Pytania

Odpowiedzi

Kategoria:Emerytury i renty

Słyszałem, że w listopadzie ma być wypłacane dodatkowe świadczenie dla emerytów i rencistów. Media nazywają je „czternastką”. Proszę o więcej informacji.

 

Zgodnie z ustawą z dnia 21 stycznia 2021 r. o kolejnym w 2021 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz.U. poz. 432) w listopadzie br. ZUS jest zobowiązany do przyznania i wypłaty dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego. Zostanie ono wypłacone z urzędu (nie trzeba o nie wnioskować) wraz ze świadczeniem przysługującym za listopad. W przypadku świadczeń i zasiłków przedemerytalnych wypłata dodatkowego świadczenia pieniężnego nastąpi w grudniu 2021 r. (w grudniu są wypłacane świadczenia należne za listopad).
 

Dodatkowe świadczenie pieniężne przysługuje osobom uprawnionym m.in. do: emerytury lub renty z systemu powszechnego, rolniczego bądź zaopatrzeniowego (żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy służb mundurowych); renty socjalnej; świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego; świadczenia pieniężnego przysługującego cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych; okresowej emerytury kapitałowej; emerytury pomostowej; nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego albo rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. W razie zbiegu prawa do tych świadczeń osobie uprawnionej przysługuje jedno dodatkowe świadczenie pieniężne.

Dodatkowe świadczenie pieniężne zostanie przyznane osobom, które w dniu 31 października 2021 r. były uprawnione do jednego z wymienionych świadczeń i w tym dniu je pobierały, nie będzie zaś przysługiwało osobom, którym prawo do świadczeń zawieszono na dzień 31 października 2021 r. (np. w związku z osiąganiem przychodu w wysokości powodującej zawieszenie prawa do świadczenia).
 

Prawo do dodatkowego świadczenia pieniężnego i jego wysokość są uzależnione od wysokości świadczenia, ustalonej na 31 października 2021 r., przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń. Przy ustalaniu tej wysokości nie uwzględnia się przysługujących dodatków i świadczeń.
 

Dodatkowe świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które mają prawo do świadczeń w wysokości niższej niż 4150,88 zł (to ograniczenie wynika z mechanizmu ustalania wysokości dodatkowego świadczenia pieniężnego). Jeżeli emerytura, renta lub inne świadczenie, z tytułu którego wypłacane jest dodatkowe świadczenie pieniężne, przysługuje w kwocie nieprzekraczającej 2900 zł, dodatkowe świadczenie wynosi 1250,88 zł (kwota najniższej emerytury ustalona w wyniku waloryzacji od 1 marca 2021 r.). W przeciwnym razie wartość dodatkowego świadczenia pieniężnego stanowi różnicę między 1250,88 zł a kwotą, o jaką świadczenie przekracza 2900 zł (nie więcej niż 1250,88 zł).

 

Przykład

Na dzień 31 października 2021 r. świadczeniobiorca ma prawo do emerytury w kwocie 3500 zł. Wraz z wypłatą świadczenia w listopadzie 2021 r. otrzyma więc dodatkowe świadczenie w kwocie 650,88 zł

(3500 zł – 2900 zł = 600 zł; 1250,88 zł – 600 zł = 650,88 zł).

 

Do renty rodzinnej przysługuje jedno dodatkowe świadczenie – bez względu na liczbę osób uprawnionych do tej renty. Świadczenie to będzie podlegać podziałowi na wszystkie osoby uprawnione do renty rodzinnej. W przypadku gdy do renty rodzinnej uprawnionych jest więcej niż jedna osoba i przynajmniej jedna z tych osób jest uprawniona do renty socjalnej, dodatkowe świadczenie pieniężne z tytułu renty rodzinnej podlega proporcjonalnemu podziałowi stosownie do liczby osób uprawnionych do renty rodzinnej, z wyłączeniem osoby lub osób uprawnionych do renty socjalnej. Osobie lub osobom wyłączonym z liczby osób uprawnionych do renty rodzinnej dodatkowe świadczenie pieniężne przysługuje z tytułu prawa do renty socjalnej.
 

ZUS ponownie ustali prawo do dodatkowego świadczenia pieniężnego, jeżeli się okaże, że prawo do świadczenia (np. emerytury lub renty) nie istniało (np. ze względu na przedłożenie nieprawdziwych dokumentów) lub podlegało zawieszeniu (np. ze względu na przekroczenie maksymalnych progów zarobkowych), a także w sytuacji, gdy przysługiwała wypłata świadczenia (jeśli np. w wyniku rozliczenia świadczenia zostanie stwierdzone, że na dzień 31 października 2021 r. przysługiwała wypłata świadczenia). W dwóch pierwszych przypadkach ZUS ustali nienależne świadczenie i będzie dochodził jego zwrotu, a w przypadku trzecim – wypłaci dodatkowe świadczenie pieniężne, np. wraz z emeryturą czy rentą.
 

Dodatkowe świadczenie pieniężne zostanie wypłacone w wysokości pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy i składkę na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie z obowiązującymi przepisami, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Z kwoty dodatkowego świadczenia nie dokonuje się potrąceń i egzekucji.

 

Wiesława Lempska

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

BP11/2021

Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2026

Pobierz stronę w wersji PDF