Nakaz ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sporządzenia dokumentacji powypadkowej pracowników w przypadku ekspozycji na czynniki biologiczne wskutek zakłucia lub skaleczenia narzędziami medycznymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych

Wyrokiem z 2 lutego 2017 r. (sygn. akt I OSK1398/15) Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2014 r. w przedmiocie nakazania ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sporządzenia wymaganej dokumentacji powypadkowej pracowników, uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę kasacyjną.

   Zaskarżony wyrok WSA w Krakowie dotyczył decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w przedmiocie nakazania ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sporządzenia wymaganej dokumentacji powypadkowej pracowników, w przypadkach ekspozycji na czynniki biologiczne wskutek zakłucia lub skaleczenia narzędziami medycznymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych. WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane. Jak stwierdził WSA w uzasadnieniu swojego wyroku: „nie ma racjonalnych podstaw do traktowania każdego zakłucia identycznie jak wypadku przy pracy i sporządzania karty wypadku. Do uznania zdarzenia za wypadek przy pracy nie wymaga się jednoczesnego wystąpienia przyczyny i skutku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2013 r. II UK162/12). Jeżeli wskutek zakłucia dojdzie do urazu, za jaki należy uznać np. zakażenie, wówczas można mówić, że jest to wypadek przy pracy."

   Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku, istotą prowadzonego sporu było udzielenie odpowiedzi na pytanie o właściwą interpretację zawartego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1242, z późn. zm.) pojęcia wypadku przy pracy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą.

   Zdaniem NSA, Sąd Wojewódzki dokonał błędnej wykładni pojęcia wypadku przy pracy zawartej w art. 3 ust. 1 wymienionej ustawy, zawężając pojęcie urazu użyte w tym przepisie. Przy zdarzeniach polegających na zakłuciu lub skaleczeniu narzędziami medycznymi podczas udzielania świadczeń zdrowotnych ich okoliczności i skutki winny być ustalone w drodze postępowania powypadkowego, zaś względy pragmatyczne nie mogą stanowić elementu warunkującego samo wszczęcie tego postępowania.

Oprac. Anna Gałązka

specjalistka ds. legislacji

BP  4/2017