Pytania
- Słyszałem, że są jakieś zmiany w zakresie powstania, ustania oraz przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od 1 grudnia 2017 r.
- A jakie są zmiany w zasadach przywracania prawa do renty?
- Kto jest zobowiązany do wystawienia mi zaświadczenia o zarobkach, potrzebnego do wyliczenia renty?
- Czy świadczeniobiorca pobierający zasiłek przedemerytalny jest zobowiązany powiadomić organ rentowy wypłacający ten zasiłek o tym, że zawarł umowę o dzieło, w ramach której wykona ozdoby świąteczne?
- Kiedy należy mi się emerytura z ZUS i KRUS? Czy można pobierać oba świadczenia?
- Czy jeśli brakuje mi stażu ubezpieczeniowego, aby ZUS wypłacił mi najniższą emeryturę, można doliczyć czas pracy w gospodarstwie rolnym?
- Kuzynka studiuje i pobiera rentę rodzinną. Do kiedy najdalej przysługuje jej renta rodzinna?
- Zbliża się mój termin przejścia na emeryturę, ale od wielu lat pobieram rentę, a pracowałem tylko przed przyznaniem renty. Największą częścią przyszłej emerytury będzie kapitał początkowy, dlatego interesuje mnie, jak ZUS ustala podstawę wymiaru kapitału początkowego dla rencisty.
- Słyszałem, że do nowych i starych emerytur ZUS zalicza okresy pracy na roli, ale nie wiem, na czym to polega. Proszę o przybliżenie tej sprawy.
- Od 1 października 2017 r. mam przyznaną emeryturę, ale nadal pracuję. Mam zamiar skończyć pracę z końcem kwietnia 2018 r. Czy mogę ponowne przeliczyć jej wysokość z uwzględnieniem składek emerytalnych, które uskładały się na moim koncie po przyznaniu emerytury?
- Czy ZUS przyznaje jeszcze emerytury za uciążliwą pracę?
- Wiek emerytalny osiągnąłem w 2013 r. i dostałem emeryturę. Panie w ZUS powiedziały mi, że mam emeryturę naliczoną w stary i nowy sposób. Co to oznacza?
- O czym osoby pobierające rentę socjalną powinny powiadomić ZUS?
- Jakie są zasady orzekania o niezdolności do pracy?
- Od dłuższego czasu choruję i do pracy raczej nie wrócę. Jak przebiega postępowanie o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy?
- Mój kolega pracował za granicą. Do kapitału początkowego chciałby włączyć ten okres. Jak ustala się podstawę wymiaru dla osób zatrudnionych za granicą - tzw. wynagrodzenie zastępcze?
- Od roku jestem na wcześniejszej emeryturze. Z uwagi na to, że drastycznie pogorszyła się moja sytuacja finansowa zastanawiam się nad podjęciem jakieś pracy. Czy osiąganie przychodu z każdego rodzaju pracy zarobkowej wpłynie na zawieszenie emerytury lub zmniejszenie jej wysokości?
- Czy można ponowne ustalić wysokość kapitału początkowego? Przepisy często się zmieniają, a ja nie znam wszystkich zmian.
- Dotychczas nie interesowałem się sprawami emerytalnymi, ale za rok osiągam wiek emerytalny. W pracy słyszę, że muszę sobie ustalić w ZUS kapitał początkowy. Co to jest ?
- Jakie dokumenty do przyznania emerytury mogą wystawić archiwa?
- Czy nadal do emerytury można przedkładać w ZUS zeznania świadków na okoliczność wykonywania pracy?
- ZUS rozpatruje mój wniosek o emeryturę pomostową. Na jakich zasadach odbywa się wypłata tej emerytury?
Odpowiedzi
Czy ZUS przyznaje jeszcze emerytury za uciążliwą pracę?
Tak. Trzeba jednak skorygować, że obecnie są to emerytury za pracę „w szczególnych warunkach". W świetle obowiązujących przepisów jednym z warunków wymaganych do przyznania wcześniejszej emerytury jest udokumentowanie okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach przez co najmniej 15 lat.
W celu uznania określonej pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach, muszą być spełnione następujące przesłanki:
- rodzaj wykonywanej pracy powinien być wymieniony w wykazach A lub B, stanowiących załącznik do rozporządzenia
- praca powinna być wykonywana na stanowiskach wymienionych w przepisach resortowych (zarządzeniach, uchwałach) ustalonych przez właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych, centralne związki spółdzielcze
- praca powinna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przewidzianym na danym stanowisku.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do zarządzeń resortowych lub w świadectwie pracy. Zakład pracy wystawiając świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, na podstawie posiadanej dokumentacji ma obowiązek określić rodzaj wykonywanej pracy ściśle według wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia oraz podać stanowisko pracy zgodnie z wykazem, działem, pozycją i punktem zarządzenia resortowego.
Oceny prawa do emerytury organ rentowy dokonuje na podstawie dokumentacji przedłożonej do wniosku. Jeżeli zatem dokumentacja ta spełnia określone wyżej wymogi formalne, organ rentowy uznaje okresy tej pracy jako pracę w szczególnych warunkach. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia odpowiednich dokumentów lub złożenia dokumentacji zawierającej nieścisłości organ rentowy przeprowadza postępowanie wyjaśniające, a następnie w zależności od uzyskanych wyjaśnień wydaje stosowną decyzję.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP 5/2018