Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, specjalnościami w zakresie stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej są: operator reaktora badawczego, dozymetrysta i starszy dozymetrysta reaktora badawczego, kierownik zmiany reaktora badawczego, kierownik reaktora badawczego, zastępca dyrektora do spraw bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej posiadającej reaktor badawczy, specjalista do spraw ewidencji materiałów jądrowych, operator przechowalnika wypalonego paliwa jądrowego, kierownik składowiska odpadów promieniotwórczych, kierownik zakładu unieszkodliwiania odpadów promieniotwórczych, operator akceleratora stosowanego do celów innych niż medyczne z wyłączeniem akceleratorów stosowanych do kontroli pojazdów, operator akceleratora stosowanego do kontroli pojazdów, operator akceleratora stosowanego do celów medycznych oraz urządzeń do teleradioterapii oraz operator urządzeń do brachyterapii ze źródłami promieniotwórczymi.

Wydanie rozporządzenia związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów (Dz.U. poz. 1505), zmieniającej m.in. ustawę Prawo atomowe. W wyniku tej nowelizacji, dotychczasowe czternaście stanowisk mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej zastąpiono jednym stanowiskiem o różnych specjalnościach. Zgodnie z § 13 rozporządzenia, uprawnienia do zajmowania stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej o określonej specjalności w jednostce organizacyjnej wykonującej działalność polegającą na budowie, rozruchu, eksploatacji lub likwidacji obiektu jądrowego umożliwiają zajmowanie takiego stanowiska o określonej specjalności tylko w jednostce organizacyjnej wskazanej imiennie.

Uprawnienia do zajmowania stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w jednostce niewykonującej działalności polegającej na budowie, rozruchu, eksploatacji lub likwidacji obiektu jądrowego, nadane w trybie określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie stanowisk mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz inspektorów ochrony radiologicznej (Dz.U. poz. 173), umożliwiają zajmowanie stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej o odpowiedniej specjalności na terenie całego kraju, przez czas określony w dotychczasowym uprawnieniu. Natomiast uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej nadane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność przez okres, na jaki zostały nadane.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 2016 r. dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Rady 96/29/Euratom z 13 maja 1996 r„ ustanawiającej podstawowe normy bezpieczeństwa w zakresie ochrony zdrowia pracowników i ogółu społeczeństwa przed zagrożeniami wynikającymi z promieniowania jonizującego (Dz. Urz. WE L159 z 29.06.1996, str. 1, Dz. Urz. UE polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 291). Dotychczas obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie stanowisk mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz inspektorów ochrony radiologicznej (Dz.U. poz. 1022), zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów, utraciło moc 31 marca 2016 r.

Oprac. Anna Gałązka

specjalistka ds. legislacji

BP 11/2016