Pytania

Odpowiedzi

Kategoria:Emerytury i renty

Jakie są zasady orzekania o niezdolności do pracy?

 

Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy m.in. orzekanie w celu ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń wypłacanych przez ZUS, do których prawo zależy od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji. Chodzi np. o rentę z tytułu niezdolności do pracy czy rentę socjalną.

Orzeczenia wydają:

  • lekarz orzecznik ZUS - w I instancji
  • komisja lekarska ZUS - w II instancji.

Postępowanie orzecznicze rozpoczyna się na wniosek osoby występującej o świadczenie, np. o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Do wniosku - oprócz dokumentów uzasadniających prawo do świadczenia i jego wysokości - trzeba dołączyć:

  • zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza, pod którego opieką lekarską znajduje się osoba ubiegająca się o świadczenie, wystawione nie wcześniej niż na miesiąc przed datą złożenia wniosku
  • wywiad zawodowy dotyczący charakteru i rodzaju pracy
  • dokumentację medyczną oraz inne dokumenty mające znaczenie dla wydania orzeczenia, kartę badania profilaktycznego, dokumentację rehabilitacji leczniczej lub zawodowej.

Lekarz orzecznik i komisja lekarska oceniają niezdolność do pracy, jej stopień, a także ustalają:

  • datę powstania niezdolności do pracy
  • trwałość lub przewidywany okres trwania niezdolności do pracy
  • związek przyczynowy niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami
  • trwałość lub przewidywany okres niezdolności do samodzielnej egzystencji
  • celowość przekwalifikowania zawodowego.

Ważne jest to, że niezdolność do pracy ocenia lekarz orzecznik lub komisja lekarska, wydając orzeczenie.

Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowań odzyskania zdolności do pracy lekarz orzecznik i komisja lekarska uwzględniają:

  • stopień naruszenia sprawności organizmu i możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji
  • możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego (biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne).

 

Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP 6/2018

 

Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2026

Pobierz stronę w wersji PDF