Pytania
- Jakie są rodzaje rent z tytułu niezdolności do pracy?
- Od kilku lat pobierałem rentę rodzinną po ojcu. Po skończeniu studiów i obronie pracy magisterskiej wyjechałem na 2 miesiące do Londynu. Zapomniałem powiadomić ZUS, że już skończyłem edukację i renty były nadal przesyłane na moje konto. Teraz dowiedziałem się, że muszę zwrócić te pieniądze. Czy jest to słuszne?
- W latach 70. zakład pracy wysłał mnie do pracy na terenie byłej Czechosłowacji. Zarabiałem wtedy nieźle, a teraz myślę o przeliczeniu emerytury. Czy jest to możliwe ?
- Czy okresy wykonywania zatrudnienia na terenie byłego NRD mogą być zaliczane do polskiej emerytury?
- Mam przyznaną po mężu rentę rodzinną. Mąż przy swojej emeryturze miał wypłacane świadczenie pieniężne, bowiem za młodu był przymusowo zatrudniony w kopalni węgla. Ja do renty rodzinnej nie dostałam tego dodatku. Nie wiem, dlaczego ZUS tak postąpił.
- W moim zakładzie pracy jest kilka osób, które chciałyby skorzystać z nowego rodzaju emerytury - częściowej. Proszę zatem o odpowiedź na pięć pytań z tym związanych.
- Chciałbym przeliczyć emeryturę od lepszych zarobków, z zakładów gdzie dobrze zarabiałem. Mam z dawnych zakładów pracy tylko umowy o pracę, zaświadczenie o pracy w I kategorii zatrudnienia, legitymację ubezpieczeniową, w której zachowały się kartki ze zwolnieniami lekarskimi. Czy to wystarczy?
- Pracowałam w latach 1988-1990 w dużym zakładzie, który odprowadzał składki ubezpieczeniowe do ZUS. Zakład już nie istnieje, a ja nie mam żadnych dokumentów. Chciałam przeliczyć emeryturę, a ZUS wyliczył moje świadczenie od najniższych krajowych wynagrodzeń. Co można w tej sytuacji zrobić?
- Mam orzeczenie lekarza z ZUS, że jestem chory, częściowo niezdolny do pracy. Chcę ubiegać się o rentę, ale czy takie orzeczenie wystarczy?
- Mam krótki staż pracy, a moja emerytura będzie mi wyliczona na nowych zasadach, z kapitałem początkowym i składkami emerytalnymi z lat 2007 -2013. Niektóre lata przepracowałam na pół etatu. Czy to prawda, że jej wartość będzie niższa od minimalnej (słyszałam, że to możliwe)?
- Córka kuzynki jest chora od urodzenia, ma teraz 17 lat i nie chodzi do szkoły ze względu na stan zdrowia. Niedawno zmarł jej ojciec. Czy brak kontynuacji nauki w szkole stanowi przeszkodę do otrzymania renty rodzinnej?
- W latach 1997-1998 w czasie zatrudnienia w fabryce obuwia miałem łącznie ok. 8 miesięcy urlopu bezpłatnego Zachowałem w tym czasie wszystkie uprawnienia pracownicze. Czy ZUS zaliczy do stażu emerytalnego ten okres?
- Jaki staż pracy wymagany jest do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy?
- Urodziłam się w styczniu 1955 roku. Przez całe życie zawodowe pracowałam jako nauczycielka, początkowo w świetlicy, a od 25 lat jako nauczycielka języka polskiego. Przepracowałam w sumie ponad 35 lat. Mam pytanie: do kiedy mogę pracować, aby ZUS wyliczył mi emeryturę na tzw. starych zasadach?
- Przeszłam na emeryturę kilka lat temu. ZUS przysyła mi emeryturę 25 dnia każdego miesiąca. Od 1 marca br. mąż jest na emeryturze i ZUS przydzielił mu ten sam termin na wypłatę świadczenia. Jest to dla nas niewygodne, bo mamy małe świadczenia i na początku miesiąca brakuje nam na opłaty. Czy można to zmienić, tak aby mąż otrzymy wał emeryturę np. 10 dnia miesiąca?
- Proszę o informację, kiedy dzieci mają prawo do renty rodzinnej oraz ile ona wynosi?
- Jakie zmiany zaszły w odniesieniu do otwartych funduszy emerytalnych?
- Jakie główne elementy powinien zawierać wniosek o świadczenie emerytalno-rentowe?
- Jak i kiedy będzie można przenieść wszystkie składki z OFE do ZUS i czy trzeba podjąć jakieś czynności?
