Ruch podziemnych zakładów górniczych

9 czerwca 2017 r. zostało ogłoszone rozporządzenie Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych (Dz.U. poz. 1118) wydane na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2016 r. poz. 1131, z późn. zm.).

Rozporządzenie to dokonuje, w zakresie swojej regulacji, wdrożenia dyrektywy Rady 92/104/EWG z dnia 3 grudnia 1992 r. w sprawie minimalnych wymagań w za- kresie poprawy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników odkrywkowego i podziemnego przemysłu wydobywczego (dwunasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. WE L404 z 31.12.1992, str. 10, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 134).

Rozporządzenie Ministra Energii było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz.U. poz. 1169, z 2006 r. poz. 863 oraz z 2010 r. poz. 855), które zgodnie z art. 224 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze utraci moc z dniem 1 lipca 2017 r.

Rozporządzenie określa szczegółowe wymagania dotyczące prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych w zakresie:

1)  bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym oceniania i dokumentowania ryzyka zawodowego oraz stosowania niezbędnych rozwiązań zmniejszających to ryzyko;

2)   bezpieczeństwa pożarowego;

3)   gospodarki złożami kopalin w procesie ich wydobywania;

4)   przygotowania wydobytych kopalin do sprzedaży;

5)   ochrony środowiska;

6)   podstawowych obiektów, maszyn i urządzeń zakładu górniczego;

7)   obiektów zakładu górniczego stanowiących ściany prowadzone w warunkach specjalnych oraz obiektów zakładu górniczego stanowiących oddziały eksploatujące partie złóż rud miedzi w warunkach specjalnych;

8)  przypadków, w których przedsiębiorca jest obowiązany posiadać dowód sprawdzenia rozwiązań technicznych przez rzeczoznawcę do spraw ruchu zakładu górniczego.

Przepisy rozporządzenia stosuje się odpowiednio do wykonywania robót geologicznych metodą podziemną oraz do działalności, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze.

Kwestie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego reguluje dział II rozporządzenia, określający m.in. rodzaje dokumentacji prowadzenia ruchu zakładu górniczego, obowiązki pracodawcy w zakresie sporządzania dokumentu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, obowiązki kierownika ruchu zakładu górniczego, a także niezbędne wyposażenie zakładu górniczego. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, przed rozpoczęciem prac przedsiębiorca sporządza dla zakładu górniczego dokument bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników. Zakres tego dokumentu określa załącznik nr 2do rozporządzenia. Stanowi on zbiór wewnętrznych regulacji oraz dokumentów umożliwiających ocenę i dokumentowa- nie ryzyka zawodowego oraz stosowania niezbędnych środków profilaktycznych zmniejszających to ryzyko w zakładzie górniczym, zawierający m.in.:

1)   strukturę organizacyjną zakładu górniczego;

2)   opis zagrożeń w zakładzie górniczym;

3)   odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy;

4)   sposób aktualizacji dokumentu bezpieczeństwa;

5)   sposób oceny i dokumentowania ryzyka;

6)   opis postępowania związanego z bezpiecznym prowadzeniem ruchu zakładu górniczego we wskazanym zakresie;

7)  opis postępowania związanego z bezpieczeństwem zatrudnionych w ruchu zakładu górniczego we wskazanym zakresie;

8)   opis postępowania w sytuacjach awaryjnych dotyczących:

           a)   sposobów ewakuacji i zapewnienia środków ratunkowych,

           b)   organizacji ratownictwa i pierwszej pomocy medycznej,

           c)   zapewnienia łączności, systemów ostrzegawczych i alarmowych.

Zgodnie z § 16 rozporządzenia, pracowników lub ich reprezentantów informuje się o wszelkich podejmowanych działaniach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony zdrowia w miejscach i na stanowiskach pracy, a przekazywane informacje opracowuje się w sposób zrozumiały dla pracowników, których dotyczą. Rozporządzenie weszło w życie 1 lipca 2017 r„ z wyjątkiem § 27 ust. 3, który wchodzi w życie po upływie 2 lat od dnia ogłoszenia oraz § 331 ust. 1 pkt 1, który

wchodzi w życie 1 stycznia 2018 r.

Oprac. Anna Gałązka
specjalistka ds. legislacji
BP 7/2017