Zagadnienia społecznej odpowiedzialności w obszarze „Praktyki z zakresu pracy” a zarządzanie BHP

Praktyki z zakresu pracy zostały zdefiniowane w normie PN-ISO 26000 jako wszystkie polityki i praktyki związane z pracą wykonywaną przez organizację, w jej obrębie lub w imieniu organizacji, łącznie z pracą zlecaną podwykonawcom.Za zagadnienia istotne z punktu widzenia zarządzania BHP uznać można w tym obszarze przede wszystkim bezpieczeństwo i higienę pracy oraz rozwój człowieka i szkolenia w miejscu pracy.

Zagadnienia bezpieczeństwa i higieny pracy według normy PN-ISO 26000 dotyczą promowania i utrzymywania jak najwyższego poziomu fizycznego, psychicznego i społecznego dobrostanu pracowników, przeciwdziałania dolegliwościom zdrowotnym spowodowanym przez warunki pracy, w szczególności przez ograniczanie zagrożeń dla zdrowia w środowisku pracy oraz dostosowanie pracy do fizycznych i psychicznych możliwości pracowników. Za istotne uznaje się przy tym przede wszystkim takie działania, które są związane z realizacją wymagań prawa, a także takie, które mogą być realizowane w ramach zarządzania BHP z myślą o poprawie dobrostanu osób wykonujących pracę na rzecz przedsiębiorstwa.

Należą do nich:

• ustanowienie i wdrożenie polityki bezpieczeństwa i higieny pracy, która jest skierowana na pełną integrację działań w zakresie ochrony bezpieczeństwa i zdrowia w pracy ze wszystkimi działaniami organizacji,
• dążenie do identyfikowania i kontrolowania ryzyka, które działania organizacji mogą stwarzać dla bezpieczeństwa i zdrowia ludzi,
• uwzględnianie w ocenach i ograniczaniu ryzyka dla bezpieczeństwa i zdrowia specyficznych uwarunkowań i potrzeb różnych grup pracujących, jak na przykład na osoby niepełnosprawne, niedoświadczone lub młode;
• zapewnienie takiej samej ochrony w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy pracującym zatrudnionym w niepełnym wymiarze lub tymczasowo, jak również pracującym, którzy są podwykonawcami;
• zapewnienie pracownikom dostępu do aktualnych, kompletnych i precyzyjnych informacji dotyczących ryzyka dla zdrowia i bezpieczeństwa (zawodowego) oraz najlepszych praktyk stosowanych względem tych ryzyk;
• zapewnienie pracownikom możliwości wypowiadania się na temat wszystkich aspektów dotyczących ich zdrowia i bezpieczeństwa w związku z wykonywaną pracą, a także odmowy wykonania pracy, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie, że praca ta stwarza poważne lub bezpośrednie zagrożenie dla ich życia bądź zdrowia lub życia i zdrowia innych osób;
• zapewnienie odpowiedniej ochrony przed zagrożeniami występującymi w pracy (w tym niezbędnych środków ochrony indywidualnej oraz procedur bezpiecznej pracy) wszystkim osobom wykonującym pracę na rzecz organizacji, z uwzględnieniem ogólnie przyjętych zasad zapobiegania zagrożeniom, w tym zasady pierwszeństwa środków ochrony zbiorowej przed środkami ochrony indywidualnej;
• analizowanie wypadków przy pracy, chorób zawodowych i zdarzeń potencjalnie wypadkowych w celu identyfikacji ich przyczyn źródłowych i odpowiedniego im zapobiegania;
• identyfikowanie zagrożeń psychospołecznych w miejscu pracy i wprowadzanie działań umożliwiających ich eliminowanie lub ograniczanie;
• zapewnienie odpowiednich szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;
• zapewnienie pełnego współudziału pracowników w zarządzaniu bezpieczeństwem i higieną pracy, w tym informowania o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą i stosowanych dla jego ograniczenia środkach ochrony, konsultacji na temat wszystkich aspektów zdrowia i bezpieczeństwa w pracy, udziału w procesach i decyzjach dotyczących ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w pracy oraz wolności od represji za jakiekolwiek z wymienionych działań.
• zgłaszanie kwestii dotyczących bezpieczeństwa i zdrowia odpowiednim organom.

Warto zwrócić uwagę, że działania wskazane w normie PN-ISO 45001 jako istotne dla społecznej odpowiedzialności w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia w pracy powinny być podejmowane w każdym skutecznym systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy i w większości odnoszą się do realizacji obowiązujących wymagań prawa.

W rozumieniu normy PN-ISO 26000 rozwój człowieka obejmuje proces poszerzania możliwości wyboru poprzez rozwój zdolności i zwiększanie samodzielności ludzi.

W dążeniu do wspierania rozwoju człowieka należy:

• zapewnić wszystkim pracownikom na każdym etapie ich drogi zawodowej dostęp do rozwoju umiejętności, szkoleń i praktyk oraz możliwości awansu na równych warunkach wolnych od dyskryminacji;
• w razie konieczności - zapewnić zwalnianym pracownikom pomoc w uzyskaniu dostępu do wsparcia w znalezieniu nowego zatrudnienia, szkoleń i usług doradztwa zawodowego;
• ustanowić, z udziałem przedstawicieli pracowników i kierownictwa, programy, propagujące dbałość o zdrowie.

Wskazane w normie PN-ISO 26000 oczekiwania i działania odnoszące się do zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników oraz rozwoju człowieka, a w szczególności poprawy jakości życia w pracy, powinny być brane pod uwagę zarówno przy doskonaleniu struktur i procesów, jak i ustalaniu celów i planów organizacji w zarządzaniu bezpieczeństwem i higieną pracy.