Przywództwo i zaangażowanie kierownictwa oraz współudział pracowników jako kluczowe czynniki skutecznej transformacji do Przemysłu 4.0

Współudział pracowników

Przez współudział pracowników w działaniach na rzecz BHP rozumie się współdziałanie pracowników i kadry kierowniczej w celu skutecznego zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy w przedsiębiorstwie. Działania skierowane na zapewnienie współudziału pracowników w okresie transformacji do Przemysłu 4.0 mogą obejmować:

• informowanie pracowników o planowanych zmianach,
• wysłuchiwanie opinii pracowników na temat zmian,
• konsultowanie z pracownikami i/lub ich przedstawicielami decyzji dotyczących wprowadzania zmian,
• wdrażanie zmian przy współudziale pracowników.

Przykładowe działania skierowane na zapewnienie współudziału pracowników w przedsiębiorstwach wdrażających zmiany obejmują:

• opracowanie strategii, która określa cele wprowadzenia nowej technologii i mechanizmy informowania pracowników o zmianach w środowisku pracy;
• przypisanie kierownictwu średniego szczebla odpowiedzialności za informowanie o zmianach pracowników, na których pracę mają one bezpośredni wpływ;
• przekazywanie pracownikom potrzebnych im informacji na temat zmian (np. zakres i rodzaj zmian, instrukcje dotyczące sposobu obsługi nowych technologii);
• zapewnienie udziału pracowników w testowaniu i pilotażowym wdrażaniu technologii, a także umożliwienie im przekazywania informacji zwrotnych, które są następnie uwzględniane przez kierownictwo w celu udoskonalenia wdrażanej technologii;
• konsultowanie się z pracownikami i/lub ich przedstawicielami na każdym etapie rozwoju nowej technologii, a także zachęcanie do zgłaszania pomysłów i przekazywania informacji kierownictwu.

W celu realizacji współudziału konieczne jest zapewnienie odpowiednich rozwiązań organizacyjnych, czasu, szkolenia i zasobów, dostępu do czytelnych, zrozumiałych i odpowiednich do potrzeb informacji o wprowadzanych zmianach, a także identyfikowanie i eliminowanie barier współudziału we wdrażaniu zmian i minimalizowanie tych, które nie mogą być usunięte.

Wśród barier współudziału wymienić można:

• obawy przed utratą swojego stanowiska pracy lub utratą pozycji eksperta;
• konieczność opanowania nowych umiejętności;
• niechęć do zmian organizacji pracy;
• niechęć do nowych sposobów komunikowania się;
• konieczność zmiany nawyków i przyzwyczajeń.

Do działań skierowanych na przezwyciężanie tych barier należą:

• zachęcanie pracowników do dyskutowania o zmianach i ich skutkach;
• dostarczanie pracownikom aktualnych, wiarygodnych informacji na temat zmiany;
• wspieranie pracowników i odpowiadanie na wątpliwości i obawy z ich strony.
• zapewnienie czasu i zasobów na rozwijanie nowych umiejętności, które pomogą pracownikom lepiej poradzić sobie ze zmianą.

Ważną rolę w procesie wprowadzania zmian odgrywa dialog społeczny. Przedstawiciele pracowników mogą w szczególności:

• domagać się przejrzystości procesów informacyjnych i konsultacyjnych i ich rozpoczęcia w odpowiednim czasie, tak aby umożliwić im udział w podejmowaniu decyzji dotyczących wprowadzania nowych technologii i analizę ich wpływu na pracę;
• wnioskować o zapewnienie odpowiednich szkoleń oraz przeprowadzanie okresowych ocen umiejętności pracowników w celu przeciwdziałania ich ewentualnej dezaktualizacji;
• domagać się zapewnienia bezpieczeństwa i dobrego samopoczucia pracowników w okresie transformacji, w szczególności przez ocenę ryzyka zawodowego związanego z wdrażaniem nowych technologii i jego odpowiednio wczesne ograniczanie;
• promować zachowania bezpieczne pracowników;
• domagać się przejrzystych zasad gromadzenia i wykorzystywania danych, które mogą służyć do monitorowania pracy i pracowników;
• monitorować procesy pracy w celu oceny ich wpływu na zdrowie i samopoczucie pracowników.