- Czy wszystkie środki z OFE przejdą do ZUS, tj. te już zgromadzone i te w przyszłości odłożone ?
- Czy środki przeniesione z OFE do ZUS będą dziedziczone?
- W jakim terminie powinienem zgłosić się do ZUS w celu złożenia oświadczenia o pozostaniu w OFE bądź przeniesieniu środków do ZUS?
- Co to jest „suwak bezpieczeństwa"?
- Co się stanie, jeżeli złożę wniosek o emeryturę do ZUS, który nie zawiera wszystkich istotnych danych?
- Słyszałam, że Trybunał Konstytucyjny zakwestionował wydłużony wiek emerytalny. Co zostało zmienione?
- Jakie OFE działają na rynku?
- Gdzie należy składać oświadczenie w sprawie pozostania w OFE?
- Czy ewentualnych zmian z OFE na ZUS i z ZUS na OFE będzie można dokonywać kilkakrotnie?
- Kiedy środki zostaną zapisane na subkoncie?
- Czy środki przeniesione z OFE będą podlegały podziałowi w razie rozwodu lub dziedziczeniu w razie śmierci ubezpieczonego?
- Kogo dotyczy wypłata gwarantowana ?
- W jakim okresie przysługuje prawo do wypłaty gwarantowanej?
- Mąż zmarł 25 marca tego roku. Miałam wiele spraw, czułam się źle i wniosek o tę rentę zaniosłam 6.05.2014 r. ZUS przyznał mi rentę rodzinną po mężu od dnia 1.05.2014 r. zamiast od marca. Czy słusznie?
- Mój wujek był deportowany do ZSRR. Czy ten okres ZUS jakoś zalicza, czy są jakieś świadczenia z tego tytułu?
- Czy to prawda, że niektórzy sportowcy dostają emerytury za uzyskiwanie bardzo dobrych wyników w swojej dyscyplinie sportowej?
- Czy brak pieczątki imiennej na świadectwach pracy/świadectwach wykonywania pracy w szczególnych warunkach, stanowi podstawę do odmowy uwzględnienia tych dokumentów? Przekazywane dokumenty mają nadruk komputerowy takich danych, jak: stanowisko łużbowe, imię i nazwisko pracodawcy lub osoby reprezentującej pracodawcę albo osoby upoważnionej do składania oświadczeń w imieniu pracodawcy oraz opatrzone są podpisami tych osób.
- Na jakich zasadach ZUS podwyższa/waloryzuje świadczenia? W tym roku, w marcu, dostałam tę waloryzację, ale już w kwietniu listonosz przyniósł emeryturę o 2 zł mniejszą.
- Czy jest możliwe wycofanie wniosku o świadczenie?
- Mam swoją wypracowaną emeryturę, ale ZUS wypłaca mi rentę rodzinną po mężu. Jedno i drugie świadczenie jest bardzo niskie. Czy nie mogę otrzymywać obu świadczeń albo choćby 100% tego, co miał mąż?
- Czy pracodawca musi poinformować rodzinę zmarłego pracownika o warunkach uzyskania prawa do renty rodzinnej dla dzieci?
- Komu przysługuje dodatek dla sierot zupełnych ?
- Co to jest renta szkoleniowa?
- Za ponad 2 lata będę przechodziła na emeryturę. Wykonuję pracę na podstawie kilku umów zlecenia. Czy dla wysokości mojej emerytury opłaca się, aby od wszystkich tych umów były opłacane składki emerytalne?
- Kto orzeka o niezdolności do pracy dla potrzeb przyznania renty chorobowej?
- Od czego zacząć poszukiwania dokumentacji osobowej i płacowej?
- Miałem wypadek przy prowadzeniu działalności gospodarczej, złożyłem wszystkie dokumenty do ZUS. Zastanawiam się, jak będzie wyliczana moja renta wypadkowa.
- Od ponad 10 lat pobieram rentę chorobową i od tego czasu nie pracuję. W listopadzie br. osiągnę wiek emerytalny i wiem, że ZUS przyzna mi tzw. emeryturę z urzędu. Jak będzie wyliczona ta emerytura, czy nie okaże się niższa od renty?
- Jak zalicza się okresy rolne do świadczeń wyliczanych na starych zasadach?
- Jakie są niezbędne dokumenty do rozliczenia świadczenia, dla osoby, która pobiera z ZUS rentę lub emeryturę?
- Od stycznia 2013 r. pobieram emeryturę. Niedawno złożyłam do ZUS zaświadczenie Rp.7 z zarobkami za 2013 r. wraz z wnioskiem o przeliczenie. ZUS przeliczył emeryturę poprzez zmianę podstawy jej wymiaru, ale nie doliczył stażu pracy. Musiałam składać drugi wniosek. Czy słusznie?
