Pytania
- Czy można pobierać emeryturę pomostową wraz z innymi świadczeniami emerytalno-rentowymi?
- Od 1 września 2020 roku ZUS przyznał mi emeryturę pomostową. Natomiast już 2 listopada 2020 roku znalazłem pracę w niepełnym wymiarze. Wiem, że istnieje możliwość przeliczenia świadczenia z nowych składek emerytalnych zapisywanych na moim koncie. Czy to prawda, że aby złożyć taki wniosek, muszę czekać cały rok od przyznania emerytury?
- Od wielu lat prowadzę pozarolniczą działalność gospodarczą, a od niedawna jestem chory i niezdolny do pracy, dlatego pobieram zasiłek chorobowy. W marcu osiągnę wiek emerytalny. Czy dla przyznania emerytury przez ZUS muszę zawiesić działalność albo całkowicie zrezygnować z jej prowadzenia? Czy przeszkodą w uzyskaniu uprawnienia do emerytury będzie pobieranie przeze mnie zasiłku chorobowego wypłacanego przez ZUS?
- Zostałem uznany przez Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Chcę zgłosić wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Czy muszę być jeszcze badany przez lekarza orzecznika ZUS?
- Emerytura męża i moja jest przekazywana przez ZUS na nasze wspólne konto bankowe. Mąż z racji nabytych schorzeń będzie przebywał w domu opieki. Czy jego emeryturę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym mogę pobierać ja, czy też trzeba ją przekazać bezpośrednio do domu opieki?
- Od stycznia 2020 r. pobieram rentę. Niedawno złożyłam do ZUS zaświadczenie z zarobkami za 2010 r. wraz z wnioskiem o przeliczenie. ZUS przeliczył rentę poprzez zmianę podstawy jej wymiaru, ale nie uwzględnił stażu pracy. Musiałam składać drugi wniosek. Czy słusznie?
- Jak jest waloryzowany kapitał początkowy i składki na ubezpieczenie emerytalne na moim koncie ?
- Kiedy ZUS może przeliczyć emeryturę lub rentę?
- W moim przedsiębiorstwie zaczynają się obecnie zwolnienia z pracy, a ja wiem, że moje stanowisko zostanie zlikwidowane. Urodziłam się w 1964 roku, pracę rozpoczęłam w połowie 1983 roku i pracuję do dziś. Miałam tylko półtoraroczną przerwę, kiedy to urodziłam dziecko i byłam na urlopie. Gdybym s traciła p racę, czy w takiej sytuacji d ostanę świadczenie przedemerytalne?
- Poproszę o informację, czy tzw. okresy zatrudnienia – ubezpieczenia mogą być uznane przez sąd?
- Proszę o odpowiedź na pytanie, jakie są zasady waloryzacji emerytur w 2021 roku?
- Proszę o odpowiedź na pytanie, jakie są zasady waloryzacji emerytur w 2021 roku?
- Jakie są podstawowe możliwości uzyskania renty rodzinnej przez wdowę?
- Za rok osiągnę wiek emerytalny i mam zamiar przejść na emeryturę. W latach 1993 - 1996 r. studiowałem na uczelni wyższej. Potem pracowałem, i nadal pracuję w tym samym zawodzie na podstawie umowy o pracę. Od znajomych wiem, że okres studiowania liczy się jakoś korzystniej. Na czym polega to lepsze wyliczenie?
- Od jakich czynników zależy korzystne przejście na emeryturę?
- Do końca czerwca tego roku zamierzam pracować, a potem chciałbym przejść na emeryturę pomostową. Ale już znalazłem inną pracę, gdzie mógłbym dalej pracować. Słyszałem, że do przyznania emerytury pomostowej konieczne jest rozwiązanie stosunku pracy?
- Zbliżam się do emerytury. Swego czasu zapisałem się do otwartego funduszu emerytalnego. Wiem, że moje pieniądze znajdują się już w ZUS. Nigdzie nie mogę znaleźć informacji odnośnie do subkonta, co to jest subkonto, jak dziedziczy się środki. Proszę o informacje na ten temat.
- Mój kolega ma problemy z ZUS. Pobiera emeryturę pomostową i jednocześnie pracuje. Okazało się, że zarobił za dużo i musi zwracać część pieniędzy. Stanowisko ZUS jest stanowcze – czy słusznie?
- Jak wygląda dziedziczenie środków z subkonta po osobie, która nie przystąpiła do OFE?
- Jak wygląda dziedziczenie środków z subkonta po członku OFE, który nie osiągnął wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn)
- A jak wygląda dziedziczenie środków z subkonta po członku OFE, który osiągnął wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn)
- Słyszałem, że ZUS oprócz zwykłych rent z tytułu niezdolności do pracy przyznaje renty szkoleniowe. Proszę wyjaśnić, co to są za renty, kto może się o nie ubiegać?
- Orzekanie o celowości przekwalifikowania zawodowego
- Wydawanie decyzji w sprawie renty szkoleniowej
- Zawiadamianie o przyznaniu renty szkoleniowej
- Wstrzymanie wypłaty renty szkoleniowej
- Jak ustala się wysokość tzw. starej i nowej emerytury?
- Jak przelicza się emerytury z tytułu pracy po przyznaniu świadczenia?
- Czy i na jakiej podstawie mogę uzyskać przedłużenie prawa do renty szkoleniowej?
- Od zeszłego roku pobieram emeryturę, a od 10 lat – rentę z tytułu choroby zawodowej. Czy w związku z tym mam się spodziewać jakichś ograniczeń?
