Pytania
- Słyszałem, że są jakieś zmiany w zakresie powstania, ustania oraz przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od 1 grudnia 2017 r.
- A jakie są zmiany w zasadach przywracania prawa do renty?
- Kto jest zobowiązany do wystawienia mi zaświadczenia o zarobkach, potrzebnego do wyliczenia renty?
- Czy świadczeniobiorca pobierający zasiłek przedemerytalny jest zobowiązany powiadomić organ rentowy wypłacający ten zasiłek o tym, że zawarł umowę o dzieło, w ramach której wykona ozdoby świąteczne?
- Kiedy należy mi się emerytura z ZUS i KRUS? Czy można pobierać oba świadczenia?
- Czy jeśli brakuje mi stażu ubezpieczeniowego, aby ZUS wypłacił mi najniższą emeryturę, można doliczyć czas pracy w gospodarstwie rolnym?
- Kuzynka studiuje i pobiera rentę rodzinną. Do kiedy najdalej przysługuje jej renta rodzinna?
- Zbliża się mój termin przejścia na emeryturę, ale od wielu lat pobieram rentę, a pracowałem tylko przed przyznaniem renty. Największą częścią przyszłej emerytury będzie kapitał początkowy, dlatego interesuje mnie, jak ZUS ustala podstawę wymiaru kapitału początkowego dla rencisty.
- Słyszałem, że do nowych i starych emerytur ZUS zalicza okresy pracy na roli, ale nie wiem, na czym to polega. Proszę o przybliżenie tej sprawy.
- Od 1 października 2017 r. mam przyznaną emeryturę, ale nadal pracuję. Mam zamiar skończyć pracę z końcem kwietnia 2018 r. Czy mogę ponowne przeliczyć jej wysokość z uwzględnieniem składek emerytalnych, które uskładały się na moim koncie po przyznaniu emerytury?
- Czy ZUS przyznaje jeszcze emerytury za uciążliwą pracę?
- Wiek emerytalny osiągnąłem w 2013 r. i dostałem emeryturę. Panie w ZUS powiedziały mi, że mam emeryturę naliczoną w stary i nowy sposób. Co to oznacza?
- O czym osoby pobierające rentę socjalną powinny powiadomić ZUS?
- Jakie są zasady orzekania o niezdolności do pracy?
- Od dłuższego czasu choruję i do pracy raczej nie wrócę. Jak przebiega postępowanie o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy?
- Mój kolega pracował za granicą. Do kapitału początkowego chciałby włączyć ten okres. Jak ustala się podstawę wymiaru dla osób zatrudnionych za granicą - tzw. wynagrodzenie zastępcze?
- Od roku jestem na wcześniejszej emeryturze. Z uwagi na to, że drastycznie pogorszyła się moja sytuacja finansowa zastanawiam się nad podjęciem jakieś pracy. Czy osiąganie przychodu z każdego rodzaju pracy zarobkowej wpłynie na zawieszenie emerytury lub zmniejszenie jej wysokości?
- Czy można ponowne ustalić wysokość kapitału początkowego? Przepisy często się zmieniają, a ja nie znam wszystkich zmian.
- Dotychczas nie interesowałem się sprawami emerytalnymi, ale za rok osiągam wiek emerytalny. W pracy słyszę, że muszę sobie ustalić w ZUS kapitał początkowy. Co to jest ?
- Jakie dokumenty do przyznania emerytury mogą wystawić archiwa?
- Czy nadal do emerytury można przedkładać w ZUS zeznania świadków na okoliczność wykonywania pracy?
- ZUS rozpatruje mój wniosek o emeryturę pomostową. Na jakich zasadach odbywa się wypłata tej emerytury?
Odpowiedzi
Jakie dokumenty do przyznania emerytury mogą wystawić archiwa?
Archiwa, jak również inne jednostki przechowujące dokumentację osobowo-płacową zlikwidowanych zakładów pracy, mogą wydawać byłym pracownikom tych zakładów odpisy, wypisy, wyciągi, kopie uwierzytelnione lub podpisane przez osoby kierujące archiwum, potwierdzające dane wynikające z oryginalnych dokumentów.
Na potwierdzenie wysokości wynagrodzeń wystarczającymi dokumentami wydawanymi przez archiwa oraz inne jednostki przechowujące dokumentację osobowo-płacową zlikwidowanych zakładów pracy są uwierzytelnione kserokopie: indywidulanych kart wynagrodzeń - kart zarobkowych; list płac (lub stosowne ich fragmenty); świadectw pracy; umów o pracę itp. - lub sporządzone i podpisane przez uprawnioną osobę wypisy i odpisy, których treść winna uwzględnić żądania osoby zainteresowanej.
Karta wynagrodzeń, która nie jest opatrzona pieczątką firmy oraz pieczątką imienną osoby dokonującej wpisu lub odpowiedzialnej za wpis o wysokości osiąganych wynagrodzeń, nie może być uwzględniona jako środek dowodowy.
Dokumentem potwierdzającym podstawę wymiaru składek w odniesieniu do:
- płatników składek zobowiązanych do opłacania składek wyłącznie na własne ubezpieczenie emerytalne i rentowe lub także za osoby współpracujące
- duchownych
- pracowników zatrudnionych przez pracodawców, którzy na podstawie przepisów obowiązujących do 31.12.1998 r. zgłaszali imiennie pracowników do ubezpieczenia społecznego
- osób podlegających dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, kontynuujących dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe po ustaniu obowiązkowych ubezpieczeń
- pobierających zasiłek macierzyński oraz przebywających na urlopie wychowawczym
jest potwierdzenie komórek rozliczeń kont płatników składek lub ubezpieczeń i składek jednostek terenowych ZUS.
Środkami dowodowymi na potwierdzenie wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia mogą być umowa o pracę i świadectwo pracy, jeżeli taka sama kwota wynagrodzenia została wskazana w świadectwie i w umowie. Nie mogą natomiast być uwzględnione informacje o uzyskiwanych dochodach zawarte na formularzu PlT-11, albowiem nie wszystkie dochody wykazane w tym formularzu, podlegające podatkowi dochodowemu od osób fizycznych, podlegają składce na ubezpieczenia społeczne.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP 9/2018