Pojęcie społecznej odpowiedzialności

Podstawowym celem społecznej odpowiedzialności jest wspieranie zrównoważonego rozwoju, który ma umożliwiać osiąganie wysokiej jakości życia, zdrowia i dobrobytu oraz ich łączenie ze sprawiedliwością społeczną i utrzymaniem zdolności Ziemi do podtrzymywania życia w całej jego różnorodności. Cele zrównoważonego rozwoju są wspólne dla wszystkich ludzi i mogą być traktowane jako swego rodzaju podsumowanie szerszych oczekiwań społeczeństwa, które powinny zostać uwzględnione przez przedsiębiorstwa pragnące postępować odpowiedzialnie.

Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw odnosi się zarówno do działań wynikających ze zobowiązań prawnych wobec społeczeństwa i środowiska, jak i wykraczających ponad te zobowiązania. Realizacja takich działań wymaga integracji kwestii społecznych, środowiskowych, etycznych i tych związanych z prawami człowieka, a także problemów konsumentów z ogólną działalnością i strategią przedsiębiorstw, w ścisłej współpracy z interesariuszami.

Społeczna odpowiedzialność zakłada działania, które są prowadzone z uwzględnieniem zasad  uznawanych za moralne i prawidłowe. Zasady te dotyczą w szczególności:

• rozliczalności, która oznacza odpowiedzialność przedsiębiorstwa za wpływ podejmowanych decyzji i działań na społeczeństwo, środowisko oraz gospodarkę, zwłaszcza w przypadku możliwości wystąpienia istotnych negatywnych oddziaływań, oraz zapobieganie ich występowaniu;
• przejrzystości, która oznacza udostępnianie odpowiednich informacji o polityce, decyzjach i działaniach, za które organizacja odpowiada, w szczególności tych odnoszących się do oddziaływania na społeczeństwo i środowisko naturalne; informacje te powinny być dostępne i zrozumiałe zwłaszcza dla osób, których dotyczy to oddziaływanie;
• postępowania etycznego, opartego na wartościach takich jak uczciwość, sprawiedliwość i prawość; postępowanie takie wymaga między innymi definiowania i komunikowania standardów postępowania etycznego, jakiego oczekuje się od struktur zarządczych, personelu, dostawców, wykonawców, a także tych osób, które mają możliwość wpływania na funkcjonowanie przedsiębiorstwa oraz występujących w jej imieniu;
• poszanowania interesów interesariuszy;
• poszanowania prawa, co oznacza konieczność zapewnienia zgodności działań z obowiązującymi wymaganiami prawa; postępując zgodnie z tą zasadą należy w szczególności aktualizować wiedzę na temat wszystkich obowiązujących przedsiębiorstwo przepisów prawa,  informować o obowiązku ich przestrzegania oraz okresowo dokonywać przeglądów zgodności działań i decyzji z tymi przepisami;
• poszanowania międzynarodowych norm postępowania;
• poszanowania praw człowieka.

Postrzeganie organizacji jako odpowiedzialnej społecznie może mieć wpływ na jej na jej wizerunek, na zdolność do pozyskiwania i utrzymywania pracowników i klientów, jak również na dotyczące organizacji opinie inwestorów, sponsorów i społeczności finansowej, a także relacje z władzami rządowymi, mediami, dostawcami, partnerami, klientami oraz społecznością, w której organizacja funkcjonuje.

Wskazówki dotyczące praktycznej realizacji koncepcji społecznej odpowiedzialności w organizacji, odnoszące się w szczególności do podstawowych zasad społecznej odpowiedzialności oraz głównych obszarów i zagadnień związanych z tą odpowiedzialnością, a także sposobów integrowania zachowań odpowiedzialnych społecznie z działaniami przedsiębiorstwa można znaleźć w normie PN-ISO 26000 „Wytyczne dotyczące społecznej odpowiedzialności” .

W kwestiach odnoszących się do bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracujących skutecznym narzędziem wspomagającym wprowadzanie tych zasad może być system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. System taki stanowi integralną część systemu zarządzania organizacją, a podstawowym założeniem jego funkcjonowania jest ciągłe doskonalenie wszystkich składających się na ten system działań i procesów. Doskonalenie to powinno uwzględniać potrzebę coraz szerszego wprowadzania zasad społecznej odpowiedzialności.