- Od 10 lat otrzymuję niewielką rentę chorobową. Niedługo osiągnę wymagany dla kobiet wiek emerytalny i dostanę emeryturę. W jakim przypadku emerytura nie może być niższa od pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy?
- Przechodzę na emeryturę. Jako młodociany chłopak odbywałem w fabryce naukę zawodu. W jaki sposób mam udowodnić ten okres?
- Jak przeprowadzana jest waloryzacja składek emerytalnych oraz kapitału początkowego?
- Zgromadziłem dokumenty dotyczące moich zarobków sprzed 1999 r. Jak ZUS ustala podstawę wymiaru kapitału początkowego?
- Jak ponownie ustala się wysokość emerytury ubezpieczonych urodzonych w 1953 r.?
- Przechodzę na rentę chorobową, ale jeszcze przez rok będę pracował na cały etat. Czy ZUS nie odbierze mi renty?
- Na czym polegają wprowadzone zmiany dotyczące przyznawania emerytur w czerwcu każdego roku?
- Pod koniec roku przechodzę na emeryturę. Należałam do otwartego funduszu emerytalnego. Jakie są zasady przyznawania okresowej emerytury kapitałowej?
- Wiem, że jeszcze funkcjonują dwa sposoby obliczania wysokości emerytury. Proszę o informacje na ten temat.
- Słyszałem, że w listopadzie ma być wypłacane dodatkowe świadczenie dla emerytów i rencistów. Media nazywają je „czternastką”. Proszę o więcej informacji.
- Zatrudniamy pana, który jest na wcześniejszej emeryturze. Czy zwiększenie jego wynagrodzenia może mieć wpływ na wypłatę emerytury?
- Kto decyduje, które stanowiska uciążliwej pracy dają prawo do otrzymania emerytury pomostowej?
- Zatrudniamy (na umowę o pracę) dwóch pracowników z ustalonym prawem do emerytury, przy czym jeden ma obliczoną emeryturę na starych, a drugi – na nowych zasadach. Jak w tych przypadkach wygląda przeliczanie emerytury?
Odpowiedzi
Jak ponownie ustala się wysokość emerytury ubezpieczonych urodzonych w 1953 r.?
Przeliczenie emerytur powszechnych dla ubezpieczonych urodzonych w 1953 r. jest realizowane przez ZUS na podstawie art. 194j ustawy emerytalnej. Następuje ono, jeżeli ubezpieczeni mieli ustalone prawo do emerytury wcześniejszej przed 1 stycznia 2013 r. oraz złożyli wniosek o przyznanie emerytury powszechnej i otrzymali decyzję przyznającą tę emeryturę przed wejściem w życie ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. poz. 1222), zwanej dalej ustawą zmieniającą.
W myśl tego przepisu przeliczeniu podlega podstawa obliczenia emerytury powszechnej przyjęta do ostatecznego ustalenia jej wysokości. Ustalenie nowej wysokości emerytury następuje na podstawie średniego dalszego trwania życia przyjętego w decyzji o ustaleniu prawa do emerytury powszechnej (lub w decyzji, na mocy której podjęto wypłatę emerytury, jeżeli była ona zawieszona z tytułu kontynuowania zatrudnienia), a następnie uwzględniane są kolejne zmiany wysokości świadczenia. To oznacza, że do ustalenia wysokości emerytury przyjęte są:
• zwaloryzowany kapitał początkowy
• zwaloryzowana kwota składek na ubezpieczenie emerytalne
• średnie dalsze trwanie życia obowiązujące w chwili składania wniosku o przyznanie emerytury powszechnej lub o podjęcie jej wypłaty po rozwiązaniu stosunku pracy.
Emerytura ustalona w nowej wysokości przysługuje od dnia, od którego podjęto wypłatę emerytury powszechnej, a gdy prawo do tej emerytury było zawieszone – od dnia, od którego mogłaby być podjęta jej wypłata. Jeżeli ponownie ustalona wysokość emerytury jest wyższa od wypłacanej dotychczas, wówczas wypłaca się stosowne wyrównanie. Kwotę wyrównania stanowi różnica między ponownie obliczoną emeryturą a wysokością dotychczasowego świadczenia za cały okres, w którym świadczenie było pobrane w niższej wysokości.
Z kolei wobec ubezpieczonych składających wniosek o emeryturę powszechną po raz pierwszy po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustalenie wysokości świadczenia jest dokonywane na podstawie art. 194i ustawy emerytalnej. Do ustalenia wysokości emerytury również przyjmuje się zwaloryzowany kapitał początkowy, zwaloryzowane składki emerytalne i średnie dalsze trwanie życia obowiązujące na dzień złożenia wniosku, z tym że jest to już dzień przypadający w okresie od 10 lipca 2020 r. do 11 stycznia 2021 r.
Podkreślenia wymaga fakt, że decyzję o momencie złożenia wniosku o świadczenie podejmuje ubezpieczony (art. 116 ust. 1 ustawy emerytalnej). Data wystąpienia przez ubezpieczonego z wnioskiem o emeryturę jest bardzo istotna dla określenia wysokości świadczenia. Wysokość emerytury ustalanej według nowych zasad zależy bowiem nie tylko od kwoty zgromadzonych składek emerytalnych i ustalonego kapitału początkowego, lecz także od sposobu ich waloryzacji i średniego dalszego trwania życia przyjętego do obliczenia świadczenia. Osoba, która decyduje się przejść na emeryturę w późniejszym terminie, zyskuje na dodatkowych waloryzacjach składek i kapitału początkowego oraz krótszym średnim dalszym trwaniu życia. Wymienione czynniki powodują, że kwota emerytury przyznanej w późniejszym wieku jest wyższa.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Wiesława Lempska
BP 9/2021