Pytania

Odpowiedzi

Kategoria:Emerytury i renty

Wkrótce osiągnę wiek emerytalny, a w pracy usłyszałem, że muszę sobie ustalić w ZUS kapitał początkowy. Co to jest?

 

Pojęcie kapitału początkowego wprowadzono przepisami ustawy emerytalnej, aby umożliwić obliczenie wysokości emerytury z tzw. systemu zreformowanego (opartej na zdefiniowanej składce). Jest on wyliczany na dzień 1 stycznia 1999 r. (bez względu na datę przesłania do ZUS wniosku o jego ustalenie i datę wydania decyzji ustalającej jego wysokość) każdej osobie urodzonej po 31 grudnia 1948 r. oraz osobie, która przed 1999 r. opłacała składki na ubezpieczenie społeczne lub pozostawała w zatrudnieniu. Ponadto kapitał początkowy obliczany jest dla osoby urodzonej przed 1949 r., która:
 

  • zgłosi wniosek o emeryturę z tytułu osiągnięcia powszechnie obowiązującego wieku emerytalnego po dniu 31 grudnia 2008 r. i wystąpi o obliczenie emerytury według zreformowanych zasad;
  • osiągnęła powszechny wiek emerytalny;
  • ma okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące co najmniej 20 lat w przypadku kobiety i 25 lat w przypadku mężczyzny (z zastrzeżeniem, że okresy nieskładkowe mogą być uwzględnione w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych),
  • kontynuowała ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.
     

Do obliczenia kapitału początkowego, który ma postać emerytury ustalanej na dotychczasowych zasadach, niezbędne jest obliczenie podstawy jego wymiaru w sposób określony w ustawie emerytalnej. Zasadniczo przyjmuje się wynagrodzenie (dochód), które stanowiło podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne przed 1999 r., z okresu:
 

  • kolejnych dziesięciu lat kalendarzowych, wybranych z okresu przed 1 stycznia 1999 r.;
  • 20 lat kalendarzowych, dowolnie wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed 1999 r.;
  • faktycznego podlegania ubezpieczeniu – w przypadku osób urodzonych 31 grudnia 1968 r. lub później oraz osób urodzonych przed 31 grudnia 1968 r., które (z powodu odbywania czynnej służby wojskowej, pełnienia zastępczej służby wojskowej, korzystania z urlopu wychowawczego czy nauki w szkole wyższej ukończonej na jednym kierunku) nie mogą udowodnić co najmniej dziesięciu kolejnych lat kalendarzowych przed 1 stycznia 1999 r., w których osiągały zarobki.

 

Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP5/2023

Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2026

Pobierz stronę w wersji PDF