Aspekty prawne
Wypadki w drodze do pracy i z pracy.
Za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana. Jednakże uważa się, że wypadek nastąpił w drodze do pracy lub z pracy, mimo że droga została przerwana, jeżeli przerwa była życiowo uzasadniona i jej czas nie przekraczał granic potrzeby, a także wówczas, gdy droga, nie będąc drogą najkrótszą, była dla ubezpieczonego, ze względów komunikacyjnych, najdogodniejsza. (art. 57b ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Dz. U. z 2013 r. poz.1440).
Za drogę do pracy lub z pracy uważa się, oprócz drogi z domu do pracy lub z pracy do domu, drogę do miejsca lub z miejsca:
- innego zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego;
- zwykłego wykonywania funkcji lub zadań zawodowych albo społecznych;
- zwykłego spożywania posiłków;
- odbywania nauki lub studiów.
Droga do pracy rozpoczyna się z chwilą opuszczenia mieszkania lub domu, a kończy się z chwilą wejścia na teren zakładu pracy (przekroczenia bramy zakładu pracy lub wejścia do budynku, w którym znajduje się miejsce pracy pracownika). Po wejściu na teren zakładu pracy zdarzenie jakiemu uległ pracownik powinno być rozpatrywane jako wypadek przy pracy.
Z definicji wypadku w drodze do pracy i z pracy wynika, że nie jest traktowany jako droga z pracy odcinek między miejscem pracy a miejscem załatwiania prywatnej sprawy w sytuacji, gdy nastąpi powrót do pracy po załatwieniu sprawy. Jest to droga odbywana w czasie przerwy w świadczeniu pracy. O drodze z pracy do domu można natomiast mówić w sytuacji, gdy będzie miało miejsce wcześniejsze wyjście z pracy z zamiarem załatwienia sprawy prywatnej, ale bez powrotu do pracy. Przerwa w drodze do domu może być w tym przypadku potraktowana jako „życiowo uzasadniona” (załatwianie spraw osobistych, rodzinnych, zdrowotnych itp.).
Zasady oraz tryb uznawania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy i z pracy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu uznawania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy, sposobu jego dokumentowania, wzoru karty wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz terminu jej sporządzenia (t.j. Dz. U. z 2013 r, poz. 924).
O zaistnieniu wypadku w drodze do lub z pracy informuje pracodawcę (podmiot, który ubezpiecza) poszkodowany najszybciej jak to jest możliwe. Zdarzenie uznaje się za wypadek w drodze na podstawie:
- oświadczenia poszkodowanego, członka jego rodziny lub świadków co do czasu, miejsca i okoliczności zdarzenia,
- informacji i dowodów pochodzących od podmiotów badających okoliczności i przyczyny zdarzenia lub udzielających poszkodowanemu pierwszej pomocy,
- ustaleń sporządzającego kartę wypadku w drodze do pracy lub z pracy.
Sporządzający kartę ustala w niej, czy dane zdarzenie spełnia wymogi definicji i może być uznane za wypadek w drodze do lub z pracy.
Kartę wypadku należy sporządzić nie później niż w terminie 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku. Kartę sporządza się w 2-ch egzemplarzach, z czego jeden jest dostarczany poszkodowanemu lub członkowi jego rodziny, drugi pozostaje w dokumentacji pracodawcy.
Wzór karty stanowi załącznik do rozporządzenia.