Pytania
- Słyszałem, że są jakieś zmiany w zakresie powstania, ustania oraz przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od 1 grudnia 2017 r.
- A jakie są zmiany w zasadach przywracania prawa do renty?
- Kto jest zobowiązany do wystawienia mi zaświadczenia o zarobkach, potrzebnego do wyliczenia renty?
- Czy świadczeniobiorca pobierający zasiłek przedemerytalny jest zobowiązany powiadomić organ rentowy wypłacający ten zasiłek o tym, że zawarł umowę o dzieło, w ramach której wykona ozdoby świąteczne?
- Kiedy należy mi się emerytura z ZUS i KRUS? Czy można pobierać oba świadczenia?
- Czy jeśli brakuje mi stażu ubezpieczeniowego, aby ZUS wypłacił mi najniższą emeryturę, można doliczyć czas pracy w gospodarstwie rolnym?
- Kuzynka studiuje i pobiera rentę rodzinną. Do kiedy najdalej przysługuje jej renta rodzinna?
- Zbliża się mój termin przejścia na emeryturę, ale od wielu lat pobieram rentę, a pracowałem tylko przed przyznaniem renty. Największą częścią przyszłej emerytury będzie kapitał początkowy, dlatego interesuje mnie, jak ZUS ustala podstawę wymiaru kapitału początkowego dla rencisty.
- Słyszałem, że do nowych i starych emerytur ZUS zalicza okresy pracy na roli, ale nie wiem, na czym to polega. Proszę o przybliżenie tej sprawy.
- Od 1 października 2017 r. mam przyznaną emeryturę, ale nadal pracuję. Mam zamiar skończyć pracę z końcem kwietnia 2018 r. Czy mogę ponowne przeliczyć jej wysokość z uwzględnieniem składek emerytalnych, które uskładały się na moim koncie po przyznaniu emerytury?
- Czy ZUS przyznaje jeszcze emerytury za uciążliwą pracę?
- Wiek emerytalny osiągnąłem w 2013 r. i dostałem emeryturę. Panie w ZUS powiedziały mi, że mam emeryturę naliczoną w stary i nowy sposób. Co to oznacza?
- O czym osoby pobierające rentę socjalną powinny powiadomić ZUS?
- Jakie są zasady orzekania o niezdolności do pracy?
- Od dłuższego czasu choruję i do pracy raczej nie wrócę. Jak przebiega postępowanie o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy?
- Mój kolega pracował za granicą. Do kapitału początkowego chciałby włączyć ten okres. Jak ustala się podstawę wymiaru dla osób zatrudnionych za granicą - tzw. wynagrodzenie zastępcze?
- Od roku jestem na wcześniejszej emeryturze. Z uwagi na to, że drastycznie pogorszyła się moja sytuacja finansowa zastanawiam się nad podjęciem jakieś pracy. Czy osiąganie przychodu z każdego rodzaju pracy zarobkowej wpłynie na zawieszenie emerytury lub zmniejszenie jej wysokości?
- Czy można ponowne ustalić wysokość kapitału początkowego? Przepisy często się zmieniają, a ja nie znam wszystkich zmian.
- Dotychczas nie interesowałem się sprawami emerytalnymi, ale za rok osiągam wiek emerytalny. W pracy słyszę, że muszę sobie ustalić w ZUS kapitał początkowy. Co to jest ?
- Jakie dokumenty do przyznania emerytury mogą wystawić archiwa?
- Czy nadal do emerytury można przedkładać w ZUS zeznania świadków na okoliczność wykonywania pracy?
- ZUS rozpatruje mój wniosek o emeryturę pomostową. Na jakich zasadach odbywa się wypłata tej emerytury?
Odpowiedzi
Kiedy należy mi się emerytura z ZUS i KRUS? Czy można pobierać oba świadczenia?
Ubezpieczonym, urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. emerytura z ubezpieczenia pracowniczego przysługuje:
- po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn
- udokumentowaniu wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, wynoszącego co najmniej 15 lat dla kobiet i 20 lat dla mężczyzn.
Wysokość emerytury ustalana jest według dotychczasowych zasad.
Ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. emerytura z FUS przysługuje:
- po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn
- opłaceniu składek z tytułu ubezpieczenia społecznego lub ubezpieczenia emerytalnego i rentowych za jakikolwiek okres.
Wysokość emerytury ustala się według nowych zasad.
Prawo do pobierania emerytury lub renty z ubezpieczenia pracowniczego jednocześnie z emeryturą lub rentą z ubezpieczenia społecznego rolników regulują przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego (np. z ubezpieczenia społecznego pracowników i osób prowadzących działalność gospodarczą, inną niż działalność rolnicza) wypłaca się jedno świadczenie, wyższe lub wybrane przez osobę uprawnioną. W praktyce oznacza to, że wypłacane jest świadczenie przysługujące w wyższej, czyli korzystniejszej wysokości. Prawo do wypłaty świadczeń w zbiegu - na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników - ustala Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS).
Odrębnie została uregulowana kwestia zbiegu uprawnień do emerytury rolniczej oraz do emerytury przyznawanej na podstawie ustawy emerytalnej, dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r. W odniesieniu do tej grupy ubezpieczonych, pomimo posiadania prawa do emerytury rolniczej może być również wypłacana emerytura z ZUS, jeżeli zostały spełnione warunki wymagane do nabycia prawa do tej emerytury. W takim przypadku emeryturę rolniczą wypłaca oddział KRUS, a emeryturę pracowniczą - oddział ZUS.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP 3/2018