- Słyszałam, że nastąpiły zmiany w wypłacie renty socjalnej. Mój syn pobiera takie świadczenie i wybiera się na 3 miesiące za granicę do rodziny. Czy renta będzie wypłacana?
- Nasz zaklad pracy zatrudnia świadczeniobiorców ZUS na podstawie różnych umów. Czy osiąganie przychodu z każdego rodzaju pracy zarobkowej wpływa na zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości?
- Moja emerytura jest niska, chciałbym ją przeliczyć, ale nie mam zaświadczeń o dawnych zarobkach. ZUS twierdzi, że muszę dostarczyć dokumenty, a jeśli nie, to mogą tylko zastosować najniższe wynagrodzenie krajowe. Czy to prawidłowe postępowanie?
- Na podstawie których przepisów przysługuje dodatek dla sierot zupełnych?
- Mam niską emeryturę, przyznaną od 2002 r. Pracowałam w wojsku jako pracownik cywilny. ZUS wyliczył mi emeryturę z najlepszych 20 lat z całego życia zawodowego. Mam udowodniony długi staż pracy, w czasie którego dostawałam nagrody jubileuszowe. Czy liczą się one do obliczenia emerytury?
- Jaka jest sytuacja osoby, która pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i, której brakuje blisko rok - w świetle obowiązujących obecnie przepisów - do osiągnięcia wieku emerytalnego?
Odpowiedzi
Mam niską emeryturę, przyznaną od 2002 r. Pracowałam w wojsku jako pracownik cywilny. ZUS wyliczył mi emeryturę z najlepszych 20 lat z całego życia zawodowego. Mam udowodniony długi staż pracy, w czasie którego dostawałam nagrody jubileuszowe. Czy liczą się one do obliczenia emerytury?
Zgodnie z przepisami art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2013 r., poz.1440 ze zm ), podstawę wymiaru emerytury lub renty stanowi przeciętna
podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego.Przy kwalifikowaniu przychodów podlegających uwzględnieniu w podstawie
wymiaru emerytury lub renty decydujące znaczenie ma to, czy przychód ten był objęty obowiązkiem opłacania składek.
W okresie od 1 stycznia 1984 r. do 31 grudnia 1989 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników określało rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 27 grudnia 1983 r. w sprawie pod stawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za pracowników uspołecznionych zakładów pracy (DzU nr 73, poz. 332 zezm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1987 r. w sprawie zgłaszania pracowników do ubezpieczenia społecznego oraz składek na to ubezpieczenie (DzU nr 37,poz. 211 ze zm.). W świetle tych rozporządzeń podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników stanowiły wypłaty pieniężne w złotych oraz wartość świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, zaliczone w myśl przepisów o klasyfikacji wynagrodzeń do wynagrodzeń osobowych.
Uszczegółowienie składników wynagrodzeń zaliczanych do wynagrodzeń osobowych nastąpiło w zarządzeniu nr 21 Prezesa GUS z dnia 18 maja 1984 r. w sprawie klasyfikacji składników wynagrodzeń (DzUrz GUS
nr 3, poz. 6 ze zm.). Zgodnie z tą klasyfikacją do wynagrodzeń osobowych zaliczano m.in. nagrody jubileuszowe.
W okresie od 1 stycznia 1990 r. do 31 grudnia 1998 r. zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r., w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie
społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego (DzU z 1993 r. nr 68, poz. 330 ze zm.) nagrody jubileuszowe zostały wyłączone z podstawy wymiaru
składek na ubezpieczenie społeczne.
Od 1 stycznia 1999 r. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2013 r„ poz. 1442 ze zm.), podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracow-
ników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany z tytułu pozostawania w ramach stosunku pracy, z wyłączeniami ujętymi w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy
i Polityki Soqalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm ). Wśród ujętych tam wyłączeń wymienione
zostały nagrody jubileuszowe, które według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co 5 lat, zatem zostały wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.
Zatem nagrody jubileuszowe wypłacone przed dniem 1.01.1990 r. mogą stanowić podstawę wymiaru emerytury lub renty. Obowiązek sporządza nia zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu spoczywa na płatniku
składek (pracodawcy) - art. 125 ustawy emerytalnej. W zaświadczeniu tym pracodawca jest zobowiązany do wykazania wynagrodzenia uzyskiwanego w okresie trwania stosunku pracy, od którego istniał obowiązek opłacania
składek na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Wiesława Lempska
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
BP 12/2014